Franciszek Polniaszek, ps. „Zbigniew”, „Karol Nowopolski” (ur. 24 września 1892 w Tłustem, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – polski doktor prawa, pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

thumb|ppłk dypl. Franciszek Polniaszek (z prawej) obok płk. dypl. Stefana Kosseckiego.

Życiorys Syn Jana i Tekli z domu Maślanka, urodzony w Tłustem, w powiecie zaleszczyckim ówczesnego Królestwa Galicji i Lodomerii. Absolwent szkoły powszechnej w Tłustem (1904) i gimnazjum z maturą w Buczaczu (1912). Od 1908 był członkiem tajnych organizacji samokształceniowych, a także należał do harcerstwa. 1 października 1910 wstąpił do Armii Polskiej, a od 31 lipca 1911 należał do Polskich Drużyn Strzeleckich. W 1912 podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie oraz Akademii Handlowej we Lwowie. Ukończył szkołę żołnierską i podoficerską, a w 1913 roku kurs oficerski Polowych Drużyn Strzeleckich w Nowym Sączu.

6 sierpnia 1914 roku wcielony został do Pierwszej Kompanii Kadrowej, jako pomocnik szefa kompanii. Wkrótce po wymarszu z Kadrówką przeniósł się do kawalerii. Początkowo przydzielony został do III baonu 1 pułku piechoty w składzie I Brygady, a następnie od 12 lipca 1916 w 5 pułku piechoty. W czasie służby w Legionach Polskich przeszedł cały szlak bojowy i awansował 2 lipca 1915 roku na stopień chorążego, a 1 listopada 1916 roku na podporucznika. 1 września 1917 roku, po kryzysie przysięgowym, został wcielony do armii austriackiej i wysłany na front włoski. Po powrocie z Włoch, został aresztowany przez Ukraińców. Za wykazaną postawę podczas walki, 17 maja 1922 odznaczono go orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy, a w uzasadnieniu jego nadania, czytamy:14 lipca 1919 roku wstąpił w stopniu kapitana do Wojska Polskiego i przydzielono go do 5 pułku piechoty Legionów. 19 sierpnia 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu kapitana, w piechocie, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich. W tym czasie pełnił służbę w Batalionie Zapasowym 5 pp Leg. Zorganizował ochotniczy batalion piechoty i na własną prośbę skierowany na front bolszewicki. Dowodził batalionem 213 pułku piechoty.thumb|180px|left|Franciszek Polniaszek jako absolwent WSWoj (1926). Po wojnie, w 1921 roku uzyskał doktorat z prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 310. lokatą w korpusie oficerów piechoty. 10 lipca tego roku został zatwierdzony na stanowisku dowódcy batalionu w macierzystym pułku. W 1923 roku pełnił służbę w 5 pp Leg. na stanowisku komendanta Kadry Batalionu Zapasowego. Z dniem 1 listopada 1924 roku został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza Kursu Normalnego. Z dniem 11 października 1926, po ukończeniu kursu i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, przydzielony został do Oddziału V Sztabu Generalnego. 12 kwietnia 1927 roku został mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 roku i 17. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W czerwcu 1927 roku został przydzielony z Biura Personalnego MSWojsk. w Warszawie do Oficerskiej Szkoły dla Podoficerów w Bydgoszczy na stanowisko komendanta. 23 grudnia 1927 roku został przeniesiony do kadry oficerów piechoty z pozostawieniem na dotychczas zajmowanym stanowisku komendanta szkoły. Z jego inicjatywy powołano najpierw izbę pamięci, a później zaczątek zbioru muzealnego. Powołano Radę Muzealną. W dniu 6 maja 1928 zebrani z okazji święta szkolnego goście z inspektorem armii gen. Edwardem Rydzem–Śmigłym i biskupem dr. Władysławem Bandurskim na czele podpisując stosowny Akt Erekcyjny dokonali otwarcia muzeum. Z dniem 20 sierpnia 1931 roku został przeniesiony do 54 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Tarnopolu na stanowisko dowódcy pułku. W marcu 1933 został wiceprezesem komitetu budowy pomnika Marszałka Józefa Piłsudskiego Tarnopolu. W 1937 przeniesiony na funkcję kierownika 6 Okręgowego Urzędu WF i PW we Lwowie. Na stopień pułkownika został mianowany ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1936 roku i 1. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Od 1937 roku obowiązki kierownika Okręgowego Urzędu WFiPW łączył z funkcją dowódcy Lwowskiej Brygady Obrony Narodowej.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku bronił lotniska Skniłów. 22 września 1939 roku, po agresji ZSRR na Polskę dostał się do niewoli sowieckiej i następnie przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku. Wiosną 1940 roku został zamordowany w Charkowie przez funkcjonariuszy NKWD. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 roku mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na Liście Starobielskiej pod pozycją 2716.

Postanowieniem nr 112-48-07 Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku został awansowany pośmiertnie na stopień generała brygady.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Był żonaty z Aurelią z Rudzińskich, z którą miał córkę Marię Danutę (ur. 6 grudnia 1925) i syna Andrzeja (ur. 29 maja 1928).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7105 – 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – 20 stycznia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 10 listopada 1928M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 631 „za zasługi na polu pracy niepodległościowej, organizacji i wyszkolenia wojska”. Krzyż Walecznych trzykrotnie: po raz pierwszy w 1922 Złoty Krzyż Zasługi dwukrotnie: 16 marca 1928M.P. z 1928 r. nr 65, poz. 88 „za zasługi na polu wyszkolenia wojska”., po raz drugi „za zasługi na polu pracy społecznej” Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka „Za wierną służbę”Na podstawie fotografii . Odznaka Pamiątkowa „Pierwszej Kadrowej” Odznaka za Rany i Kontuzje (2)

Zobacz też awanse generalskie oficerów II Rzeczypospolitej Polskiej z 2007 jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie

Przypisy

Bibliografia

Tadeusz Kasprzycki Kartki z dziennika oficera I Brygady Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1934.

Linki zewnętrzne Franciszek Polniaszek – publikacje w bibliotece Polona.

Kategoria:Absolwenci Gimnazjum Buczackiego Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie Kategoria:Brygadierzy Obrony Narodowej Kategoria:Członkowie Armii Polskiej (1910–1914) Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Dowódcy 54 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych Kategoria:Kierownicy okręgowych urzędów wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego Kategoria:Ludzie związani z Tarnopolem Kategoria:Obrońcy Lwowa (1939) Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za wierną służbę” Kategoria:Oficerowie 5 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie – ofiary zbrodni katyńskiej – mianowani generałami Wojska Polskiego III Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polscy prawnicy Kategoria:Pułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1892 Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni i szkół wojskowych II Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze 1 Kompanii Kadrowej Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie