Mur Aureliana, mury Aureliana () – obronne mury miejskie wzniesione wokół starożytnego Rzymu w latach 272–282 z inicjatywy cesarza Lucjusza Domicjusza Aureliana.
Powstały w reakcji na najazd Alanów na Italię w roku 268 (kryzys wieku III); ich budowę ukończył cesarz Probus. Umocnienia objęły swym zasięgiem Rzym na lewym brzegu Tybru oraz niewielki umocniony przyczółek na prawym brzegu rzeki. Mur zamykał w swoim obrębie siedem wzgórz miasta, Pole Marsowe oraz Zatybrze. Całość fortyfikacji otaczała teren o powierzchni około 14 km².
Opis Do budowy wielkiego pasa umocnień wykorzystano wiele istniejących budowli (między innymi Castra praetoria, Amphitheatrum Castrense, Sepulcrum Cestii). Jego długość wynosiła 19 kilometrów, wysokość od 6 do 8 metrów. Mur skonstruowany był głównie z betonu okładanego cegłą, czym różnił się od murów serwiańskich zbudowanych w czasach republiki. Jego szczyt został wzmocniony blankami, wzdłuż których prowadził przesłonięty korytarz. W odstępach 100 stóp rzymskich (około 30 metrów) wzniesiono kwadratowe wieże z pomieszczeniami, w których ścianach wykuto otwory strzelnicze. We wnętrzu umieszczono machiny miotające pociski. Mur posiadał wewnętrzne pomieszczenia służące jako magazyny. Fortyfikację wyposażono w 116 latryn. W fortyfikacjach przebito 18 bram (między innymi Porta Maggiore); część z nich jest używana do dzisiaj przez ruch kołowy. Przez Porta San Sebastiano wiedzie droga Via Appia.
Mur Aureliana nie uchronił Rzymu w starożytności przed zdobyciem przez Wizygotów (410) i Wandalów (455), a w czasach nowożytnych przez Francuzów (1849) i Włochów (1870). thumb|center|300px|Mur Aureliana zaznaczony na planie starożytnego Rzymu czerwono (mury serwiańskie linią czarną)
Bibliografia Wielka historia świata. T. 4: Kształtowanie średniowiecza. Kraków: Oficyna Wydawnicza Fogra, 2005,
Rzym Kategoria:Fortyfikacje starożytnego Rzymu