Ogniskowy rozrost guzkowy wątroby (łac. hyperplasia hepatis nodularis, ang.focal nodular hyperplasia, FNH) – niezłośliwy guz wątroby występujący u około 0,3% populacji ludzkiej, stwierdzany 6–8-krotnie częściej u kobiet zwykle w wieku 30–50 lat, mogący korelować ze stosowaniem hormonów – antykoncepcji hormonalnej lub hormonalnej terapii zastępczej, jednak związek ten nie jest tak ścisły jak w przypadku gruczolaka wątrobowokomórkowego. Jest drugim pod względem częstości niezłośliwym guzem wątroby (według niektórych danych trzecim).
Etiologia Przyczyna wystąpienia tej zmiany nie jest znana. Postuluje się 2 możliwe przyczyny: teoria naczyniowa, która mówi, że tętnica zaopatrująca część miąższu wątroby, dzieli się gwiazdowato, co może spowodować oddzielenie części miąższu w postaci guzka teoria rozrostu klonalnego – guzek powstaje wskutek zaburzeń rozwoju komórki progenitorowej pluripotencjalnej. W przypadku podwyższonego stężenia hormonów (opisane wcześniej przypadki, ale także ciążą) zmiana może się powiększać i stąd częstsze występowanie u kobiet.
Objawy i rozpoznanie Ogniskowy rozrost guzkowy wątroby najczęściej nie powoduje żadnych objawów, rośnie powoli i nie ulega transformacji do nowotworu złośliwego w przeciwieństwie do gruczolaka wątrobowokomórkowego. Rozpoznawany jest najczęściej wskutek przypadkowego wykonania badań obrazowych jamy brzusznej, takich jak: ultrasonografia tomografia komputerowa jądrowy rezonans magnetyczny angiografia scyntygrafia
W badaniu rezonansem magnetycznym lub w tomografii komputerowej widoczna bywa charakterystyczna dla rozrostu guzkowego blizna centralna (ok. 50-75% przypadków, częściej widoczna w MR), silne unaczynienie tętnicze oraz hiperintensywność w fazie wątrobowokomórkowej przy wzmocnieniu kontrastowym z użyciem środka hepatotropowego (Gd-EOB-DTPA). Ostateczne rozpoznanie umożliwia badanie histopatologiczne. Biopsja wątroby jest przeciwwskazana z uwagi na duże ryzyko krwawienia.
Leczenie W przypadku małych zmian leczenie nie jest konieczne, wykonuje się jedynie seryjne badania obrazowe (najczęściej USG) celem obserwacji dynamiki zmiany guzowatej. Zaleca się jedynie odstawienie preparatów hormonalnych w przypadku ich stosowania. W następujących sytuacjach konieczne jest leczenie operacyjne: krwotok do jamy otrzewnowej uciążliwe dla pacjenta objawy bólowe wątpliwości diagnostyczne co do charakteru zmiany ogniskowej znaczne powiększanie się guza wątroby pomimo zaprzestania stosowania hormonów. Planowana ciąża nie jest według najnowszych badań bezpośrednim wskazaniem do leczenia operacyjnego, jeśli zmiana jest pojedyncza, ma stosunkowo niewielkie rozmiary (do 4-5cm), jest stabilna i nie ma co do niej wątpliwości diagnostycznych.
Przypisy
Bibliografia "Choroby wewnętrzne" pod red. A. Szczeklika, str. 708–710
Kategoria:Choroby wątroby i dróg żółciowych