thumb|Australia i regiony stykające się z nią. Od południa, wschodu i zachodu, kraj otaczają otwarte wody oceanów: Indyjskiego na zachodzie i południu i Spokojnego na wschodzie. Od północy ląd Australii oblewają wody Morza Timor i Arafura, które oddzielają ją od południowo-wschodniej części Azji thumb|Wody terytorialne Australii Australia – państwo położone jest na kontynencie australijskim, zaliczane do jednych z największych państw świata. Australia leży na półkuli południowej i wschodniej. Kontynent australijski, na którym leży Związek Australijski, jest najbardziej płaskim ze wszystkich kontynentów ze średnią wysokością wynoszącą 330 m n.p.m. Kraj ten cechuje się zróżnicowanym klimatem i przyrodą, gdzie występuje wiele gatunków roślin i zwierząt endemicznych.

Powierzchnia, położenie i granice Powierzchnia: szósty co do wielkości kraj świata.

całkowita: 7 686 850 km² ląd: 7 617 930 km² woda: 68 920 km²

Położenie – Australia leży pomiędzy Oceanem Indyjskim od zachodu i południa a Oceanem Spokojnym od wschodu i północy.

Skrajne punkty kontynentu australijskiego to:

północny – 10°41′S – Przylądek Jork południowy – 43°38′S – Przylądek Południowo-Wschodni zachodni – 113°09′E – Steep Point wschodni – 153°42′E – Przylądek Byrona

Włączając przybrzeżne wyspy Australii, najdalej na południe wysuniętym punktem jest Przylądek Południowo-Wschodni na Tasmanii leżący na 43°39′S. Na północy, najdalej wysuniętym punktem jest wybrzeże Wyspy Banksa – 9°55′S. Rozciągłość południkowa Australii wynosi około 3200 km, a równoleżnikowa około 4400 km.

Granice – Australia nie graniczy lądowo z żadnym państwem, jednak od północy poprzez wody terytorialne Morza Arafura i Cieśniny Torresa, graniczy z Indonezją i Papuą-Nową Gwineą.

Linia brzegowa: 25 760 kmEncyklopedia Geograficzna Świata: Australia, Oceania, Antarktyda, wiadomości ogólne str. 15-17..

Odległości od Australii: północny zachód:Jawa (Indonezja) (~1300 km) północ:Nowa Gwinea (Indonezja) (160 km) północny wschód:Wyspy Salomona (~1700 km) zachód:Madagaskar (~6600 km) 75px wschód:Nowa Kaledonia (~1300 km) południowy zachód:Wyspy Heard i McDonalda (~4000 km) południe:Antarktyda (~2600 km) południowy wschód:Nowa Zelandia (~1700 km)

Ukształtowanie poziome thumb|225x225px|left|Australia – zdjęcie satelitarne

Linia brzegowa kraju jest słabo rozwinięta, łączna powierzchnia wysp i półwyspów stanowi 1/40 obszaru kraju.

thumb|215x215px|Mapa fizyczna AustraliiWybrzeże południowo-wschodnie – wybrzeże to oblewają wody Oceanu Spokojnego i Morza Tasmana, które oddziela Australię od Nowej Zelandii. Linia brzegowa tego wybrzeża jest słabo urozmaicona, w wielu miejscach ma postać wyrównaną. Wybrzeże to urozmaicają niewielkie zatoki. Wybrzeże południowo-wschodnie jest w przeważającej części skaliste i wysokie, w wielu miejscach występują klify. Na wielu odcinkach góry sięgają samego brzegu morskiego. Północna część tego odcinka wybrzeża jest płaska, gdzie występują mierzeje. Wybrzeże północno-wschodnie – oblewają je wody Morza Koralowego, stanowiącego część Pacyfiku. Linia brzegowa jest średnio urozmaicona, gdzie licznie występują niewielkie zatoki i półwyspy, oraz przybrzeżne wyspy. Jedną z wysp jest największa wyspa tego regionu- Wielka Wyspa Piaszczysta. Wybrzeże jest niskie, w wielu miejscach ma postać mangrową. W regionie tym ciągnie się Wielka Rafa Koralowa, długa na ponad 2 tys. km. Rafa ta znajduje się od 8 do 180 km od wybrzeża. Północno-wschodnie wybrzeże kraju kończy się na Przylądku Jork. W miejscu tym znajduje się szeroka na 170 km Cieśnina Torresa. Wybrzeże północne – wybrzeże to oddzielone jest od wybrzeża północno-wschodniego Półwyspem Jork. Do tego wybrzeża przylega Morze Arafura, ograniczone od wschodu Cieśniną Torresa. Wybrzeże północne cechuje się dobrze rozwiniętą linią brzegową. Na ponad 600 km w głąb lądu wcina się Zatoka Karpentaria, posiadająca charakterystyczny czworoboczny kształt. Zatoka ta oddziela od siebie dwa półwyspy: Jork na wschodzie i szeroką Ziemię Arnhema na zachodzie. Wybrzeże północne kończy się na Zatoce Józefa Bonapartego i jest częściowo skaliste, gdzie występują także niskie odcinki plażowe, jak i zabagnione. U północnych wybrzeży Australii znajdują się liczne wyspy, których największe skupisko znajduje się na północnym odcinki linii brzegowej Ziemi Arnhema. Są to przede wszystkim wyspy Melville’a i Wessela. Wybrzeże północno-zachodnie oblewane jest w części północnej przez Morze Timor, a w południowej przez otwarte wody Oceanu Indyjskiego. Wybrzeże to ciągnie się od Zatoki Józefa Bonapartego do Przylądka Północno-Zachodniego. Linia brzegowa Zatoki Józefa Bonapartego urozmaicona jest szerokimi estuariami rzek: Ord, Victoria i Daly. Wybrzeże jest niskie i płaskie, w większości namorzynowe i zabagnione. Dalszy odcinek linii brzegowej ma postać riasową, urozmaicają go liczne niewielkie i głęboko wcięte w ląd zatoki. Obszar ten to region zwany Kimberley. Od przylądka Lévênque linia brzegowa staje się coraz mniej urozmaicona i u brzegów Wielkiej Pustyni Piaszczystej jest wyrównana. Jest to tzw. Osiemdziesięciomilowa Plaża. Wybrzeże jest w tym regionie niskie i plażowe, gdzie w niektórych miejscach pustynia dochodzi do samego morza. Od miasta Port Hedland do Przylądka Północno-Zachodniego linia brzegowa jest umiarkowanie rozwinięta, gdzie znajduje się kilka małych wysp m.in. Wyspa Barrowa.

thumb|216x216px|Wybrzeże w południowo-zachodniej Australii

Wybrzeże zachodnie oblewane jest przez otwarte wody Oceanu Indyjskiego, jego odcinek kończy się na Przylądku Leeuwin. Linia brzegowa tego wybrzeża jest generalnie słabo rozwinięta. Tylko w niektórych miejscach znajdują się zatoki m.in. Zatoka Rekina. Na większości odcinków linia brzegowa zachodnia jest wyrównana. Wybrzeże w wielu miejscach jest skaliste, gdzie na niektórych odcinkach występują wysokie klify. Miejscami wybrzeże jest także niskie. Wybrzeże południowe oblewane jest większości przez Basen Południowoaustralijski, będący częścią Oceanu Indyjskiego. Na samym wschodzie leży wyspa Tasmania, która jest największą wyspą kraju. Tasmanię od Australii oddziela Cieśnina Bassa. Linię brzegową południowego wybrzeża można podzielić na dwie części. Zachodnia część do Półwyspu Eyrego jest słabo rozwinięta, w większości wybrzeże jest wyrównane. Główną części tego wybrzeża stanowi Wielka Zatoka Australijska, która łagodnie wcina się w ląd. Wybrzeże tego regionu jest wysokie, gdzie w wielu miejscach ciągną się niedostępne klify. Wschodnia część południowego wybrzeża od Półwyspu Eyrego jest bardziej urozmaicona. W regionie tym znajduje się kilka zatok m.in. Zatoka Spencera. We wschodniej części tego wybrzeża poza samą Tasmanią, leży kilka przybrzeżnych wysp. Są nimi: Wyspa Kangura, Wyspa King i Wyspy Furneaux. Wybrzeże jest urozmaicone, gdzie rozciągają się zarówno niskie, jak i wysokie odcinki brzegu morskiegoEncyklopedia Geograficzna Świata: Australia, Oceania, Antarktyda, ukształtowanie poziome str. 17-21..

Budowa geologiczna Australia jest częścią dawnego kontynentu – Gondwany. Obszar ten odłączył się od reszty na przełomie triasu i jury. Australia wraz z Tasmanią i Nową Gwineą stanowiły wtedy całość. Oddzielenie tych wysp miało miejsce w okresie plejstocenu na skutek podniesienia poziomu oceanu. Australia jest dużym obszarem lądowym, toteż dzieli się na kilka jednostek geologicznych. Są nimi: prekambryjska platforma krystaliczna, zapadlisko zachodnioaustralijskie, struktury Gór Flindersa, struktury Wielkich Gór Wododziałowych i Tasmanii i niecki środkowoaustralijskie. Australia wraz ze wschodnią częścią Oceanu Indyjskiego tworzy płytę litosfery zwaną płytą australijską, przemieszczającą się ku północy, wskutek czego kontynent Australii przybliża się do Azji (około 6,6 cm na rok).

thumb|215x215px|Ayers Rock

Prekambryjska platforma krystaliczna obejmuje znaczną część Australii zajmując zachodnią, południową i północną część kraju. Obszar platformy składa się z szeregu tarcz, gdzie stare skały prekambryjskie i archaiczne występują na powierzchni. Do skał tych należą gnejsy, łupki metamorficzne, kwarcyty i granity. W skład obszaru owej platformy wchodzą także pochodzące z prekambru skały osadowe, jakimi są zlepieńce, piaskowce i łupki. Obszary zewnętrzne platformy w niektórych miejscach są zajęte przez niecki, które powstały w kambrze. Niecki te wypełnione są utworami różnego wieku. Nieckami tymi są: niecka Nullarbor nad Wielką Zatoką Australijską, niecka Canning w północno-zachodniej części Australii i niecka Józefa Bonaparte w północnej części. Skały paleozoiczne występują na obszarze platformy w rowie Macdonella, leżącym na wschodnim obrzeżu platformy prekambryjskiej. Platforma krystaliczna Australii w mezozoiku podlegała nieznacznym ruchom tektonicznym, a wypiętrzeniu uległa w kenozoiku. Zapadlisko zachodnioaustralijskie jak sama nazwa wskazuje leży ono w zachodniej części Australii i oddzielone jest to wyżej opisanej platformy systemem ciągnących się południkowo uskoków. Stare utwory krystaliczne w tym regionie schodzą na znaczne głębokości do 7000 m. Zapadlisko wypełnione jest osadami paleozoicznymi, kredowymi i trzeciorzędowymi. Do skał tych należą wapienie, piaskowce i łupki. Zapadlisko dzieli się na dwie niecki: Carnarvon i Perth. Struktury Gór Flindersa są niewielkim obszarem leżącym na południu kraju i powstały w geosynklinie Adelaide, która utworzyła się 1,4 mld lat temu. W strukturze tej osadzały się skały prekambryjskie i kambryjskie do których należą: dolomity, piaskowce, zlepieńce i wapienie. W górnym kambrze obszar Gór Flindersa został sfałdowany i wypiętrzony. Ostateczne wypiętrzenie gór miało miejsce kredzie i w trzeciorzędzie. Góry Flindersa ukształtowały się w czasie orogenezy kaledońskiej. Struktury Wielkich Gór Wododziałowych i Tasmanii ten geologiczny obszar zajmuje wschodnią część Australii i cechuje się złożoną budową geologiczną. Struktury tego regionu powstawały w utworzonej na początku paleozoiku geosynklinie tasmańskiej, oraz w położonej na północ od niej geosynklinie Nowej Anglii, która powstała w dewonie. Osadzały się tam takie skały jak łupki, wapienie i piaskowce. Od czasów ordowiku geosynkliny tych struktur podlegały stopniowym ruchom górotwórczym. Obszary zachodnie Gór Wododziałowych zostały sfałdowane w orogenezie kaledońskiej, a wschodnia część – w orogenezie hercyńskiej. W czasie tworzenie się gór, zachodziły silne zjawiska wulkaniczne. Z tego właśnie powodu w górach tych występują skały wylewne. Niecki środkowoaustralijskie obejmują wschodnią część Australii między platformą krystaliczną a strukturami Wielkich Gór Wododziałowych. W skład tej jednostki geologicznej wchodzą: basen Karpentaria obejmujący większą część Półwyspu Jork, Wielki Basen Artezyjski w części środkowej, niecka Murray na południu i niecka Surat, która przylega do środkowej części Wielkich Gór Wododziałowych. Obszary te zaczęły się tworzyć w okresie jury. Podłoże niecek wypełniają starsze utwory prekambryjskie w przypadku basenu Karpentaria, paleozoiczne w niecce Murray i triasowe w Wielkim Basenie Artezyjskim. Proces wypełniania tych obszarów warstwami skał miał już miejsce w jurze. Obszary te przykrywają głównie utwory aluwialne. W kredzie miała miejsce transgresja morska, gdzie na opisywanych terenach osadzały się wapienie i łupki ilaste, a także morskie piaski. W obrębie niecek wytworzyły się baseny wód artezyjskich, stąd właśnie nazwa głównego regionu jakim jest Wielki Basen Artezyjski. Warstwami wodonośnymi są pochodzące z jury piaskowce, a warstwę nieprzepuszczalną stanowią pochodzące z kredy łupki ilasteEncyklopedia Geograficzna Świata: Australia, Oceania Antarktyda, budowa geologiczna str. 21-24..

Znaczny wiek skał występujących na powierzchni znacznej części kontynentu i pustynny klimat jego centrum przyczynił się do zachowania w Australii dużej liczby kraterów uderzeniowych. Największy potwierdzony spośród nich, krater Acraman mierzy 90 km średnicy, powstał w ediakarze.

Rzeźba thumb|212x212px|Góra Kościuszki