Lothar Herbst

mały|240px|Tablica ku czci Lothara Herbsta na jego ulubionej piwiarni przy ul. Odrzańskiej we Wrocławiu Lothar Helmut Herbst (ur. 27 lipca 1940 we Wrocławiu, zm. 27 kwietnia 2000 tamże) – polski poeta, działacz opozycji demokratycznej w okresie PRL, w latach 1990–2000 redaktor naczelny, a następnie prezes zarządu Polskiego Radia Wrocław.

Życiorys Młodość, działalność zawodowa i kulturalna Urodził się w rodzinie niemieckiej, jego ojciec Helmut zaginął w czasie II wojny światowej jako żołnierz Wehrmachtu, on sam pozostał z matką Irmgard ze Szlagowskich w Polsce i zamieszkał w Wałbrzychu, gdzie uczęszczał do szkoły. W 1959 został członkiem Związku Młodzieży Socjalistycznej. W 1961 pracował jako księgowy w Wałbrzyskich Zakładach Koksowniczych, kontynuując naukę w liceum dla pracujących. Po zdaniu w 1962 matury do 1967 studiował filologię polską na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego. Należał o Związku Studentów Polskich, w latach 1962–1963 był związany z klubem literackim Vade-mecum, w którym pełnił funkcję kierownika sekcji młodych twórców; pracował także w studenckim radiu oraz był kierownikiem literackim studenckiego teatru Riposta. Po uzyskaniu magisterium w 1967 i rocznym stażu w Katedrze Filologii Polskiej UWr. został w 1968 asystentem; był opiekunem naukowym Koła Naukowego Polonistów. W drugiej połowie lat 60. był związany z grupą literacką Agora. W 1975 obronił pracę doktorską. W latach 1968–1985 był opiekunem koła młodych polonistów (jego studentami byli m.in. Leszek Budrewicz, Mariusz Wilk i Jarosław Broda). W swoich badaniach zajmował się przede wszystkim awangardą krakowską i kulturą studencką.

Od 1964 związany z prasą kulturalną, w latach 1964–1969 był członkiem redakcji dwutygodnika (od 1965 miesięcznika) Agora, w latach 1972–1977 kierownikiem działu literackiego wrocławskiego pisma studenckiego Konfrontacje, współpracował także z warszawską Młodą sztuką i krakowską Nową kulturą. Od 1977 do 1987 był członkiem redakcji Literatury ludowej.

W latach 1977–1981 wydawał w II obiegu serię poetycką Biblioteka „Agory”, współpracował z Studenckim Komitet Solidarności we Wrocławiu, od 1978 publikował w pismach Zapis i Puls. Od 1970 należał do Związku Literatów Polskich, w latach 1981–1983 kierował Oddziałem Wrocławskim ZLP.

Działalność opozycyjna Jesienią 1980 został członkiem NSZZ „Solidarność”, od grudnia 1980 do grudnia 1981 był członkiem redakcji Solidarności Dolnośląskiej. Po ogłoszeniu stanu wojennego uczestniczył w strajku okupacyjnym w Państwowej Fabryce Wagonów Pafawag i Dolnośląskich Zakładach Wytwórczych Maszyn Elektrycznych Dolmel. Został zatrzymany już po upadku strajku, w dniu 4 stycznia 1982, a następnie internowany, został zwolniony w kwietniu 1982 z uwagi na pogarszający się stan zdrowia (chorobę oczu). Od 1983 współpracował z wrocławskim pismem literackim „Obecność”, w latach 1984–1985 był jego redaktorem, w latach 1984–1986 redagował pismo Walka, współpracował z wydawnictwem podziemnym Inicjatywa Wydawnicza Aspekt (1983–1986) oraz Solidarnością Walczącą (1983–1985), wielokrotnie zatrzymywany, karany grzywnami, w październiku 1985 został aresztowany w związku z kolportażem wydawnictw niezależnych, zwolniony w styczniu 1986, ostatecznie jego sprawę umorzono na mocy amnestii w październiku 1986. Od 1985 był członkiem wrocławskiego Komitetu Kultury Niezależnej. W 1987 wyjechał na leczenie do Niemiec. W lutym 1989 powrócił do Polski, zaangażował się w przygotowania do wyborów parlamentarnych w czerwcu 1989, m.in. w kwietniu 1989 został członkiem wrocławskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarności” i redaktorem wydawanej przez Komitet Gazety Wyborczej.

Działalność w III RP Po wyborach został członkiem Wrocławskiego Klubu Obywatelskiego (od grudnia 1989 pod nazwą Wrocławski KO „S”), na początku 1990 był krótko rzecznikiem prasowym Komitetu, od stycznia do czerwca 1990 był redaktorem pisma Komitetu Gazeta Obywatelska. W marcu 1990 został redaktorem naczelnym Polskiego Radia Wrocław, od 1993 był prezesem zarządu Polskiego Radia Wrocław SA. W 1989 został członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, w latach 1990–1993 był prezesem Oddziału Wrocławskiego SPP, od 1989 należał również do Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.

Zmarł we Wrocławiu, pochowany na cmentarzu Grabiszyńskim (pole 9A-1-7) mały|Grób Lothara Herbsta na cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu Twórczość poetycka Jako poeta debiutował tomem Pejzaże (1970), następnie wydał Przypisy do człowieka (1971), a w II obiegu Listy w sprawie wiary i nadziei oraz Rdza na trąbce (1977 i 1979 – w serii Biblioteki „Agory”), Wyznania (1981), Polska więzienna. Dziennik liryczny pisany od 16 lutego do 6 czerwca 1982 r. w Strzelcach Opolskich, Nysie, Wrocławiu. Internowanym i skazanym (1983), Listy z podróży (1986). W 2008 wydano pośmiertnie zbiór jego poezji Wiersze zebrane.

Ordery i odznaczenia

Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 21 września 2006) „za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za działalność na rzecz przemian demokratycznych w kraju”. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1 lutego 1989) Srebrny Krzyż Zasługi (1977) Srebrne Odznaczenie im. Janka Krasickiego za działalność polityczną w Związku Młodzieży Socjalistycznej (1969) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”

Źródło:.

Nagrody

Nagroda Forum Krytycznego na IV Spotkaniach Młodych Pisarzy Wybrzeża „Przekraczanie granic” (1979) Śląska Nagroda Kulturalna rządu Dolnej Saksonii (1997)

Upamiętnienie Jego imieniem nazwano studio radiowe w Katedrze Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Wrocławskim. Od 2018 jest patronem ulicy na wrocławskich Sołtysowicach na str. polska-org.pl.

Przypisy

Bibliografia Opozycja w PRL. Słownik biograficzny 1956–1989. Tom 2, wyd. Ośrodek KARTA, Warszawa 2002 (biogram autorstwa Rafała Bubnickiego). (biogram autorstwa Rafała Bubnickiego). Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny. Tom 1 wyd. PWN, Warszawa 2000 (biogram autorstwa Jerzego Jastrzębskiego).

Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Działacze Solidarności Walczącej Kategoria:Internowani w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1981–1982 Kategoria:Ludzie Polskiego Radia Kategoria:Ludzie urodzeni we Wrocławiu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni odznaczeniem im. Janka Krasickiego Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu Kategoria:Polacy pochodzenia niemieckiego Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy poloniści Kategoria:Urodzeni w 1940 Kategoria:Wydawcy podziemni w PRL (1976–1989) Kategoria:Zmarli w 2000