Maciej Kurak (ur. 15 kwietnia 1972 w Poznaniu) – polski artysta wizualny, prof. dr hab. Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu. Rektor UAP w Poznaniu w kadencji 2024–2028. Od 2004 roku tworzy grupy Wunderteam, Grupa 404 i projekt „Galeria Niewielka”. Jest laureatem głównej nagrody Fundacji Deutsche Bank w konkursie Spojrzenia, organizowanym przez Galerię Zachęta w Warszawie, na najciekawszego artystę młodego pokolenia w 2005 roku. W 2006 został uhonorowany Medalem Młodej Sztuki. Laureat Paszportu „Polityki” w kategorii Sztuki wizualne za rok 2008. Pomysłodawca i współautor projektu graficznego Bunt. Nowe ekspresje poświęconego badaniu spuścizny grupy awangardowej Bunt.
Życiorys Studiował na Wydziale Grafiki ASP w Poznaniu. W 2003 roku obronił doktorat w zakresie grafiki warsztatowej. W 2020 roku uzyskał tytuł profesora w dziedzinie sztuki. W latach 2008–2016 był prodziekanem Wydziału Grafiki i Komunikacji Wizualnej UAP. Od 2009 pełni funkcję kierownika II Pracowni Grafiki – Druk Płaski – Grafika Cyfrowa | Serigrafia UAP. Od 2016 do 2020 roku zajmował stanowisko prorektora ds. rozwoju kadry i promocji UAP, a w latach 2020–2024 pełnił funkcję prorektora ds. naukowo-artystycznych. W 2021 roku powołany został na eksperta ds. ewaluacji przez Ministerstwo Edukacji i Nauki. W 2024 roku został wybrany na Rektora Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu w kadencji 2024–2028.
Nagrody i wyróżnienia
Paszport „Polityki” 2007 – nominowany w kategorii sztuki wizualne Paszport „Polityki” 2008 – laureat w kategorii sztuki wizualne
Twórczość mały|Neseser, Poznań Macieja Kuraka intrygują prace instalacyjne i symulacje przestrzenne. Przestrzeń fizyczna, organizowana przez architekturę; przestrzeń historyczna, nawarstwiająca się na przedmiotach; przestrzeń symboliczna, odwołująca się do tkwiących w naszej świadomości wyobrażeń i przyzwyczajeń. „Wiele prac Macieja Kuraka zostało zaprojektowanych do przestrzeni publicznej, jednak ich działanie realizuje się w przestrzeni mentalnej widza”.
Obrazuje to katalog prac Macieja Kuraka, ten obejmujący ważne dla niego lata 2000–2010, który nosi tytuł „Sag mir wo die Blumen Sind”, Maciej Kurak tłumaczy: „Jest to tytuł piosenki śpiewanej przez Marlenę Dietrich dla żołnierzy Wermachtu”.
Realizując w tych latach instalacje, instalacje inspirowane architekturą, artysta proponuje nam nowe na nie spojrzenie. Uważa bowiem, że „odsłania ono ukryte, nigdy nie zwerbalizowane historie z naszej wyobraźni”. Na przykład w Poznaniu przy ulicy Żydowskiej, na ścianie, gdzie widoczne były ślady po zburzonym domu, przymocował przypadkowe meble do ścian nośnych budynku – Serenada (2001). Według Macieja Kuraka, było to wspomnienie miejsca, które przestało istnieć. Nostalgiczna, przerwana w połowie „Serenada”, doczekała się prawdopodobnie wielu zakończeń. W Zielonej Górze, również w przestrzeni miejskiej, Maciej Kurak przedstawił Symulację autentyczności (2002), ustawiając w miejscu dwóch zburzonych wcześniej budynków konstrukcje przypominające zapadnięte pod ziemię domy. W tej konstrukcji widoczne były tylko wierzchołki murów, dachy z kominami i antenami satelitarnymi. Ta atrapa, zaistniała na zasadzie, zapadającego się w przestrzeń wspomnienia. W pracy Sweet harmony (2004) z kolei, zestawił w jedno, swoje wyobrażenie idealnego mieszkania z przestrzenią tradycyjnie zamieszkanego domu, która to była już wypełniona przez mieszkańców. Mieszkanie „idealne”, znajdowało się wewnątrz tego mieszkania tradycyjnego, i wypełniało niemal całą przestrzeń. Mieszkanie zewnętrzne zmieniło się więc w korytarz otulający mieszkanie wewnętrzne, które w ten sposób, dla artysty, oraz mieszkańców, stało się intruzem zagarniającym przestrzeń. Dlatego, mieszkanie to, pomimo tego, że „idealne”, nie przystawało więc do otaczającej rzeczywistości. Na pracę To tu i to tam (2006) składała się pokazywana w domku z kartonu też „idealna”, zdaniem Macieja Kuraka, przestrzeń skonstruowana z tego właśnie materiału. Ten cały pokoik, wszystkie sprzęty, jakie się w nim znajdowały, zostały przez artystę wykonane z kartonu.
Wszystkie te prace Macieja Kuraka, poruszają zwykle problem autentyczności przestrzeni. Maciej Kurak wyjaśnia to tak:
Wystawy (wymieniono ważniejsze)
Wystawy indywidualne
2000 – „Przestrzeń”, Galeria Garbary 48, Poznań 2000 – „Praktiker”, Centrum Sztuki Współczesnej Inner Spaces, Poznań 2001 – „Serenada”, ul. Żydowska, Poznań 2002 – „Dekonstrukcja”, Galeria Wschodnia, Łódź 2005 – „Crying Game”, Sligo, Irlandia 2006 – „To tu i to tam”, Galeria AT, Poznań 2006 – „Fifty fifty”, Ośrodek Propagandy Sztuki, Łódź 2006 – „Biurowiec 24h. Wszędzie dobrze tam, gdzie nas nie ma”, akcja w przestrzeni miejskiej, ul. Ratajczaka 19, Poznań 2007 – „In between” (z Zuzanną Janin), Galeria Piekary, Poznań 2008 – „Bicie rekordu”, Witryna, Warszawa 2009 – „Skratch”, lokal_30, Warszawa; Manhattan Gallery, Łódź 2010 – „Re-kreacja”, Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa, Poznań 2017 – „Shortcuts”, MUSE Gallery, Hongkong
Wystawy zbiorowe
2001 – „Precedens 01”, Tarnowskie Góry 2002 – „Precedens 02”, Zielona Góra 2004 – „Bez tytułu. IV Triennale Młodych”, Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko 2005 – „Pojedynek”, Stary Browar, Poznań 2005 – „Art Poznań”, Stara Rzeźnia, Poznań 2005 – „Jak rozmawiać o sztuce współczesnej?”, Galeria Arsenał, Białystok 2006 – „Spojrzenia. II edycja”, Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa 2006 – „Zobacz to, co ja. Młoda sztuka z Poznania”, Ośrodek Propagandy Sztuki, Łódź; Galeria Sztuki Wozownia, Toruń; Galeria Miejska Arsenał, Poznań 2006 – „Zwyczajny terror”, Galeria Sektor I, Katowice 2006 – „Via Space”, Trondheim, Norwegia 2006 – „Architektura intymna, architektura porzucona”, Galeria Kronika, Bytom 2007 – „transRobota”, Muzeum Narodowe, Szczecin 2007 – „Betonowe dziedzictwo”, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa 2007 – „Lokatorzy”, lokal_30, Warszawa 2008 – „Ukryte”, BWA, Zielona Góra 2008 – „Betonowe dziedzictwo. Radioaktywny blok”, Instytut Polski, Rzym, Włochy 2009 – „Difference Beyond Difference”, Art Stations Foundation, Poznań 2009 – „Counter Logic”, Cooper Gallery, Dundee, Wielka Brytania
Rzeźby i instalacje plenerowe
2005 – „Ogródek Jordanowski”, Białystok 2009 – Neseser, Poznań 2010 – Rzeźba na Euro, Poznań 2013 – „Spółka z o.o.”, instalacja w przestrzeni publicznej, Poznań-Jeżyce i Sokołowsko 2016 – „Higiena”, realizacja w przestrzeni miejskiej, Park Wilsona, Poznań Przypisy
Bibliografia Magdalena Popławska i inni red., Maciej Kurak – Sag mir wo die Blumen sind, Galeria Miejska "Arsenał", Poznań 2010, ISBN: 978-83-61886-15-0 Piotr Bernatowicz, Maciej Kurak na Dzień Babci, www.obieg.pl 2005. Piotr Kowalik, Kiedy ściana, sufit i podłoga przestają pełnić swoje funkcje. O twórczości Macieja Kuraka, www.sekcja.org, 2006. Marcin Krasny, „Mamy cię!”, czyli pułapki Macieja Kuraka, „Obieg” 2/2005. Maciej Kurak (red.), Bunt. Nowe ekspresje, Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu, 2021, ISBN: 978-83-66015-72-2
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu Kategoria:Artyści multimedialni Kategoria:Laureaci Medalu Młodej Sztuki Kategoria:Laureaci Paszportu Polityki Kategoria:Polscy artyści współcześni Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Prorektorzy Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu Kategoria:Rektorzy Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu Kategoria:Sztuka krytyczna Kategoria:Urodzeni w 1972