thumb|Kłos z owocami Turzyca skalna (Carex rupestris L.) – gatunek byliny z rodziny ciborowatych.

Rozmieszczenie geograficzne Występuje na półkuli północnej, wokółbiegunowo na rozproszonych stanowiskach w tundrze i górach Ameryki Północnej, Azji i Europy. W Europie występuje w Islandii i północnych regionach Wysp Brytyjskich, na Półwyspie Skandynawskim, w Pirenajach, Alpach, Apeninach, górach Półwyspu Bałkańskiego i Karpatach. W Polsce występuje tylko w Bieszczadach Zachodnich na trzech stanowiskach: dwa znajdują się na Bukowym Berdzie, jedno na Krzemieniu.

Morfologia Pokrój Roślina trwała, wysokości 5–15 cm. tworząca darnie. Łodyga Wzniesiona, tępo trójkanciasta, w górnej części szorstka. Wyrasta z długiego kłącza. Liście Starsze pochwy liściowe czerwono brązowe. Blaszki 1–2 mm szerokości, płaskie lub z grzbietem, po brzegach szorstkie, sztywne, na wierzchołku łukowato zgięte. Kwiaty Kwiatostan z jednym wąskim kłosem wierzchołkowym długości 10–15 mm. Górne kwiaty w kłosie męskie, dolne (3–6) żeńskie. Przysadki kwiatów żeńskich jajowate, tępe, 3,5 mm długości, czerwonobrązowe. Słupek o 3 znamionach. Owoce Trójkanciaste orzeszki w pęcherzykach krótszych od przysadek, jajowatych, tępo trójkanciastych, z bardzo krótkim dzióbkiem, 2,5–4 mm długości, słabo unerwionych, zielonych lub brązowych.

Biologia i ekologia Bylina, hemikryptofit, roślina jednopienna. Jest wybitnie światłolubna. Kwitnie od czerwca do lipca. Zasiedla naskalne murawy piętra alpejskiego. Liczba chromosomów 2n = ok. 50-52.

Zagrożenia i ochrona Gatunek umieszczony na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) w kategorii R (rzadki – potencjalnie zagrożony). W wydaniu z 2016 roku otrzymał kategorię EN (zagrożony). Znajduje się także w Polskiej czerwonej księdze roślin w kategorii EN (zagrożony).

Wszystkie populacje tej rośliny w Polsce znajdują się na terenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Ich liczebność wykazuje tendencję spadkową. Zagraża jej zadeptywanie przez turystów. Pozytywne efekty przyniosło przeniesienie szlaku turystycznego z grani Krzemienia, gdzie rośnie ta turzyca, na jego stoki. Wskazana byłaby także zmiana trasy przez Bukowe Berdo, gdzie znajduje się największa i zagrożona zadeptywaniem populacja. Wskazany jest monitoring oraz założenie uprawy tego gatunku w ogródku dydaktycznym Bieszczadzkiego Parku Narodowego.

Przypisy

Kategoria:Ciborowate