Kaweh Pur Rahnama /wym. imienia: Kawe/ (; ur. 24 kwietnia 1937 w Teheranie, zm. 1 marca 2012 w Magdalence) – zamieszkały w Polsce i tworzący po polsku pisarz pochodzenia irańskiego, glottodydaktyk i intelektualista, wieloletni pracownik i wykładowca Instytutu Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego, z wykształcenia reżyser. Pomysłodawca, autor i współautor wielokrotnie wznawianej serii podręczników do nauki języka perskiego dla polskojęzycznych.

Życiorys thumb|left|240px|Pur Rahnama w 1972 r. Po maturze wstąpił do Korpusu Kadetów. Został porucznikiem marynarki wojennej. Ze względu na zaangażowanie w irańskiej Partii Komunistycznej został zaocznie skazany na karę śmierci i był zmuszony uciekać z Iranu pod fałszywym nazwiskiem. Trafił do Sofii, gdzie ukończył Wyższą Szkołę Teatralną, a następnie do Polski, gdzie został absolwentem szkoły filmowej w Łodzi. Podczas studiów wyreżyserował na tej uczelni trzy etiudy szkolne, na drugim roku dokumentalną „Wieczorną klasówkę” (1966) i fabularną „Portfel” (1966) oraz na roku trzecim etiudę fabularną „Start” (1967), do której napisał również scenariusz. Natomiast jego pracą dyplomową był pełnometrażowy film fabularny zatytułowany Nie ma powrotu Johnny, którego opiekunką artystyczną była Wanda Jakubowska. W rolach głównych wystąpili w nim Nguyen Van Quynh w roli Wietnamczyka oraz Jack Recknitz w roli Amerykanina. Film trafił na ekrany kin, a jego premiera odbyła się 28 kwietnia 1970 w nieistniejącym już warszawskim kinie „Skarpa”.

Ostatni raz Pur Rahnama pracował na planie filmowym w roku 1971, kiedy to był jednym z trojga współpracowników Wandy Jakubowskiej, gdy kręciła ona film obyczajowo-komediowy pt. „150 na godzinę”.

thumb|240px|Pur Rahnama 18 maja 2006 r. podczas ceremonii wręczenia Medalu UW, fot. Ivonna Nowicka W maju 2006 Pur Rahnama został uhonorowany przez władze Uniwersytetu Warszawskiego Medalem Uniwersytetu Warszawskiego „W uznaniu za wieloletnią pracę i pasję dydaktyczną oraz zaangażowanie w tworzenie iranistyki warszawskiej, a także w podzięce za upowszechnianie kultury perskiej”.

Ostatnia powieść, Dziesięciu Irańczyków i trup w Warszawie, zawiera wątki autobiograficzne.

thumb|240px|Klepsydra poświęcona Pur Rahnamie w Zakładzie Iranistyki UW, na którym pracował, fot. Ivonna Nowicka thumb|240px|Grób Kawego Pur Rahnamy w dniu pogrzebu, 10 marca 2012, fot. Ivonna Nowicka thumb|240px|Grób Kawego Pur Rahnamy i jego małżonki, fot. Ivonna Nowicka Kaweh Pur Rahnama pochowany jest wraz z żoną Izabellą de la Tour Pur Rahnama na cmentarzu parafialnym w Magdalence.

Publikacje Powieści: Dziesięciu Irańczyków i trup w Warszawie, Warszawa, Wyd. Akademickie Dialog 2006 Miłości na imię Sufi, Warszawa, Muza S.A. 1998 Mitra (z: Marian Reniak), Warszawa, Wyd. MON 1988

Podręczniki do nauki języka perskiego: Język perski. Część I dla początkujących, Warszawa, Wydawnictwa UW 1980, 1990; Wyd. Akademickie Dialog 1999, 2007 Język perski. Część II Język prasowy, razem z Moniką Chwilczyńską-Wawrzyniak, Warszawa, Wydawnictwa UW 1988, 1990 Język perski. Część III Język kolokwialny, Warszawa, Wydawnictwa UW 1986; Wyd. Akademickie Dialog 2001, 2010 (wyd. zmienione i poprawione) Język perski. Część IV Język techniczny i administracyjny, razem z Izabellą Pur Rahnama, Warszawa, Wydawnictwa UW 1997 Język perski. Część V Język mediów, razem z Małgorzatą Wróblewską, Warszawa, Wyd. Akademickie Dialog 2001

Pomocnicze materiały dydaktyczne: Kultura Iranu. Wybór tekstów, Warszawa, Wydawnictwa UW 1978 Wybór tekstów ekonomicznych i handlowych, Warszawa, Wydawnictwa UW 1978 Współczesna literatura perska. Wybór tekstów, Warszawa, Wydawnictwa UW ok. 1978

Upamiętnienia

Film dyplomowy Pur Rahnamy doczekał się omówienia Przemysława Benkena w referacie pt. „Propagandowy obraz konfliktu w Indochinach na przykładzie polskiego filmu wojennego Nie ma powrotu Johnny z 1969 r.” wygłoszonym na ogólnopolskiej konferencji naukowej „Filmowcy w rzeczywistości politycznej Polski Ludowej” zorganizowanej przez IPN Szczecin, Szczecin 24.05.2023 Por. zamieszczony w dole strony w seksji „Pliki do pobrania” plik .pdf „Program konferencji (pdf, 471.34 KB”, s. 5..

Recenzje i omówienia filmu „Nie ma powrotu Johnny”

1970 - Węgierski B., „Na planie filmu Nie ma powrotu, Johnny”, „Gazeta Poznańska. Magazyn Miejski”, 21.09.1969, nr 20, 1970 - „Nie ma powrotu Johnny – polski film o Wietnamie”, „Kurier Polski”, 10.04.1970, 1970 - Gazda J., „Dwaj w dżungli”, „Głos Pracy”, 29.04.1970, 1970 - Klaczyński Z., „Wietnamska przypowieść”, „Trybuna Ludu”, 3.05.1970, 1970 - Czyńska I., „W nadbałtyckim Wietnamie”, „Ekran”, 3.05.1970, 1970 - „Nie ma powrotu Johnny – polski film o Wietnamie”, „Kurier Polski”, 10.04.1970, 1970 - Wiącek Tadeusz, „Nie ma powrotu Johnny”, „Słowo Ludu”, 11.05.1970, 1970 - Szypulska R., „Droga donikąd”, „Żołnierz Wolności”, 12.05.1970, 1970 - Michalski Czesław, Recenzja filmowa Nie ma powrotu Johnny, „Sztandar Ludu”, 19.05.1970, 1970 - Jackiewicz Aleksander, „Johnny”, „Życie Literackie”, 24.05.1970 2025 - Orłowska Katarzyna, "Nie ma powrotu Johnny". Zapomniany polski film o wojnie w Wietnamie. Gdańskie Studia Azji Wschodniej, Nr 27 (2025), 167–183. 2025 - Benken Przemysław, „’Jeśli chodzi o wielką metafizyczną ideę polityczną, to jest ona znakomita’. Obraz drugiej wojny indochińskiej w filmie Nie ma powrotu Johnny z 1969 r.”, w: Gańczak Filip, Ligarski Sebastian (red.), „Filmowcy w rzeczywistości politycznej Polski Ludowej”, Szczecin-Warszawa 2025.

Przypisy

Linki zewnętrzne Sylwetka Kawego Pur Rahnamy i wywiad z nim na stronie Piotra Kozłowskiego Dziesięciu Irańczyków i trup w Warszawie fragment powieści Publikacje na stronie Wydz. Orientalistycznego UW (link chwilowo nieaktualny) Galeria zdjęć na stronie Zakładu Iranistyki Wydz. Orientalistycznego UW, zakładki „Zakończenie pracy na UW Kawego Pur Rahnama” oraz „Kaweh Pur Rahnama. Galeria zdjęć” Zdjęcia z planu filmowego „Nie ma powrotu Johnny” w reżyserii Rahnamy Film „Nie ma powrotu Johnny” na Youtubie (dostęp 2025.12.04)

Kategoria:Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi Kategoria:Absolwenci uczelni w Bułgarii Kategoria:Polscy reżyserzy filmowi Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni Kategoria:Irańscy wojskowi epoki Pahlawich Kategoria:Ludzie urodzeni w Teheranie Kategoria:Pisarze polskojęzyczni Kategoria:Polacy pochodzenia irańskiego i perskiego Kategoria:Polscy iraniści Kategoria:Polscy prozaicy XX wieku Kategoria:Polscy prozaicy XXI wieku Kategoria:Urodzeni w 1937 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Osoby skazane na karę śmierci w Iranie Kategoria:Zmarli w 2012