Wierzbówka (zwyczajna), świerszczak jedwabisty (Cettia cetti) – gatunek małego ptaka z rodziny wierzbówkowatych (Cettiidae), wcześniej zaliczany do pokrzewkowatych (Sylviidae). Występuje od zachodniej Europy i północno-zachodniej Afryki na wschód po Azję Środkową, zimą po Azję Południową. Wyjątkowo zalatuje do Polski. Nie jest zagrożony.
Podgatunki Wyróżnia się trzy podgatunki Cettia cetti: C. cetti cetti (Temminck, 1820) – zachodnia Europa do Grecji i Bałkanów, północno-zachodnia Afryka. C. cetti orientalis Tristram, 1867 – Turcja do Iranu i Afganistanu. C. cetti albiventris Severtsov, 1873 – Kazachstan i Turkmenistan do północno-zachodnich Chin i północnego Afganistanu. Opisano też nieuznawane obecnie podgatunki sericea, schiebeli i whitakeri.
Występowanie Wierzbówka występuje na zachodzie i południu Europy, w północno-zachodniej Afryce, w Azji Mniejszej, na Bliskim Wschodzie i w Azji Środkowej. Podgatunek nominatywny jest głównie osiadły, choć może migrować lokalnie bądź też na niższe wysokości. Podgatunek orientalis także dokonuje migracji wysokościowych. Podgatunek albiventris na zimę przeważnie migruje, osiągając na południu południowy Iran, Afganistan i północno-zachodnią część subkontynentu indyjskiego.
W Polsce stwierdzono wierzbówkę dwa razy, po raz pierwszy w maju 2025 roku w Gdyni Chylonii (wcześniejsze stwierdzenie z maja 1988 na stawach Nazieleńce w Brzeszczach nie zostało zaakceptowane). Po raz drugi wierzbówkę stwierdzono w kwietniu 2026 w Wierzbnie nad jeziorem Miedwie. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego wciągnęła ten gatunek na Listę awifauny krajowej.
Morfologia Jest podobna do brzęczki. Wierzch ciała jest brunatny, a spód szarawy.
Długość ciała: około 14 cm. Masa ciała: samce około 15 g, samice około 12 g.
Ekologia i zachowanie thumb|lewo|200px|Jaja podgatunku nominatywnego z kolekcji muzealnej Środowisko Wierzbówka występuje na terenach podmokłych, porośniętych bujną roślinnością, w kępach wierzb, jeżyn lub tarniny, w zaroślach, trzcinowiskach, w pobliżu jezior, rzek, strumieni, bagien i rowów.
Rozród Gniazdo jest dość duże, zbudowane niezbyt starannie. Jest umieszczone na wysokości do dwóch metrów nad ziemią, w gąszczu roślinności, wśród gałązek lub cienkich konarów krzewu albo wśród łodyg trzciny bądź pokrzywy. Samce często kojarzą się z 2–3 samicami. W zniesieniu 2–4 jaja.
Pokarm Drobne bezkręgowce, takie jak muszki, pająki, ślimaki czy dżdżownice. Sporadycznie zjada też drobne nasiona.
Głos Jej cechą charakterystyczną jest bardzo głośny, wręcz „wybuchowy” śpiew brzmiący jak czicz albo plit.
Status zagrożenia IUCN uznaje wierzbówkę za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, wstępnie obliczona na podstawie szacunków organizacji BirdLife International dla Europy i całej Turcji z 2021 roku, mieści się w przedziale 9 070 000 – 14 600 000 dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za stabilny.
Zobacz też ptaki Polski
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Wierzbówkowate Kategoria:Ptaki Europy Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Fauna Cypru Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1820 roku Kategoria:Taksony opisane przez Coenraada Jacoba Temmincka