Instytut Muzykologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (IM UAM) – jednostka organizacyjna Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, jeden z dwóch instytutów tworzących Wydział Nauk o Sztuce UAM. Należy – obok muzykologii na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie (rok założenia: 1911) oraz muzykologii na lwowskim Uniwersytecie Jana Kazimierza (1912) – do najstarszych w Polsce placówek uniwersyteckich o takim profilu naukowym.

Historia W 1919 roku na nowo powstałej Wszechnicy Poznańskiej zaczął wykładać ks. dr Wacław Gieburowski, muzykolog, kompozytor, dyrygent zespołów chóralnych i teoretyk muzyki. W maju 1922 roku powierzono dr Łucjanowi Kamieńskiemu, absolwentowi muzykologii berlińskiej, oraz Gieburowskiemu utworzenie na Uniwersytecie Poznańskim Seminarium Muzykologicznego. Było, obok muzykologii na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie oraz muzykologii na lwowskim Uniwersytecie Jana Kazimierza, najstarszym w Polsce ośrodkiem uniwersyteckim o takim profilu naukowym. W 1925 roku założono Koło Naukowe Muzykologów. Od 1930 roku przy Zakładzie Muzykologicznym działało Regionalne Archiwum Fonograficzne. Rok później przekształcono Seminarium Muzykologiczne w Zakład Muzykologiczny.

Po wojnie współpracownicy Kamieńskiego, Marek Kwiek i Marian Sobieski, podjęli starania o reaktywowanie studiów muzykologicznych. Założenie Zakładu Muzykologii powierzono prof. dr hab. Adolfowi Chybińskiemu, twórcy przedwojennej muzykologii lwowskiej i pionierowi muzykologii uniwersyteckiej w Polsce. Pod jego okiem rozprawy habilitacyjne w Zakładzie obroniło wielu wybitnych muzykologów przedwojennych, m.in. ks. dr Hieronim Feicht, dr Józef Michał Chomiński, dr Zofia Lissa oraz dr Stefania Łobaczewska, oraz wielu nowych studentów muzykologii, m.in. Ludwik Bielawski (etnomuzykolog), Anna Czekanowska (etnomuzykolog), Helena Harajda (akustyk muzyki), Włodzimierz Kamiński (twórca polskiej instrumentologii), Bogusław Linette (badacz folkloru polskiego), Kornel Michałowski (bibliograf muzyczny), Bohdan Muchenberg, Mirosław Perz (badacz najdawniejszych dziejów muzyki polskiej), Jan Stęszewski, Tadeusz Strumiłło, Zygmunt M. Szweykowski, Krystyna Winowicz, Andrzej Koszewski, Stefan Stuligrosz, Jerzy Kurczewski oraz Jan Weber. W 1945 roku z inicjatywy Mariana Sobieskiego i Tadeusza Wrotkowskiego powstało przy Zakładzie Zachodnie Archiwum Fonograficzne. W 1950 roku Sobieski zorganizował ogólnopolską Akcję Zbierania Folkloru Muzycznego. We wrześniu 1965 roku zlikwidowano Zakład Muzykologii UAM.

Dzięki staraniom absolwentów poznańskiej muzykologii w 1974 roku reaktywowano Zakład Muzykologii Instytutu Historii Sztuki i przeprowadzono rekrutację na pierwszy rok kierunku muzykologia. Kierownikiem jednostki została dr Krystyna Winowicz. W późniejszym czasie kierownikami byli także doc. dr Jan Stęszewski oraz prof. Danuta Jasińska. mały|Siedziba Katedry Muzykologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu do 2015 roku, ul. Słowackiego 20 Na mocy zarządzenia Rektora UAM z 2001 roku dotychczasowy Zakład Muzykologii uzyskał status niezależnej Katedry. We wrześniu 2005 roku jej kierownikiem został dr hab. Ryszard Wieczorek. Siedzibą Katedry do 2015 roku był dawny dom akademicki przy ul. Słowackiego 20. Obecnie Instytut mieści się w gmachu Collegium Historicum Novum przy ul. Uniwersytetu Poznańskiego 7. Od 1 września 2016, zarządzeniem Rektora UAM, Katedra funkcjonuje jako Instytut Muzykologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Od 1 października 2019 roku, po restrukturyzacji Uniwersytetu, Instytut Muzykologii jest częścią nowo powstałego Wydziału Nauk o Sztuce UAM.

Instytut prowadzi badania historyczne (źródłoznawcze, interpretacyjne) nad polską muzyką dawną oraz XIX i XX wieku, w dziedzinie problematyki etnomuzykologicznej, operologicznej, psychoakustycznej i kognitywistycznej oraz zajmuje się zagadnieniami związanymi z estetyką i filozofią muzyki. W Instytucie gościnnie występują ze swoimi wykładami najwybitniejsi reprezentanci muzykologii światowej (m.in. prof. prof. Karol Berger, Kurt von Fischer, Martin Staehelin, Reinhard Strohm, Eero Tarasti), oraz krajowej (m.in. profesorowie: Michał Bristiger, Anna Czekanowska, Maciej Gołąb, Alicja Jarzębska, Mirosław Perz, Irena Poniatowska).

Instytut Muzykologii UAM prowadzi unikatowy profil naukowy w skali całego kraju – specjalizację operową, kształcącą przyszłych historyków i teoretyków opery. Jednym z wykładowców był dr hab. Jarosław Mianowski. Z instytutem współpracują wybitni teatrolodzy (prof. dr hab. Dobrochna Ratajczak, kompozytorzy (Krzysztof Meyer, Paweł Mykietyn).

Poczet kierowników

prof. dr Łucjan Kamieński (1922–1939) – Katedra Muzykologii prof. dr hab. Adolf Chybiński (1945–1952) – Zakład Muzykologii dr Maria Szczepańska (1952–1962) W latach 1962–1965 zawieszenie działalności, w roku 1965 nastąpiła likwidacja Zakładu. W 1974 roku Zakład został reaktywowany. dr Krystyna Winowicz (1974–1975) dr hab. Jan Stęszewski (1975–1999) dr hab. Danuta Jasińska (1999–2005) – Katedra Muzykologii prof. dr hab. Ryszard Wieczorek (2005–2016)

Poczet dyrektorów

dr hab. Justyna Humięcka-Jakubowska (2016–2019) dr hab. Piotr Podlipniak (od 2019)

Struktura organizacyjna Do 31 grudnia 2019 Instytut składał się z dwóch zakładów i dwóch pracowni. Od 1 stycznia 2020 Instytut nie posiada wewnętrznej struktury organizacyjnej.

Samodzielni pracownicy naukowi:

prof. dr hab. Marcin Gmys prof. dr hab. Ryszard Daniel Golianek prof. dr hab. Ryszard Wieczorek dr hab. Justyna Humięcka-Jakubowska dr hab. Piotr Podlipniak dr hab. Magdalena Walter-Mazur prof. dr hab. Bożena Muszkalska (profesor emerytowana) dr hab. Ewa Dahlig-Turek (profesor emerytowana) dr hab. Danuta Jasińska (profesor emerytowana)

Zmarli pracownicy Instytutu

ks. dr Wacław Gieburowski prof. Adolf Chybiński dr Maria Szczepańska prof. Marek Kwiek prof. Łucjan Kamieński mgr Marian Sobieski ks. prof. Hieronim Feicht dr hab. Jarosław Mianowski dr hab. Jan Stęszewski dr hab. Maciej Jabłoński prof. Zygmunt M. Szweykowski

Przypisy

Linki zewnętrzne

Strona Instytutu Muzykologii UAM

Muzykologii Kategoria:Muzykologia