Kościelec – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1867–1954 i 1973–1976 w Kieleckiem i Krakowskiem (dzisiejsze woj. małopolskie). Siedzibą gminy był Kościelec.
Pierwsza odsłona
Gmina zbiorowa Kościelec powstała w 1867 roku w związku z reformą gminną w Królestwie Polskim. Weszla w skład powiatu pińczowskiego w guberni kieleckiej.
W okresie międzywojennym gmina Kościelec należała do powiatu pińczowskiego w woj. kieleckimGłówny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933. 4 listopada 1933 gminę podzielono na 12 gromad (sołectw): Bobin, Boronice, Ciborowice, Góry Sieradzkie, Kościelec, Lekszyce, Mysławczyce, Piekary, Posiłów, Przezwody, Sieradzice i WolwanowiceKielecki Dziennik Wojewódzki. 1933, nr 29, poz. 184.
Po wojnie gmina zachowała przynależność administracyjną. Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się nadal z 12 gromad: Bobin, Boronice, Ciborowice, Góry Sieradzkie, Kościelec, Lekszyce, Mysławczyce, Piekary, Posiłów, Przezwody, Sieradzice i WolwanowiceWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.
Jednostkę zniesiono wraz ze zlikwidowaniem gmin i wprowadzeniem gromad 29 września 1954 roku. Obszar gminy podzielono na trzy nowe gromady: Sieradzice, Bobin i Kościelec. Gromada Sieradzice pozostała w powiecie pińczowskim w województwie kieleckim, natomiast gromady Bobin i Kościelec włączono dwa dni później, czyli 1 października 1954, do nowo utworzonego powiatu proszowickiego w województwie krakowskim.
Druga odsłona
Gmina Kościelec została reaktywowana w dniu 1 stycznia 1973 roku w powiecie proszowickim, w województwie krakowskim w znacznie zmienionym składzie (16 sołectw): Bobin, Ciborowice, Czajęczyce, Górka Stogniowska, Kadzice, Koczanów, Kościelec, Mniszów-Kolonia, Mysławczyce, Ostrów, Piekary, Pławowice, Posiłów, Przezwody, Teresin i WolwanowiceUchwała Nr XVIII/92/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 6 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie krakowskim oraz ustalenia siedzib gminnych rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 8 grudnia 1972 Nr 18, poz. 268)..
W porównaniu ze stanem z 1954 roku w skład nowej gminy Kościelec nie weszły cztery sołectwa (Boronice, Góry Sieradzkie, Lekszyce i Sieradzice), które w 1954 roku pozostały w powiecie pińczowskim i województwie kieleckim, wchodząc w skład gromady Sieradzice, a które w 1956 włączono do nowo utworzonego powiatu kazimierskiego; w 1973 roku włączono je do nowo utworzonej gminy Wielgus w powiecie kazimierskim w województwie kieleckim. Pozostałe osiem sołectw sprzed 1954 powróciło w 1973 roku do gminy Kościelec, którą zasilono o: sołectwa Czajęczyce i Koczanów – przed 1954 w gminie Nagórzany w powiecie pińczowskim w woj. kieleckim, od 1954 w powiecie proszowickim w województwie krakowskim (vide gromada Bobin); sołectwo Pławowice – przed 1954 w gminie Gruszów w powiecie miechowskim w województwie krakowskim (przed 1945 w woj. kieleckim), od 1954 w powiecie proszowickim w województwie krakowskim (vide gromada Mniszów); sołectwa Kadzice, Ostrów i Teresin – przed 1954 w gminie Klimontów w powiecie miechowskim w województwie krakowskim (przed 1945 w woj. kieleckim), od 1954 w powiecie proszowickim w województwie krakowskim (vide gromada Ostrów); sołectwa Górka Stogniowska i Mniszów-Kolonia – przed 1954 w gminie Kowala w powiecie miechowskim w województwie krakowskim (przed 1945 w woj. kieleckim), od 1954 w powiecie proszowickim w województwie krakowskim (vide gromada Kowala i gromada Mniszów).
1 czerwca 1975 gmina weszła w skład nowo utworzonego miejskiego woj. krakowskiego.
15 stycznia 1976 roku gmina została zniesiona, a jej obszar włączony do gmin: Nowe Brzesko (obszary sołectw Mniszów-Kolonia i Pławowice), Proszowice (obszary sołectw: Babin, Ciborowice, Czajęczyce, Górka Stogniowska, Kadzice, Koczanów, Kościelec, Mysławczyce, Ostrów, Piekary, Posiłów, Przezwody, Teresin i Wolwanowice).
Przypisy
Kategoria:Dawne gminy w województwie kieleckim Kategoria:Dawne gminy w województwie krakowskim