Didiereaceae – rodzina roślin okrytonasiennych, sukulentów występujących naturalnie na Madagaskarze (cztery rodzaje tworzące rodzinę w wąskim ujęciu systematycznym), a także we wschodniej i południowej Afryce (dwa rodzaje zaliczane tutaj dodatkowo w szerszym ujęciu taksonomicznym, np. w systemie APG IV z 2016). Przedstawiciele rodziny to sukulenty podobne do kaktusowatych. Ze względu na oryginalny pokrój uprawiane bywają w kolekcjach jako osobliwości botaniczne. Portulacaria afra poza tym, że uprawiana jako ozdobna stanowi też ważną roślinę paszową dla bydła w południowej Afryce.
Morfologia thumb|Portulacaria afra thumb|Alluaudia procera Pokrój Kserofity – od sukulentów po drzewiaste suchorośla. W drugim przypadku zwykle młode rośliny przystosowane są także do gromadzenia wody. Z wiekiem pędy drewnieją. Liście Skrętoległe, pojedyncze, całobrzegie. Występuje heterofilia – na długopędach liście szybko odpadają i pozbawione są przylistków. Na krótkopędach liście odmienne, także obecne są ciernie. Kwiaty Drobne i jednopłciowe, rozdzielone zwykle dwupiennie. Zebrane są w wiechy. Kwiaty męskie składają się z dwóch przypominających płatki działek kielicha i 4 zachodzących na siebie płatków korony kwiatu. Pręcików jest 8–10. Ich nitki u nasady są na krótkim odcinku zrośnięte. W kwiatach żeńskich okwiat jest tak samo zbudowany. Słupek górny, zbudowany jest z trzech owocolistków tworzących trzy komory, z których tylko jedna jest płodna i zawiera jeden zalążek. Znamię jest trójłatkowe. Owoce Trójgraniaste, niepękające orzeszki.
Systematyka Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016) Rodzina siostrzana z wyćwiklinkowatymi, blisko spokrewniona też z Halophytaceae. Wraz z wymienionymi i szeregiem innych rodzin wchodzi w skład rzędu goździkowców w obrębie dwuliściennych właściwych. Od pierwszych lat XXI wieku do tej rodziny, wcześniej obejmującej tylko 4 rodzaje z Madagaskaru, włączono dwa rodzaje wcześniej zaliczane do portulakowatych. Klad bazalny rodziny w szerszym ujęciu stanowi rodzaj Portulacaria (obejmujący rośliny wyodrębniane dawniej w rodzaju Ceraria). Rodzaj Calyptrotheca jest siostrzany dla podrodziny Didiereoideae.
Pozycja w systemie Reveala (1994-1999) Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa goździkowe (Caryophyllidae Takht.), nadrząd Caryophyllanae Takht., rząd goździkowce (Caryophyllales Perleb), rodzina Didiereaceae Drake.
Podział rodziny Alluaudia (Drake) Drake Alluaudiopsis Humbert & Choux Calyptrotheca Gilg Decaria Choux Didierea Baill. Portulacaria Jacquin
Przypisy