e-zdrowie – wykorzystanie technologii informacyjnych i telekomunikacyjnych do wspomagania działań związanych z ochroną zdrowia.
Są to narzędzia lub rozwiązania obejmujące produkty, systemy i usługi dla organów i pracowników służby zdrowia oraz dostosowane do indywidualnych potrzeb systemy opieki zdrowotnej dla pacjentów i obywateli, na przykład sieci informacji o zdrowiu, elektroniczne książeczki zdrowia, usługi świadczone w ramach opieki telemedycznej, osobiste przenośne systemy komunikacji, portale poświęcone zdrowiu oraz wiele innych narzędzi na bazie technologii informacyjno-komunikacyjnych, pomagających zapobiegać, diagnozować i leczyć choroby, monitorować stan zdrowia, prowadzić odpowiedni tryb życia.
Pojęcie „e-zdrowie” obejmuje swoim zakresem wiele terminów, np.: telemedycyna telezdrowie/zdalna opieka medyczna telematyka w opiece zdrowotnej informatyka medyczna zarządzanie informacjami o zdrowiu technologie informacyjno-komunikacyjne w opiece zdrowotnej.
Oprócz aplikacji komputerowych e-zdrowie obejmuje też poznawcze przetwarzanie informacji i zadania komunikacyjne dla praktyki medycznej, edukacji i badań. Istotą e-zdrowia jest to, że powinno ono wspomagać transformację procesów służby zdrowia z korzyścią dla pacjentów i systemu opieki zdrowotnej.
Czynniki sukcesu i porażki Możliwe jest zidentyfikowanie pewnej liczby czynników, które mogą być warunkiem wstępnym dla porażki lub sukcesu. Do czynników sukcesu można zaliczyć m.in.: potrzeba medyczna i silne zorientowanie na pacjenta polityczne i społeczne poparcie długoterminowe spojrzenie na projekty wcześniej zdefiniowane cele inwestycji zaangażowanie wszystkich kluczowych uczestników multidyscyplinarne podejście angażujące polityków, specjalistów, badaczy i biznes partnerstwo publiczno-prywatne wybór właściwej technologii, ciągłe wsparcie techniczne interoperacyjność i otwarte standardy
Ważne czynniki mogące spowodować porażkę projektu: niemożność adaptacji strategii do zmieniającego się środowiska reorganizacja procesów opieki zdrowotnej w trakcie ustanawiania nowych technologii izolacja od organizacji i potencjalnych użytkowników opór przed zmianą brak politycznego wsparcia brak perspektywy długoterminowej. brak zrozumienia procesów opieki zdrowotnej i zmian zachodzących w środowiskach medycznych brak analizy rynku, porównywanie rozwiązania do już istniejących brak istniejących systemów informacyjnych (np. klinicznych systemów informacyjnych) złe komunikowanie problemów technicznych w projekcie
Chociaż niektóre z czynników mogą być ważne w danych okolicznościach, ale nieprzydatne w innych, można jednak wyodrębnić kilka wspólnych czynników, które mogą być powszechnie uważane za podstawy dobrych praktyk: zaangażowanie na wszystkich poziomach i udział użytkowników projekty oparte na prawdziwych potrzebach i jasnych celach kontakty i komunikacja międzyludzka w ramach projektu przestrzeganie, na ile to możliwe, technicznych standardów interoperacyjności podejście długoterminowe, wytrzymałość i stabilność rozwoju.
e-zdrowie w Europie W roku 2006 większość krajów członkowskich Unii Europejskiej stworzyła strategie narodowe na rzecz e-zdrowia jako oddzielne strategie e-zdrowia lub włączając je do narodowych strategii zdrowotnych, lub narodowych strategii technologii informacyjno-komunikacyjnych.
Organizacja i finansowanie różni się pomiędzy krajami, ponieważ odpowiedzialność za opiekę zdrowotną ponoszona jest różnie – na poziomie regionalnym lub krajowym. W ten sam sposób różnią się sposoby użycia technologii informacyjno-komunikacyjnych i aplikacji e-zdrowia. W krajach skandynawskich i w Wielkiej Brytanii, stworzono krajowe sieci opieki zdrowotnej. W rosnącej liczbie regionów w Europie istnieją regionalne sieci opieki zdrowotnej, które wspomagają używanie międzyszpitalnych aplikacji e-zdrowia, systemów danych pacjentów oraz komunikację medyczną.
e-zdrowie w Polsce W Polsce nacisk położony jest na kluczowe technologie, oprogramowanie wspomagające praktyków w procesie podejmowania najlepszych możliwych decyzji przy zachowaniu bezpieczeństwa pacjenta oraz tworzenie sieci współpracy naukowej w zakresie bioinformatyki, genomiki oraz neuroinformatyki w celu stworzenia nowej generacji systemów e-zdrowia wspomagających ‘indywidualizację’ diagnozy oraz leczenia.
Inicjatywy działające w Polsce postawiły przed sobą pewne strategiczne cele, których osiągnięcie pozwoli na zbudowanie nowoczesnego systemu działania sektora zdrowotnego. Wśród nich wyróżnić można: ułatwienie dostępu do dokumentów klinicznych, zwiększenie efektywności procesów w ochronie zdrowia, redukcja liczby błędów klinicznych, ułatwienie przenoszenia się pacjentów pomiędzy krajami Unii, ułatwienia w dostępie do istotnych informacji dotyczących ochrony zdrowia dla pacjentów i profesjonalistów medycznych.
Aplikacje, które służyć mają osiągnięciu tych celów to głównie: elektroniczny transfer recept, e-preskrypcja – ze wspomaganiem decyzji, elektroniczna dokumentacja medyczna, obrazowanie cyfrowe i powiązane usługi oraz raportowanie. portale, systemy terminologiczne dla rekordów klinicznych i lekarstw, mechanizmy ochrony poufności danych osobowych, identyfikatory obywateli.
Przypisy
Bibliografia IANIS, „Podręcznik dobrych praktyk regionalnych e-Zdrowie. Wyzwania regionalne i ich oddziaływanie”, wrzesień 2007 Leszek Sikorski, „Perspektywy w e-zdrowiu – oczekiwania i rzeczywistość” (e-health – expectations and reality). Przewodnik Lekarza, 2007;10(2):247–251
Linki zewnętrzne Podlaski System Informacyjny e-Zdrowie; Portal pacjenta Ministerstwo Zdrowia i NFZ; Portal ezdrowie.gov.pl
Kategoria:Informatyka medyczna