16 Pomorska Brygada Piechoty (16 BP) – brygada piechoty Polskich Sił Zbrojnych.
Brygada została sformowana w 1945 roku we Włoszech, w składzie 2 Warszawskiej Dywizji Pancernej. Nie wzięła udziału w walkach.
Formownie i zmiany organizacyjne Utworzona rozkazem dowódcy 2 Korpusu Polskiego L.dz.5467/tj./SD/44 z dnia 18 grudnia 1944 roku, oraz rozkazem Dowództwa Bazy II Korpusu L.dz.6497/Tjn./SD/44 z dnia 20 grudnia 1944 planowana jako część składowa 2 Warszawskiej Dywizji Pancernej w San Basilio na terenie Bazy 2 Korpusu Polskiego.
Formowana jako brygada piechoty dywizji pancernej o etatach zbliżonych do 3 Brygady Strzelców 1 Dywizji Pancernej. Pierwszy rozkaz brygady ukazał się 29 grudnia 1944. W myśl tego rozkazu rozpoczęto formowanie dowództwa brygady i 64 batalionu piechoty, a potem dalszych pododdziałów. Kadrę brygady stanowili oficerowie i podoficerowie wydzieleni z brygad piechoty 3. i 5 Dywizji oraz ewakuowani z terenu Francji żołnierze Polskiej Kompanii/Batalionu Ochotniczego z Annecy kpt. Aleksandra Bluma i inni żołnierze z 2 Dywizji Strzelców Pieszych zbiegli i ewakuowani z internowania w Szwajcarii. Szeregowi i podoficerowie brygady rekrutowali się spośród Polaków byłych jeńców z armii niemieckiej oraz ochotników z Francji, w późniejszym okresie powojennym spośród byłych żołnierzy Armii Krajowej. W oparciu o 16 PBP formowano tymczasowo zgrupowanie brygadowe w skład, którego wchodziła: 16 PBP, 8 pomorski pułk artylerii lekkiej, 16 dywizjon artylerii przeciwpancernej, 16 dywizjon artylerii przeciwlotniczej, 16 kompania saperów, 16 kompania sanitarna, 10 kompania zaopatrywania, 10 kompania warsztatowa. Wymienione oddziały 5 stycznia 1945 uzyskały autoryzację strony brytyjskiej. Strona brytyjska natomiast nie wyraziła zgody na formowanie kompanii wsparcia, sztabu zwalczania moździerzy, plutonu żandarmerii i plutonu higieny.
Brygadę uzupełniano i szkolono oraz wyposażano w intensywnym tempie, celem przygotowania do działań bojowych i osiągnięcia gotowości w połowie marca 1945 roku. Jednak na początku kwietnia 1945 roku z 16 Brygady Piechoty wydzielono 800 szeregowych na uzupełnienie batalionów strzeleckich 3 i 5 Dywizji. Dlatego też brygada nie weszła do działań bojowych w bitwie o Bolonię. W kwietniu i maju do brygady wcielono dalsze uzupełnienia i na początku czerwca osiągnęła etatowy stan osobowy, jednak odnotowano braki kadry dowódczej. 26 czerwca 1945 r. brygadę przegrupowano w rejon Maceraty, gdzie była skoncentrowana 2 WDPanc. Dowództwo brygady umieszczono w Villa Isabella, a jej poszczególne oddziały w C. Bonaccorsi, San Claudio, C. Spadoni. Od 11 lipca do brygady przybywali oficerowie z obozów jenieckich z terenu Niemiec. W dniu 15 sierpnia 1945 roku 16 Pomorska Brygada Piechoty uczestniczyła w defiladzie całej dywizji na lotnisku w Loreto. Od września 1945 brygada została przegrupowana w rejon Camerino-Metalica-Caster Raimondo. Z tego rejonu wyjeżdżała do pełnienia służby wartowniczej w portach; w tym w Neapolu, na węzłach i liniach kolejowych. Jednocześnie rozpoczyna się repatriacja do Polski i innych krajów basenu Morza Śródziemnego. W brygadzie trwało nauczanie i uzupełnianie wykształcenia oraz nauka języków obcych (głównie angielskiego). We wrześniu 1946 roku brygada została przetransportowana do Wielkiej Brytanii, żołnierze wcieleni do PKPR, a brygada rozwiązana.
Struktura organizacyjna Kwatera Główna 16 Pomorskiej Brygady Piechoty (ang. Brigade Headquarters) w skład KG wchodziły pluton ochrony, pluton łączności (przydzielony z Oddz. łączn. dywizji) i czołówka naprawcza typu "A" 64 Pomorski batalion piechoty (ang. 64th Polish Light Infantry Battalion) 65 Pomorski batalion piechoty (ang. 65th Polish Light Infantry Battalion) 66 Pomorski batalion piechoty (ang. 66th Polish Light Infantry Battalion) 16 samodzielna Pomorska kompania ckm/wsparcia (ang. Polish Machinegun Company)
Obsada personalna Dowództwo brygady i batalionów dowódca brygady – ppłk Andrzej Stańczyk (29 XII 1944 - 1947) zastępca dowódcy – ppłk Karol Anders (od VI 1945) szef sztabu – kpt dypl. Czesław Kozłowski komendant KG – kpt. Adam Stanisław Puzoń kwatermistrz – kpt. dypl. Paweł Gil dowódca 64 batalionu piechoty – mjr dypl. Edmund Różycki dowódca 65 batalionu piechoty – mjr Antoni Gębski dowódca 66 batalionu piechoty – mjr Jan Dragan dowódca 16 kompanii wsparcia (ckm) – kpt. Karol Rekliński
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:16 Brygada Piechoty Kategoria:Oddziały 2 Warszawskiej Dywizji Pancernej Kategoria:Polskie jednostki piechoty rozwiązane w 1947