Uniwersalny żołnierz (tytuł oryg. Universal Soldier) – film z roku 1992, reprezentujący gatunek science fiction oraz kino akcji, wyreżyserowany przez Ronalda Emmericha. W głównych rolach wystąpili w nim popularni szczególnie na początku lat dziewięćdziesiątych aktorzy-sportowcy − Jean-Claude Van Damme i Dolph Lundgren, jako żołnierze, którzy wzajemnie zabili się w Wietnamie, lecz po dwudziestu pięciu latach zostali reanimowani w tajnym projekcie armii amerykańskiej.
Mimo przeciętnych lub złych recenzji w roku premiery, dziś projekt uznawany jest za kultowy film akcjiSmell The Cult: Universal Soldier. SmellTheCult.com. [dostęp 2010-04-04]Linus Tee (2010-02-12). Universal Soldier: A New Beginning DVD (2009). moviexclusive.com. [dostęp 2010-04-04].
Fabuła W trakcie wojny wietnamskiej dwaj amerykańscy żołnierze Luc Deveraux i sierżant Andrew Scott trafiają do tego samego oddziału, jednak Scott stopniowo popada w obłęd i zaczyna mordować zarówno cywilów, jak i własnych towarzyszy broni. Deveraux próbuje go powstrzymać, co prowadzi do konfrontacji, podczas której obaj giną.
Wiele lat później ciała poległych żołnierzy zostają wykorzystane w tajnym wojskowym programie „UniSol”, którego celem jest tworzenie genetycznie ulepszonych i posłusznych żołnierzy. Deveraux i Scott zostają przywróceni do życia jako członkowie elitarnej jednostki specjalnej, pozbawieni wspomnień i podporządkowani rozkazom dowództwa. W trakcie jednej z misji Deveraux zaczyna jednak odzyskiwać fragmenty pamięci ze swojego dawnego życia, co powoduje problemy z jego kontrolą.
Dziennikarka Veronica Roberts odkrywa istnienie programu i przypadkowo zostaje wplątana w pościg za zbuntowanym Deveraux. Oboje uciekają przed wojskiem, podczas gdy Scott również odzyskuje wspomnienia i ponownie popada w szaleństwo. Były sierżant eliminuje swoich przełożonych i przejmuje kontrolę nad oddziałem UniSol, planując stworzenie własnej armii. Deveraux i Veronica próbują ukryć się przed wojskiem oraz ludźmi Scotta, podróżując przez kilka stanów USA. W trakcie ucieczki Deveraux stopniowo odzyskuje pełną świadomość swojej przeszłości i przypomina sobie wydarzenia z Wietnamu. Scott tymczasem staje się coraz bardziej brutalny i obsesyjnie dąży do ostatecznego starcia z dawnym przeciwnikiem.
Obsada Jean-Claude Van Damme jako Luc Deveraux/GR44 Dolph Lundgren jako Andrew Scott/GR13 Ally Walker jako Veronica Roberts Ed O’Ross jako płk. Perry Jerry Orbach jako dr Christopher Gregor Leon Rippy jako Woodward Tico Wells jako Garth Ralf Möller jako GR76 Gene Davis jako Tenente Drew Snyder jako Charles Tommy 'Tiny' Lister jako GR55 Simon Rhee jako GR61 Eric Norris jako GR86 Michael Winther jako Técnico Joseph Malone jako Huey Taylor Rance Howard jako John Deveraux Lilyan Chauvin jako John Deveraux
Produkcja Uniwersalny żołnierz był ostatnim filmem, jaki nakręcono w wielokanałowym systemie cyfrowym Cinema Digital Sound (CDS). Większość zdjęć zrealizowano w plenerach stanu Arizona w sierpniu, wrześniu i październiku 1991 roku. Sceny z akcją w Wietnamie nagrywano w istocie na polu golfowym w miejscowości Clarkdale. Kluczowym plenerem filmowym została także Zapora Hoovera, znajdująca się na granicy Arizony z Nevadą.
Numer kodu żołnierza Luca Deverauksa, GR44, jest odniesieniem do wcześniejszego filmu Rolanda Emmericha, także fantastycznonaukowego Księżyca 44 (1990).
Sequele Ogółem zrealizowano cztery kontynuacje filmu Emmericha.
Powstały dwa sequele telewizyjne w roku 1998 jako Uniwersalny żołnierz II: Towarzysze broni (Universal Soldier II: Brothers in Arms) i Uniwersalny żołnierz III: Niewyrównane rachunki (Universal Soldier III: Unfinished Business) − z nową obsadą. W obu w głównej roli Luca Devereauksa wystąpił Matt Battaglia jako podobnie, jak Jean-Claude Van Damme, były sportowiec (futbolista).
W 1999 roku nakręcono kinowy sequel, Uniwersalnego żołnierza: Powrót, niezależnie od telewizyjnych filmów, z jedynym tylko Van Damme'm wracającym do oryginalnej seriiMichel Jai White, który w jednej z głównych ról wystąpił w Uniwersalnym żołnierzu: Powrocie (1999), był tylko statystą w Uniwersalnym żołnierzu (1992). Bohater przez niego kreowany należał wprawdzie do oddziału sierżanta Scotta, ale nie został zabity (ratował się ucieczką) i nie był reanimowany jako żołnierz uniwersalny.. Dekadę później powstał sequel zatytułowany Uniwersalny żołnierz: Regeneracja, tym razem z Van Damme'm i Dolphem Lundgrenem zasilającymi obsadę. W wielu krajach film wydano na rynku DVD. Kolejna kontynuacja, Dzień odrodzenia, wydana została w 2012. W filmie wystąpili Van Damme, Lundgren oraz Scott Adkins.
Przyjęcie Film spotkał się z różnorodnymi opiniami recenzentów, głównie jednak negatywnymi. Wśród głosów krytyki pojawiały się porównania projektu Emmericha do Terminatora 2 (1991) Jamesa Camerona, zarzucano mu także sztampowość i określano mianem „bezmyślnego kina akcji”.
Zyski finansowe Film kosztował dwadzieścia trzy miliony dolarów amerykańskich.
Uniwersalny żołnierz miał swoją kinową premierę 10 lipca 1992 roku. Już pierwszego dnia zarobił 10.057.084 USD, będąc wyświetlanym w 1916. kinach. Natychmiast zajął drugie miejsce w zestawieniu amerykańskiego box office'u. W wielu innych krajach znalazł się na pierwszym miejscu zestawień frekwencyjnych i zarobił w sumie 102 mln $ na całym świecie.
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne Plakat
Universal Soldier w bazie AllMovie
Kategoria:Amerykańskie filmy akcji Kategoria:Amerykańskie filmy fantastycznonaukowe Kategoria:Amerykańskie filmy sensacyjne Kategoria:Amerykańskie filmy niezależne Kategoria:Filmy w reżyserii Rolanda Emmericha Kategoria:Filmy wytwórni TriStar Pictures Kategoria:Filmy z serii Uniwersalny żołnierz Kategoria:Amerykańskie filmy z 1992 roku Kategoria:Filmy fantastyczne z 1992 roku Kategoria:Filmy wytwórni Carolco Pictures Kategoria:Filmy wytwórni Centropolis Entertainment Kategoria:Filmy kręcone w Nevadzie