Armia Cesarstwa Niemieckiego (niem. Deutsches Heer) – wojska lądowe Cesarstwa Niemieckiego w latach 1871–1919, pod zwierzchnictwem cesarza niemieckiego.

Składały się z czterech kontyngentów: pruskiego, obejmującego także mniejsze kraje Rzeszy, bawarskiego, saskiego i wirtemberskiego. Formalnie, mimo przejścia pod dowództwo pruskie, królowie tych trzech krajów zachowali pewną kontrolę nad wojskiem. Dotyczyło to zwłaszcza Bawarii. Żołnierze składali przysięgę na wierność cesarzowi, ale bawarskich wojskowych ta przysięga obowiązywała jedynie w czasie wojny, gdyż w czasie pokoju zwierzchnictwo nad armią bawarską sprawował król bawarski. Ponadto wojska bawarskie różniły się nieco umundurowaniem i istniały wyodrębnione korpusy bawarskie. W skład wojsk lądowych Cesarstwa Niemieckiego wchodziły także Siły powietrzne.

Podstawy prawne Podstawami prawnymi funkcjonowania armii Cesarstwa były: 1. die Reichsverfassung (16 kwietnia 1871) 2. der Bündnisvertrag zwischen dem Norddeutschen Bund und Bayern (23 listopada 1870) 3. die Militärkonvention zwischen dem Norddeutschen Bund und Württemberg (21/25 listopada 1870) 4. die Konventionen zwischen Preußen und Sachsen (7 lutego 1867) 5. die Konventionen zwischen Preußen und den sonstigen Bundesstaaten 6. das Reichsmilitärgesetz (2 maja 1874)

Struktura organizacyjna alt= Bandera Cesarstwa Niemieckiego 1871–1892|mały|Bandera Cesarstwa Niemieckiego 1871–1892 thumb|Zasięg terytorialny poszczególnych korpusów armijnych 1914 Inspekcja Miejsce stacjonowania Podległe korpusy armijne I Inspekcja Armii Hanower,od 1900 Berlin,od 1914 Gdańsk 1871: I Korpus Armijny, II Korpus Armijny, IX Korpus Armijny, X Korpus Armijnyod 1906: I Korpus Armijny, II Korpus Armijny, IX Korpus Armijny, X Korpus Armijny, XVII Korpus Armijnyod 1914: I Korpus Armijny, II Korpus Armijny, XVII Korpus Armijny II Inspekcja Armii Drezno,od 1906 Meiningen,od 1914 Berlin 1871: V Korpus Armijny, VI Korpus Armijny, XII Korpus Armijnyod 1906: V Korpus Armijny, VI Korpus Armijny, XII Korpus Armijny, XIX Korpus Armijnyod 1914: Korpus Gwardii, XII Korpus Armijny, XIX Korpus Armijny III Inspekcja Armii Darmstadt,od 1906 Hanower 1871: VII Korpus Armijny, VIII Korpus Armijny, XI Korpus Armijnyod 1906: VII Korpus Armijny, VIII Korpus Armijny, XI Korpus Armijny, XIII Korpus Armijny, XVIII Korpus Armijnyod 1914: XIII Korpus Armijny, IX Korpus Armijny, X Korpus Armijny IV Inspekcja Armii Berlin,od 1906 Monachium 1871: III Korpus Armijny, IV Korpus Armijnyprzydzielone: I Królewsko-Bawarski Korpus Armijny, II Królewsko-Bawarski Korpus Armijnyod 1906: III Korpus Armijny, IV Korpus Armijnyprzydzielone: I Królewsko-Bawarski Korpus Armijny, II Królewsko-Bawarski Korpus Armijnyod 1914: III Korpus Armijnyprzydzielone: I Królewsko-Bawarski Korpus Armijny, II Królewsko-Bawarski Korpus Armijny, III Królewsko-Bawarski Korpus Armijny V Inspekcja Armii Karlsruhe 1871: XIV Korpus Armijny, XV Korpus Armijnyod 1906: XIV Korpus Armijny, XV Korpus Armijny, XVI Korpus Armijnyod 1914: XIII Korpus Armijny, IX Korpus Armijny, XV Korpus Armijny od 1914VI Inspekcja Armii Stuttgart IV Korpus Armijny, XI Korpus Armijny, XIII Korpus Armijny od 1914VII Inspekcja Armii Saarbrücken XVI Korpus Armijny, XVII Korpus Armijny, XXI Korpus Armijny od 1914VIII Inspekcja Armii Berlin VI Korpus Armijny, XI Korpus Armijny, XX Korpus Armijny, XVIII Korpus Armijny

Liczebność armii Rok 1875 1888 1891 1893 1899 1902 1906 1908 1911 1913 1914Liczba żołnierzy 420 tys. 487 tys. 507 tys. 580 tys. 591 tys. 605 tys. 610 tys. 613 tys. 617 tys. 663 tys. 794 tys.

Stopnie wojskowe Oznaczenie Piechota Kawaleria Artyleria Uwagi Korpus szeregowych Musketier, Füsilier, Grenadier, Jäger, Gardist, Infanterist, Soldat, Pionier Dragoner, Husar, Jäger, Kürassier, Ulan, Reiter, Chevauleger Kanonier, Fahrer Najniższy stopień wojskowy Gefreiter Gefreiter Gefreiter Obergefreiter – Obergefreiter/Bombardier Korpus podoficerów niekomisjonowanych Unteroffizier/Korporal Unteroffizier /Korporal Unteroffizier/Korporal Sergeant Sergeant Sergeant Korpus podoficerów komisjonowanych Vizefeldwebel/ Vizewachtmeister/ Vizewachtmeister/ Feldwebel Wachtmeister Wachtmeister Offiziersstellvertreter Offiziersstellvertreter Offiziersstellvertreter Fähnrich Fähnrich Fähnrich Korpus oficerów Feldwebelleutnant Feldwebelleutnant Feldwebelleutnant Od 1877 najniższy stopień oficerski 95px Leutnant Leutnant Leutnant / Feuerwerksleutnant 95px Oberleutnant Oberleutnant Oberleutnant / Feuerwerkoberleutnant 95px Hauptmann Rittmeister Hauptmann Dowódca kompanii Oficerowie sztabowi 95px Major Major Major Dowódca batalionu 95px Oberstleutnant Oberstleutnant Oberstleutnant Zastępca dowódcy pułku 95px Oberst Oberst Oberst Dowódca pułku Generałowie 95px Generalmajor Generalmajor Generalmajor 95px Generalleutnant Generalleutnant Generalleutnant 95px General der Infanterie General der Kavallerie General der Artillerie 95px Generaloberst Generaloberst Generaloberst 95px Generaloberst mit dem Rang als Generalfeldmarschall Generaloberst mit dem Rang als Generalfeldmarschall Generaloberst mit dem Rang als Generalfeldmarschall 95px Generalfeldmarschall Generalfeldmarschall Generalfeldmarschall Najwyższy stopień wojskowy, wyłącznie za szczególne zasługi (np. wygranie ważnej bitwy)

Naramienniki

Elementy umundurowania i wyposażenia

Sztandary

Zobacz też Wielka Kwatera Główna Bataliony sterowców Cesarstwa Niemieckiego Bataliony taborowe Cesarstwa Niemieckiego Kaiserliche Marine

Przypisy

Bibliografia Curt Jany: Geschichte der preußischen Armee vom 15. Jahrhundert bis 1914, Biblio Verlag, Osnabrück 1967. Hans Meier-Welcker (Hg.): Handbuch zur deutschen Militärgeschichte 1648-1939 (Band 2, 3), München 1979. Albert Benary, Oberstlt.a. D., Das deutsche Heer, Etthofen Verlag Berlin 1932. Neugebauer/Ostertag: Grundzüge der deutschen Militärgeschichte, Band 1 und 2: Arbeits- und Quellenbuch, Rombachverlag, Freiburg 1993, 1. Auflage, . Hein: Das kleine Buch vom Deutschen Heere, Verlag Lipsius & Tischer, Kiel und Leipzig, 1901; Reprint Weltbildverlag, Augsburg, 1998, .

Linki zewnętrzne