Policja Plebiscytowa, Policja Górnego Śląska, Apo (niem. Polizei Oberschlesien, Abstimmungspolizei) – działająca w latach 1920–1921 policja na Górnym Śląsku, powołana 24 sierpnia 1920 r. przez Międzysojuszniczą Komisję Rządzącą i Plebiscytową w Opolu, za zgodą aliantów po II powstaniu śląskim. thumb|Grupa funkcjonariuszy Policji Plebiscytowej (Abstimmungspolizei – Apo), w pierwszym szeregu drugi od lewej Jerzy Mańka, trzeci Maksymilian Mańka. thumb|Kpt. Teodor Kulik w mundurze Policji Górnego Śląska (Policji Plebiscytowej). Jej utworzenia domagała się od wiosny 1920 r. ludność polska, gdyż działająca dotychczas na tym terenie Sicherheitspolizei miała wyraźnie antypolski charakter. Rozporządzenie Międzysojuszniczej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej powołujące Policję Górnego Śląska jednocześnie rozwiązywało niemiecką Sicherheitspolizei. Policja Górnego Śląska miała składać się wyłącznie z osób urodzonych na Górnym Śląsku, a jej szeregi miały składać się w równej części (paryterycznie) z Polaków i Niemców.

Wg opinii kierownictwa Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska „utworzenie nowej Policji Plebiscytowej wytrąciło Niemcom jeden z najskuteczniejszych środków terroru wobec polskiej ludności, nam zaś dało możność (...) stworzenia sobie oficjalnego czynnika siły, który spoczywa w naszych rękach i ewentualnie może być odpowiednio użyty”. Na inny aspekt funkcjonowania policji plebiscytowej zwrócił uwagę prof. Franciszek Hawranek: „język polski został po raz pierwszy równouprawniony z niemieckim w stosunkach między obywatelem a policją”.

Głównym komendantem Policji Górnego Śląska był francuski generał Georges Bonnet. Całość sił policji podzielona była na trzy grupy: opolską dowodził mjr Dunn (Anglik), gliwicką - mjr Renzetti (Włoch), katowicką - mjr Feyler (Francuz). Każdy komendant grupy posiadał w swym sztabie pięciu adiutantów: Polaka, Niemca, Francuza, Anglika i Włocha. Liczebność Policji Górnego Śląska wynosiła początkowo (we wrześniu 1920) ok. 3000 osób, a do końca 1920 zwiększyła się do 5200 ludzi.

Dbała o porządek w czasie plebiscytu z 20 marca 1921, w którym udział wzięło 1 190 637 osób (97,5% uprawnionych).

Znani członkowie Jan Keller pseud. Jerzy Korwacz (ur. 1896 w Pogrzebieniu, zm. 1960 w Katowicach) – przywódca peowiacki, działacz plebiscytowy, powstaniec śląski, oficer Wojska Polskiego. Teodor Kulik pseud. Bogdan (ur. 1895 w Chrząszczycach, zm. 1975 w Katowicach) – przywódca peowiacki, powstaniec śląski, polski działacz narodowy i społeczny.

Przypisy

Bibliografia Chwała Oręża Polskiego, nr 24 (45) z 6 stycznia 2007.

Kategoria:Powstania śląskie Kategoria:Plebiscyt na Górnym Śląsku