thumb|240px|Laureaci Nagrody Shawa w dziedzinie astronomii w roku 2006. Od lewej: Saul Perlmutter, Adam Riess i Brian Schmidt.|alt=Zdjęcie trzech mężczyzn, ubranych w stroje wizytowe, trzymających przed sobą wyścielane czerwonym aksamitem pudełka z medalami. Zdjęcie wykonano podczas uroczystości, w tle widać podświetlone czerwone schody oraz bukiety kwiatów.
Nagroda Shawa – międzynarodowa nagroda naukowa przyznawana corocznie od 2004 roku. Laureaci są wyłaniani w trzech kategoriach: matematyka, nauki przyrodnicze i medycyna, astronomia.
Premia pieniężna wynosi milion dolarów.
Nagrodę ustanowił w 2002 roku potentat medialny i filantrop z Hongkongu Sir Run Run Shaw (邵逸夫), nazywając ją własnym imieniem. Bywa określana mianem „Nobla Wschodu”.
Wśród laureatów znalazł się Polak: matematyk Henryk Iwaniec (2015).
Nagroda Przyznawana przez przeznaczoną do tego fundację w Hongkongu (The Shaw Prize Foundation), według słów organizatora: [Nagroda] przeznaczona jest dla osób fizycznych czynnych w swoich dziedzinach, które niedawno poczyniły uznane i istotne postępyW oryginale ''distinguished and significal advances'', co można też tłumaczyć jako ''wybitne postępy''., wniosły wybitny wkład w akademickie i naukowe badania lub zastosowania, lub które osiągnęły doskonałość w innych domenach. Poświęcona jest pogłębianiu rozwoju społecznego, ulepszaniu jakości życia i wzbogacaniu ludzkiej duchowej cywilizacji.
Uważa się, że nagroda Shawa często poprzedza Nagrodę Nobla.
Laureaci
Astronomia
Rok LaureatStyl i pisownia imion i nazwisk podawane na stronie internetowej organizatora, shawprize.org. Państwo zatrudnieniaPaństwo zatrudnienia w czasie przyznania nagrody. UzasadnienieUzasadnienie podane przez organizatora w języku angielskim, wraz z tłumaczeniem na język polski. Przypisy 2004 za swój wkład w kosmologię (for his contributions to cosmology) 2005 za ich wkład, który doprowadził do odkrycia systemów planetarnych (for their contributions that led to the discovery of planetary systems) 2006 USA za odkrycie tempa oraz gęstości energii próżni (for finding the expansion rate of the accelerating universe and the energy density of space) USA 2007 za osiągnięcia w astrofizyce teoretycznej i planetologii (for his achievements in theoretical astrophysics and planetary sciences) 2008 za wykazanie, że centrum Drogi Mlecznej zawiera supermasywną czarną dziurę (for demonstrating that the Milky Way’s centre contains a supermassive black hole) 2009 (徐遐生) za wybitne osiągnięcia życia na polu astronomii teoretycznej (for his outstanding lifelong contributions to theoretical astronomy) 2010 za ich wkład w eksperyment Wilkinson Microwave Anisotropy Probe [sondę NASA im. Davida Wilkinsona służącą badaniu anizotropii mikrofalowego promieniowania tła], który umożliwił precyzyjne ustalenie podstawowych parametrów kosmologicznych, w tym kształtu, wieku i składu wszechświata (for their contributions to the Wilkinson Microwave Anisotropy Probe experiment, which has enabled precise determinations of the fundamental cosmological parameters, including the geometry, age and composition of the universe) Lyman Page 2011 za ich wiodącą rolę w misjach kosmicznych, które umożliwiły przedstawienie kosmologicznego pochodzenia rozbłysków gamma, najjaśniejszych znanych źródeł promieniowania we Wszechświecie (for their leadership of space missions that enabled the demonstration of the cosmological origin of gamma ray bursts, the brightest sources known in the universe) za ich odkrycie i scharakteryzowanie ciał transneptunowych, archeologicznego skarbu pochodzącego z czasu formowania się Układu Słonecznego i długo poszukiwanego źródła komet krótkookresowych (for their discovery and characterization of trans-Neptunian bodies, an archeological treasure dating back to the formation of the solar system and the long-sought source of short period comets) za odkrycie i badania nad oraz za wykazanie, że ta niestabilność prowadzi do turbulencji i jest skutecznym mechanizmem przekazania momentu pędu astrofizycznym dyskom akrecyjnym (for their discovery and study of the magnetorotational instability, and for demonstrating that this instability leads to turbulence and is a viable mechanism for angular momentum transport in astrophysical accretion disks) za ich wkład w pomiar cech wielkoskalowych struktur galaktyk używanych do ograniczenia modelu kosmologicznego, w tym barionowych oscylacji akustycznych oraz zaburzeń przestrzeni wynikających z przesunięcia ku czerwieni (poczerwienienia) (for their contributions to the measurements of features in the large-scale structure of galaxies used to constrain the cosmological model, including baryon acoustic oscillations and redshift-space distortions) za danie początku i poprowadzenie misji kosmicznego teleskopu Keplera, który wielce poszerzył wiedzę na temat zarówno pozasłonecznych układów planetarnych, jak i wnętrz gwiazd (for his conceiving and leading the Kepler mission, which greatly advanced knowledge of both extrasolar planetary systems and stellar interiors) za zapoczątkowanie i zaprojektowanie Laserowego Obserwatorium Interferometrycznego Fal Grawitacyjnych (LIGO), którego niedawne bezpośrednie wykrycie fal grawitacyjnych otwiera nowe drzwi w astronomii, z pierwszym istotnym odkryciem fuzji pary czarnych dziur o masach gwiazd (for conceiving and designing the Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory (LIGO), whose recent direct detection of gravitational waves opens a new window in astronomy, with the first remarkable discovery being the merger of a pair of stellar mass black holes) za jego wkład w rozumienie formowania się struktur Wszechświata. Za pomocą potężnych symulacji numerycznych pokazał jak drobne fluktuacje gęstości we wczesnym Wszechświecie rozwijają się w galaktyki i inne nieliniowe, silnie wspierając kosmologię płaskiej geometrii Wszechświata, także zdominowaną przez ciemną materię i stałą kosmologiczną (for his contributions to understanding structure formation in the Universe. With powerful numerical simulations he has shown how small density fluctuations in the early Universe develop into galaxies and other nonlinear structures, strongly supporting a cosmology with a flat geometry, and dominated by dark matter and a cosmological constant) 2018 za jego wkład w astronomię: od podczerwonej (w podczerwieni) po fal submilimetrowych. Wykrył podczerwone promieniowanie tła dawnych galaktyk tworzących gwiazdy oraz zaproponował w składzie materii międzygwiazdowej cząsteczki węglowodorów aromatycznych. Wraz z misją kosmiczną Obserwatorium Plancka w olbrzymi sposób pogłębił naszą znajomość kosmologii wobec obecności w tzw. pierwszym planie Wszechświata materii międzygwiezdnej. (for his contributions to astronomy in the infrared to submillimetre spectral range. He detected the cosmic far-infrared background from past star-forming galaxies, and proposed aromatic hydrocarbon molecules as a constituent of interstellar matter. With the Planck space mission, he has dramatically advanced our knowledge of cosmology in the presence of interstellar matter foregrounds) za jego przewodzenie Programowi Voyager, który przez ostatnie cztery dekady przekształcił nasze rozumienie czterech wielkich planet i zewnętrznego układu słonecznego, a obecnie rozpoczął eksplorację przestrzeni międzygwiezdnej (for his leadership in the Voyager project, which has, over the past four decades, transformed our understanding of the four giant planets and the outer solar system, and has now begun to explore interstellar space) 2020 za jego fundamentalny wkład w astrofizykę teoretyczną, szczególnie dotyczącej podstawowego rozumienia aktywnych jąder galaktyk, formacji i kolimacji relatywistycznych strug (dżetów), mechanizmu wydobycia energii z czarnych dziur, a także przyspieszenia cząstek w szokach i odpowiadających im mechanizmom promieniowania (for his foundational contributions to theoretical astrophysics, especially concerning the fundamental understanding of active galactic nuclei, the formation and collimation of relativistic jets, the energy extraction mechanism from black holes, and the acceleration of particles in shocks and their relevant radiation mechanisms) 2021 za wkład w zrozumienie magnetarów – silnie namagnesowanych gwiazd neutronowych, które są powiązane z szerokim zakresem spektakularnych, przejściowych zjawisk astrofizycznych. Dzięki opracowaniu nowych i precyzyjnych technik obserwacyjnych potwierdziły istnienie gwiazd neutronowych o ultra‑silnych polach magnetycznych oraz scharakteryzowały ich właściwości fizyczne. Ich praca ustanowiła magnetary jako nową i ważną klasę obiektów astrofizycznych.2022 za wieloletni wkład w astrometrię kosmiczną, a w szczególności za rolę w opracowaniu koncepcji i zaprojektowaniu misji Hipparcos i Gaia Europejskiej Agencji Kosmicznej.2023za odkrycie szybkich błysków radiowych (FRB).2024za przełomowe odkrycia dotyczące pulsarów milisekundowych, rozbłysków gamma, supernowych oraz innych zmiennych lub przejściowych obiektów astronomicznych. Jego wkład w astronomię czasu rzeczywistego zwieńczony został opracowaniem koncepcji, budową i kierowaniem projektami Palomar Transient Factory oraz jego kontynuacją – Zwicky Transient Facility – które zrewolucjonizowały rozumienie zmienności optycznego nieba2025 za pionierskie badania w dziedzinie kosmologii, w szczególności nad fluktuacjami w mikrofalowym promieniowaniu tła
Nauki przyrodnicze i medycyna