Andrzej Tęczyński herbu Topór (ur. ok. 1510, zm. 22 maja 1588) – magnat polski, wojewoda krakowski w latach 1581–1588, wojewoda bełski w 1574 roku, kasztelan bełski w 1569 roku, starosta hrubieszowski, starosta zatorski w latach 1582–1588, starosta oświęcimski w latach 1577–1583Urzędnicy województwa krakowskiego XVI-XVIII wieku. Spisy. Oprac. Stanisław Cynarski i Alicja Falniowska-Gradowska. Kórnik 1990, s. 266..
Życiorys Studiował na Uniwersytecie w Ingolstadt w 1564 rokuPaweł Czaplewski, Polacy na studyach w Ingolsztacie, Poznań 1914, s. 103.. Jako przedstawiciel Korony Królestwa Polskiego podpisał akt unii lubelskiej 1569 rokuAkta Unji Polski z Litwą: 1385-1791, wydali Stanisław Kutrzeba i Władysław Semkowicz, Kraków 1932, s. 339.. Był kasztelanem bełskim, później zaś kolejno wojewodą bełskim (od 1574) i krakowskim (od 1582). Dzierżył starostwa: zatorskie, oświęcimskie i hrubieszowskie. W 1573 roku potwierdził elekcję Henryka III Walezego na króla PolskiŚwiętosława Orzelskiego bezkrólewia ksiąg ośmioro 1572-1576, Kraków 1917, s. 150.. W czasie bezkrólewia 1575 roku, po ucieczce Henryka Walezego z Polski był kandydatem szlacheckim do korony, jednak nie uzyskał poparcia SenatuStanisław Płaza, Wielkie bezkrólewia, Kraków 1988, s. 71.. W 1575 roku w czasie wolnej elekcji głosował na cesarza Maksymiliana II HabsburgaEwa Dubas-Urwanowicz, Koronne zjazdy szlacheckie w dwóch pierwszych bezkrólewiach po śmierci Zygmunta Augusta, Białystok 1998, s. 294. Na zjeździe w Jędrzejowie w 1576 roku potwierdził wybór Stefana Batorego na króla PolskiConstitvcie Statvta Y Przywileie, Na Walnych Seymiech Koronnych Od Roku Pańskiego 1550. aż do Roku 1625. vchwalone, Kraków 1625, s. 246.. Był marszałkiem sejmiku kapturowego województwa krakowskiego w 1586 rokuZłota księga szlachty polskiej, r. XXV, Poznań 1903, s. 143.. Był członkiem konfederacji generalnej zawiązanej 7 marca 1587 rokuVolumina Legum, t. II, Petersburg 1859, s. 233.. Podpisał pacta conventa Zygmunta III Wazy w 1587 rokuVolumina Legum, t. II, Petersburg 1859, s. 248.. W 1587 roku podpisał reces, sankcjonujący wybór Zygmunta III WazyReces Warszawski Około Elekciey nowey krola Je[go] M[i]ł[o]ści Zygmunta trzeciego Roku Pańsk[iego] M.D. LXXX VII – Wyd. B, [b.n.s]. Brał udział w walkach z wojskami austriackimi osłaniając Kraków. Po jego śmierci ciało zostało sprowadzone z Zatora niedaleko Krakowa do Końskowoli, gdzie spoczywa w jednej z krypt kościoła farnego.
Rodzina i życie prywatne Syn Andrzeja Tęczyńskiego, kasztelana krakowskiego i Anny Ożarowskiej. Był młodszym (przyrodnim) bratem Jadwigi i starszym (rodzonym) bratem Jana, Zofii i Anny. W 1569 poślubił Zofię Dembowską, z którą miał trzech synów oraz cztery córki: Gabriel (1572–1617), miecznik koronny i wojewoda lubelski, Andrzej (1576–1613), kasztelan bełski, Agnieszka Tęczyńska (1578–1644), żona Mikołaja Firleja, Jan (ok. 1581–1637), wojewoda krakowski, Zofia (zm. 1620), żona Jana Gostomskiego, wojewody kaliskiego Katarzyna (1581–1648)Zbigniew Anusik, Dwa ostatnie pokolenia Tęczyńskich herbu Topór. Kilka korekt i uzupełnień dotyczących genealogii rodu, w: Przegląd Historyczny, 111, 2020, 4, s. 727., żona Marka Sobieskiego. Izabela (ur. ok. 1585–zm. 1648)Zbigniew Anusik, Dwa ostatnie pokolenia Tęczyńskich herbu Topór. Kilka korekt i uzupełnień dotyczących genealogii rodu, w: Przegląd Historyczny 111, 2020, 4, s. 728.
Przypisy
Bibliografia Historia Końskowoli Genealogia Tęczyńskich
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Ingolstadt Kategoria:Członkowie konfederacji generalnej 1587 Kategoria:Elektorzy Henryka III Walezego Kategoria:Elektorzy Maksymiliana II Habsburga Kategoria:Elektorzy Stefana Batorego Kategoria:Elektorzy Zygmunta III Wazy Kategoria:Kandydaci do polskiego tronu elekcyjnego (1575) Kategoria:Kasztelanowie bełscy Kategoria:Marszałkowie sejmikowi (województwo krakowskie) Kategoria:Pochowani w Końskowoli Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Stefana Batorego Kategoria:Senatorowie za panowania Zygmunta III Wazy Kategoria:Starostowie hrubieszowscy Kategoria:Starostowie oświęcimscy Kategoria:Starostowie zatorscy Kategoria:Sygnatariusze paktów konwentów Zygmunta III Wazy Kategoria:Sygnatariusze unii lubelskiej 1569 (Korona Królestwa Polskiego) Andrzej Tęczyński Kategoria:Uczestnicy zjazdu w Jędrzejowie 1576 Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Wojewodowie bełscy Kategoria:Wojewodowie krakowscy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Zmarli w 1588