Polski Fundusz Stabilizacyjny – fundusz stabilizacji wymienialności złotego, utworzony przez osiemnaście państw 1 stycznia 1990 r., na podstawie porozumienie ramowego (Memorandum of Understanding – MOU) z 28 grudnia 1989 r., obowiązujący początkowo przez jeden rok. Ogólna kwota wkładów wyniosła 1.017.964.721,25 USD, a poszczególne udziały zostały wniesione w formie: darowizn (USA, Wielka Brytania, Austria, Australia, Turcja, Finlandia, Islandia) – w sumie ok. 35%, pożyczek oprocentowanych (Włochy, Dania, Luksemburg, Hiszpania, Szwajcaria), pożyczek nieoprocentowanych (Kanada, Szwecja, Norwegia), linii kredytowych (Francja, Niemcy), kredytu towarowego (Japonia).
Indywidualne wkłady państw członkowskich do Polskiego Funduszu Stabilizacyjnego
KrajTyp wkładu i przeznaczenieWartość wkładuUdział w funduszu (%)AustraliaGrant. Dochody i darowizny przekazane po wygaśnięciu PFS na Trust Account otwarty w Polsce. Po wygaśnięciu należy uzgodnić cele, na jakie miałby być przeznaczony. 1.000.000.00 USD 0,130AustriaGrant. Dochody co miesiąc wykorzystane przez NBP na cele PFS. Po wygaśnięciu darowizna miała być przeznaczona na wzmocnienie polskich rezerw dewizowych i wiarygodności kredytowej. 20.000.000,00 USD(równowartość 236,3 mln ATS) 2,604DaniaPożyczka 3% p.a.; po wygaśnięciu zwrot wkładu. Należało uzgodnić cele, na jakie miały być przeznaczone kwoty pozostałe po zapłaceniu odsetek. 8.309.788,93 USD(równowartość 50 mln DKK) 1,082FinlandiaGrant. Po wygaśnięciu należało uzgodnić cele, na jakie miała być przeznaczona darowizna i dochody. 5.390.835,58 USD(równowartość 20 mln FIM) 0,702FrancjaLinia kredytowa 2% p.a.; wkład postawiony do dyspozycji w wyznaczonym banku w kraju macierzystym. 100.000.000,00 USD(równowartość w FRF) 0,000HiszpaniaPożyczka 8%. Po wygaśnięciu należało spłacić całą kwotę w jednej racie, brak ustaleń co do dysponowania dochodami. 14.000.000,00 USD 1,823IslandiaGrant. Po wygaśnięciu należało uzgodnić cele, na jakie miała być przeznaczona darowizna i dochody. 500.000,00 USD 0,065JaponiaKredyt finansowy 2,9% p.a.; spłata kapitału w 25 półrocznych ratach – 7 lat karencji; brak ustaleń co do dochodów i wkładu po wygaśnięciu PFS. 146.420.896,72 USD(równowartość 21.391.500.000,00 JPY) 19,066KanadaPożyczka nieoprocentowana; dochody mogły być wykorzystane po uzgodnieniu ze stroną kanadyjską. 25.000.000,00 USD 3,255LuksemburgGrant. Dochody i darowizny przekazane po wygaśnięciu PFS na Trust Account otwarty w Polsce. Po wygaśnięciu należy uzgodnić cele, na jakie miałby być przeznaczony. 1.000.000.00 USD(równowartość 36 mln franków luksemburskich) 0,130NiemcyLinia kredytowa 3% p.a.; wkład postawiony do dyspozycji w wyznaczonym banku w kraju macierzystym. 250.000.000.00 USD(równowartość 421.550.000,00 DEM) 0,000NorwegiaGrant. Dochody i darowizny przekazane po wygaśnięciu PFS na Trust Account otwarty w Polsce. Po wygaśnięciu należy uzgodnić cele, na jakie miałby być przeznaczony. 5.751.850,00 USD 0,748SzwecjaPożyczka nieoprocentowana. Dochody mogły być wykorzystane po uzgodnieniu ze stroną szwedzką zwrot wkładu po wygaśnięciu PFS. 10.701.350,02 USD 1,393SzwajcariaKredyt finansowy 16% p. a. (LIBOR 12-miesięczny); brak ustaleń co do dochodów. Całość z odsetkami za 1992 r. do spłacenia 2 stycznia 1993 r. 30.000.000.00 USD 3,906TurcjaGrant. Brak umowy. 750.000.00 USD 0,097USAGrant. Dochody mogły być wykorzystane co miesiąc. Wykorzystanie wkładu i dochodów do uzgodnienia przez obie strony po wygaśnięciu PFS. 199.140.000,00 USD 25,930Wielka BrytaniaGrant. Wkład i dochody po wygaśnięciu mogły być wykorzystane po uzgodnieniu ze stroną angielską. Konwersja na funty szterlingi zdeponowane na koncie otwartym w Crown Agents for Overseas Governments and Administrations. 100.000.000,00 USD 13,021WłochyKredyt finansowy 2% p.a.; kwota pożyczki zwrócona wraz z dochodami na rachunek Ufficio Italiano dei Combi. 100.000.000,00 USD 13,021Ogółem na Fund Accountbez niewykorzystanych linii kredytowych Niemiec i Francji 667.964.721,25 USD 73,957Ogółem PFS 1.017.964.721,25 USD 100,000
Fundusz przestał funkcjonować 4 stycznia 1993 r., pozostawiając na dwóch rachunkach niewykorzystane kwoty: – 667.964.721,25 USD (wkłady 16 państw) – Fund Account, – 90.777.872,45 USD (dochody) Investment Earnings Account.
Z rachunku Found Account 348.209.952,33 USD przekazano na Fundusz Prywatyzacji Banków Polskich, 20.000.000,00 USD wpłacono na rachunek nostro NBP w FRBNY, a pozostałą część środków w kwocie 299.754.768,92 USD, zwrócono państwom, do których należały poszczególne wkłady. Ze środków znajdujących się na rachunku Investment Earnings Account 2.432.416,67 USD przeznaczono na spłatę odsetek należnych Szwajcarii i Hiszpanii, kwota 1.607.465,45 USD została przekazana na Fundusz Prywatyzacji Banków Polskich, na rachunek nostro NBP w FRBNY przelano 44.731.120,92 USD, natomiast pozostałą kwotę 42.006.869,41 USD zwrócono krajom, do których należały odpowiednie wkłady.
Bibliografia Anna Szeligowska: „Znaczenie funduszu prywatyzacji banków polskich w procesie restrukturyzacji sektora bankowego w Polsce”, Bank i Kredyt, czerwiec 2004 (.pdf)
Kategoria:Historia gospodarcza Polski Kategoria:Polityka pieniężna