Aleksandria (, trb. Ołeksandrija) – miasto na Ukrainie (obwód kirowohradzki) nad rzeką Ingulec (prawy dopływ Dniepru).
Miasto położone jest we wschodniej części obwodu, 75 km od Kropywnickiego.
Historia thumb|left|Panorama miasta, 1900 thumb|left|Szpital Miejski mały|Rada Miejska thumb|kino „Październik” thumb|Dom Pyszczewycza mały|Aleja pamięci bohaterów poległych w wojnie rosyjsko-ukraińskiej, 2023 mały|pomnik żołnierzy poległych podczas wojny rosyjsko-ukraińskiej mały|pomnik ukraińskiego Kozaka Vusa – założyciela miasta mały|budynek dawnej sali gimnastycznej W XVI – I połowie XVIII w. ziemie współczesnego miasta i tereny przyległe były w posiadaniu Siczy Zaporoskiej. Pierwsza wzmianka o osadzie Usiwki na terenie miasta pochodzi z 1746 roku. Według wersji na wpół legendarnej osada powstała jako obóz zimowy kozaków, założony przez kozaka zaporoskiego Usyka (Wusa)Дещо про «козака Вуса» – Олександрійське козацтво.. Według danych z XVIII w. na początku lat czterdziestych XVIII w. na terenie miasta osiedlili się kozacy z Sotni Krzemieńczuckiej Pułku Mirhorodzkiego, Gryhorij Usyk z bratem Sydorem, Pylypem Usykiem i jego bratem Cyrylem”. Choć nie byli oni pierwszymi osadnikami na tych terenachДо історії заснування поселення Усівка Н. Жахалова. Блог Олександрійського краєзнавчого музею..
Za datę założenia osady można zatem przyjąć rok 1739, kiedy to zaczęli tu mieszkać sąsiedzi kozaka Sotni Krzemieńczuckiej Mychajła Owramenika: Stepan Tereszczenko i Roman Kasjan«До історії заснування поселення Усівка». 28 січня 2015. Блог Надії Жахалової..
Od 1784 r. przydzielony do Aleksandrijska. Później nazwę miasta zmieniono na Aleksandria. W 1793 r. mieszkało tu 738 osób.
14 marca 1806 roku utworzono powiat aleksandryjski, będący częścią gubernii chersońskiej.
W 1858 r. w Aleksandrii żyło 7800 mieszkańców«Одесский вестник» № 42, 1856 Повна стаття в перекладі українською..
Na początku XX wieku w Aleksandrii mieszkało 14 007 osóbГеографія рідного краю. Ф. Н. Спектор, С. М. Рубін. Київ – 1996. ISBN 966-557-004-8..
Podczas wojny radziecko-ukraińskiej w 1917 roku na terenie Aleksandrii pojawiły się oddziały Ukraińskich Wolnych Kozaków. 26 marca 1919 roku zaczęto wydawać gazetę№ 2852. Ленинское знамя // Летопись периодических и продолжающихся изданий СССР 1986 – 1990. Часть 2. Газеты. М., «Книжная палата», 1994. стр.374.. W maju 1919 r. w Oleksandrii doszło do powstania antybolszewickiego pod wodzą Otamana HryhorjewaМихайличенко Д. Ю. Травнева військово-політична криза в УСРР, 1919 р. // Вісник Харківського національного університету ім. В. Н. Каразіна. – Сер. Історія України. – Вип. 5. – Харків, 2002. – С. 137.. 23 maja 1919 roku powstanie zostało brutalnie stłumione przez siły Armii Czerwonej.
W czasie Wielkiego Głodu zorganizowanego przez władze sowieckie w latach 1932–1933 zginęło co najmniej 1729 mieszkańców miastaОлександрійці вшанували пам’ять жертв Голодомору..
Podczas okupacji hitlerowskiej, w grudniu 1941 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 700 osób. W marcu 1942 roku Niemcy zlikwidowali getto, a Żydów zamordowali w okolicy Iwanogrodu.
W 1989 liczyło 102 611 mieszkańcówВсесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу..
W 2013 liczyło 82 819 mieszkańców.
W czasie wojny na wschodzie Ukrainy zginęło 24 mieszkańców Aleksandrii, na cześć czego w 2017 roku w Święto Niepodległości odsłonięto pomnik w kształcie krzyża z trójzębemВ Олександрії відкрили пам'ятник загиблим за Україну (ФОТО).
Podczas inwazji Rosji na Ukrainę 15 kwietnia 2022 r. o godzinie 22:26 Rosjanie dwoma rakietami uderzyli w infrastrukturę miasta i lotnisko. Później szef Obwodowej Administracji Państwowej Kirowogradu Andrij Rajkowicz i burmistrz Oleksandrii Serhij Kuzmenko przekazali, że w wyniku ataku zginęli i zostali ranni.
W 2023 roku w Święto Niepodległości odsłonięto Aleję Pamięci Poległych w wojnie wojny rosyjsko-ukraińskiejВ Олександрії відкрили Алею пам’яті захисників (ФОТО)..
Gospodarka W Aleksandrii rozwinął się przemysł metalowy, spożywczy oraz materiałów budowlanych. W mieście odbywa się eksploatacja i brykietowanie węgla brunatnego.
Miasta partnerskie Jarocin, Polska Xinyi, Chiny Tervel, Bułgaria Bath, Wielka Brytania
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Miasta w obwodzie kirowogradzkim Kategoria:Rejon aleksandryjski