thumb|Prof. UAM dr hab. Zbigniew Pilarczyk jako prodziekan Wydziału Historycznego UAM (2006 r.) Zbigniew Andrzej Pilarczyk (ur. 10 lipca 1950 we WronkachWho is who w Polsce. Encyklopedia biograficzna z życiorysami znanych Polek i Polaków, Hübners blaues Who is Who, Zug 2007 (dodatek CD)., zm. 21 października 2025) – polski historyk specjalizujący się w dziedzinie historii wojskowości, doktor habilitowany, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Kierownik Zakładu Historii Wojskowości Instytutu Historii Uniwersytetu im Adama Mickiewicza. Prorektor ds. studenckich UAM na kadencje 2008–2012 i 2012–2016.
Życiorys W latach 1964–1969 uczył się w Liceum Pedagogicznym w Trzciance. Następnie w latach 1970–1975 studiował historię na ówczesnym Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Po ich ukończeniu podjął pracę naukową na Wydziale Filozoficzno-Historycznym, a po reorganizacji w 1976 na Wydziale Historycznym. W 1985 r. uzyskał stopień naukowy doktora na podstawie rozprawy Obronność miasta Poznania w latach 1253–1783 (promotor: Karol Olejnik), a w 1998 r. doktora habilitowanego (rozprawa habilitacyjna: Fortyfikacje na ziemiach koronnych Rzeczypospolitej w XVII wieku). W 2000 uzyskał awans na stanowisko profesora UAM. Wiele lat pełnił funkcję kierownika Zakładu Historii Wojskowości UAM. W latach 2002–2008 prodziekan ds. dydaktycznych Wydziału Historycznego i równolegle członek Komisji Rektorskiej ds. Dydaktyki. Prorektor ds. studenckich UAM na kadencje 2008–2012 i 2012–2016.
Specjalizował się w historii średniowiecza, wojskowości, fortyfikacji i harcerstwa. Był wykładowcą Wydziału Historycznego UAM, Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego UAM w Kaliszu oraz Studium Doktoranckiego Wydziału Budownictwa Politechniki Poznańskiej. Wypromował 10 doktorów.
Prowadził także aktywną działalność społeczną. Od 1967 r. był instruktorem Związku Harcerstwa Polskiego. Pełnił także funkcję przewodniczącego Rady Chorągwi Wielkopolskiej ZHP w Poznaniu oraz członka Rady Programowej Muzeum Harcerstwa w Warszawie i Rady Muzeum Walk Niepodległościowych w Poznaniu. W 2006 r. był członkiem komitetu honorowego kandydata na prezydenta Poznania Jacka Tomczaka. Za swoją działalność został odznaczony Medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz Odznaką „Za zasługi dla oświaty”. W 2008 r. wyróżniony statuetką "Dobosz Powstania Wielkopolskiego", przyznawaną przez Zarząd Główny Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919. W 2005 odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski – pkt 89., a w 2025 – Krzyżem Oficerskim.
Był mężem Bogny Pilarczyk.
28 października 2025 roku, po mszy pogrzebowej w kościele Objawienia Pańskiego w Poznaniu, został pochowany na cmentarzu junikowskim.
Publikacje Obronność Poznania w latach 1253–1793, Warszawa-Poznań 1988. Fortyfikacje na ziemiach koronnych Rzeczypospolitej w XVII wieku, Poznań 1997. Rawicz jako przykład nowej lokacji miasta w Rzeczypospolitej w XVII wieku, Rawicz 1998. Poznań : fortyfikacje miejskie: przewodnik, Poznań 2004 (wspólnie z W. Gostyńskim). 50 lat działalności Komisji Historycznej Chorągwi Wielkopolskiej ZHP 1957–2007 (wspólnie z M. Pietrzykowskim), Poznań 2007. (red.; wspólnie z M. Franzem) Od najazdów pogańskich dotąd są państwa Waszej Królewskiej Mości spokojne...: studia ofiarowane w siedemdziesiątą rocznicę urodzin Profesorowi Karolowi Olejnikowi, Toruń 2008.
Przypisy
Bibliografia
Zbigniew Pilarczyk w katalogu Biblioteki Narodowej
Linki zewnętrzne Marzy mi się studencka wiosna kulturalna, rozmowa ze Zbigniewem Pilarczykiem, prorektorem UAM
Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Trzciance Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Harcerze Kategoria:Ludzie urodzeni we Wronkach Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za zasługi dla oświaty” Kategoria:Polscy historycy wojskowości Kategoria:Prorektorzy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Poznańskiej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Urodzeni w 1950 Kategoria:Zmarli w 2025 Kategoria:Pochowani na Cmentarzu na Junikowie