Andrzej Michał Wawrzyniak (ur. 3 grudnia 1931 w Warszawie, zm. 8 listopada 2020) – polski marynarz, dyplomata, znawca i kolekcjoner sztuki orientalnej, muzealnik. Założyciel oraz w latach 1973–2013 dyrektor i kustosz Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie. W Indonezji, z którą związany był od lat, znany jako „Andrzej Nusantara Wawrzyniak”.
Życiorys thumb|240px|Grób Andrzeja Wawrzyniaka na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie W 1955 ukończył studia na Wydziale Dyplomatyczno-Konsularnym Szkoły Głównej Służby Zagranicznej w Warszawie, następnie w latach 1955–1957 studiował na Wydziale Morskim Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Sopocie. W latach 1976–1977 student studiów podyplomowych i doktoranckich w Wyższej Szkole Nauk Społecznych w Warszawie. Członek wielu krajowych i międzynarodowych organizacji i stowarzyszeń, zajmujących się problematyką krajów Azji, Australii i Oceanii. Był między innymi członkiem Komitetu Badań nad Krajami Azji, Afryki i Ameryki Łacińskiej oraz Komitetu Nauk Orientalistycznych PAN.
W latach 1946–1952 członek Związku Młodzieży Polskiej. Od 1950 członek PZPR, następnie lektor w Komitecie Centralnym tej partii.
W wieku 16 lat zaciągnął się na statek szkolny Dar Pomorza i od tego czasu pływał na dwunastu statkach, awansując do stopnia oficera Polskiej Marynarki Handlowej.
Od 1956 w polskiej służbie dyplomatycznej, od 1973 w randze ministra pełnomocnego. W latach 1956–1960 był szefem wydziału Delegacji Polskiej do Międzynarodowej Komisji Nadzoru i Kontroli w Wietnamie. W latach 1961–1965 był attaché kulturalnym, a w latach 1967–1971 zastępcą szefa misji i chargé d’affaires Polski w Indonezji. W latach 1973–1974 pełnił funkcję szefa Delegacji Polskiej do Międzynarodowej Komisji Nadzoru i Kontroli w Laosie, w latach 1977–1981 szefa ambasady Polski w Nepalu. W 1989 był obserwatorem międzynarodowym ONZ podczas wyborów w Namibii. W latach 1990–1993 szefa Ambasady RP w Kabulu. W 1996 szefa biura terenowego Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Bośni i Hercegowinie, a w 1999 był obserwatorem ONZ na Timorze Wschodnim.
W latach 1997–2003 konsul honorowy Sri Lanki w Polsce.
Pochowany w kolumbarium na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.
Działalność związana z Muzeum Azji i Pacyfiku W 1973 podarował państwu polskiemu kolekcję około 3000 obiektów z prywatnej kolekcji obiektów etnograficznych i dzieł sztuki pochodzących z Azji, głównie Indonezji. Stanisław Lorentz te zbiory jako jedną z największych prywatnych kolekcji indonezjologicznych, przewyższającą m.in. wszystkie znane prywatne zbiory holenderskie, uchodzące w tej dziedzinie za największe na świecie. W tym samym roku na ich bazie utworzono w Warszawie państwowe Muzeum Archipelagu Nusantary, od 1976 pod nazwą Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie. Wawrzyniak został mianowany jego dyrektorem i kustoszem, którym był do 2013, kiedy to został usunięty ze stanowiska ze względu na stwierdzone nieprawidłowości podczas kierowania placówką.
Odznaczenia i wyróżnienia Polskie Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi na rzecz upowszechniania dorobku kulturowego narodów Azji i Pacyfiku (2003)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 kwietnia 2003 r. o nadaniu orderów, poz. 2 (). Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1995) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1985) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1967) Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984) Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” (1971) Brązowy Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju” (1975) Odznaka Honorowa „Zasłużony Pracownik Służby Dyplomatyczno-Konsularnej” nadana przez Ministra Spraw Zagranicznych (1978) Złota Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej” za pomoc udzieloną polskim ekspedycjom himalajskim (1981) Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1982) Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego za działalność społeczną (1966) Złota Odznaka „Za Zasługi dla Związku Zawodowego Pracowników Państwowych i Społecznych" (1967) Honorowa Odznaka „Za Zasługi dla Związku Zawodowego Pracowników Państwowych i Społecznych (1972) Nagroda Specjalna Ministra Kultury i Sztuki za długoletnią działalność kolekcjonerską, popularyzatorską i organizacyjną w zakresie muzealnictwa (1975) Nagroda Miasta Stołecznego Warszawy (1987, 2001) Nagroda I stopnia „Trybuny Ludu” za wieloletnią działalność na polu zbliżenia kultur świata (1989) Honorowa Nagroda Hetmana Kolekcjonerów Polskich Jerzego Dunin-Borkowskiego (2003) Zasłużony Działacz Kultury Pruszkowskiej na Mazowszu i Warmii i Mazurach za wkład w przybliżaniu społeczeństwu polskiemu bogatej kultury Pruszkowa (2005) Medal Pamiątkowy „Pro Masovia” (2010).
Zagraniczne Medal Wyzwolenia I klasy za działalność w Międzynarodowej Komisji Nadzoru i Kontroli w Wietnamie (Tymczasowy Rząd Rewolucyjnego Wietnamu Południowego. 1976) Medal Przyjaźni w uznaniu zasług dla sprawiedliwej sprawy Wietnamu (Wietnam Północny, 1976) Order Zasługi za zasługi w promowaniu kultury ludów Afganistanu (Afganistan, 1991) Order Przyjaźni za zasługi w poparciu rewolucyjnego dzieła Narodu Wietnamskiego (Wietnam, 1995) Medal Przyjaźni za wybitny wkład w umacnianiu przyjaźni i współpracy między Laosem a Polską (Laos, 1997) Medal Przyjaźni za wkład w rozwój współpracy między Polską a Mongolią oraz propagowanie kultury i życia narodu mongolskiego wśród społeczeństwa polskiego (Mongolia, 1997) Order Zasługi Republiki Indonezyjskiej z Gwiazdą i Wstęgą za wybitne zasługi i działania na rzecz umocnienia przyjaźni między Polską a Indonezją (Indonezja, 1998) Nagroda Ministra Spraw Zagranicznych Bułgarii za pomoc okazaną bułgarskiej ekspedycji himalajskiej na szczyt Lhotse (Bułgaria, 1981) Nagroda Ministra Spraw Zagranicznych Republiki Indonezji za popularyzację kultury indonezyjskiej w Polsce (Indonezja, 1990) Zasłużony Działacz Kultury Mongolii za wkład w przybliżaniu społeczeństwu polskiemu bogatej kultury i sztuki Mongolii (Mongolia, 2003)
Przypisy
Bibliografia Stanisław Lorentz, Przewodnik po muzeach i zbiorach w Polsce, Interpress, Warszawa 1982, s. 414. Who is Who in Australasia and the Far East, Cambridge 1991–1992, s. 766. International Directory of Indonesianists, Indonesian Studies Committee, Association for Asian Studies, Ohio 1994, s. 249. Directory of Members, European Society for Oceanists, Copenhagen 1996, s. 111. Lech Z. Niekrasz (red.), Azja i Pacyfik nad Wisłą. 25 lat Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie. 50 lat działalności Andrzeja Wawrzyniaka, MAiP, Warszawa 1998, s. 238 (album). Almanach 2002, Woreyd, Warszawa 2002, s. 432.
Kategoria:Absolwenci Szkoły Głównej Służby Zagranicznej Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Gdańskiego Kategoria:Absolwenci Wyższej Szkoły Nauk Społecznych przy KC PZPR Kategoria:Członkowie komitetów naukowych PAN Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej Kategoria:Dyrektorzy muzeów w Warszawie Kategoria:Konsulowie honorowi w III Rzeczypospolitej Kategoria:Lektorzy KC PZPR Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Ludzie związani z Bośnią i Hercegowiną Kategoria:Ludzie związani z Dżakartą Kategoria:Ludzie związani z Kabulem Kategoria:Ludzie związani z Katmandu Kategoria:Ludzie związani z Namibią Kategoria:Ludzie związani z Timorem Wschodnim Kategoria:Odznaczeni afgańskimi odznaczeniami Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Przyjaźni Kategoria:Polacy odznaczeni mongolskimi odznaczeniami Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Przyjaźni (Wietnam) Kategoria:Polscy oficerowie żeglugi Kategoria:Polscy kolekcjonerzy sztuki Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni III Rzeczypospolitej w Afganistanie Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni Polski Ludowej Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni Polski w Indonezji Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Wyróżnieni Medalem Pamiątkowym „Pro Masovia” Kategoria:Wyróżnieni Nagrodą Miasta Stołecznego Warszawy Kategoria:Zmarli w 2020