Władysław Roman Erazm Kazimierz Janota Bzowski (ur. 7 kwietnia 1885 we Lwowie, zm. 1945) – podpułkownik kawalerii Wojska Polskiego.
Życiorys Na świat przyszedł w rodzinie Ambrożego Zygmunta Janoty Bzowskiego h. Ostoja (1842–1897) i Heleny z Dowbor-Muśnickich h. Przyjaciel (1862–1893). Pochodził ze starego rodu szlacheckiego Janotów Bzowskich h. Ostoja (mylnie Nowina), którego udokumentowane dzieje sięgały 1388 roku. Wujem Władysława Bzowskiego (bratem matki) był gen. Józef Dowbor-Muśnicki, zaś mężem siostry Teresy został płk. Jan Władysław Rozwadowski.
18 sierpnia 1904 został mianowany porucznikiem w Galicyjskim Pułku Ułanów Nr 1. W 1910 ukończył dwuletnią Wyższą Szkołę Jazdy w Wiedniu. W 1912 uzyskał tytuł cesarskiego i królewskiego szambelana. W tym czasie był, przez pewien czas, adiutantem cesarzowej Austrii. W 1911 awansował na nadporucznika. W latach 1912–1913 wziął udział w mobilizacji sił zbrojnych Monarchii Austro-Węgierskiej, wprowadzonej w związku z wojną na Bałkanach. W czasie I wojny światowej służył w Galicyjskim Pułku Ułanów Nr 1. W 1914 i 1915 był dwukrotnie ranny. Na stopień rotmistrza został mianowany ze starszeństwem z 1 listopada 1915. W 1918 był wykładowcą w Technicznej Akademii Wojskowej w Mödling pod Wiedniem i Szkole Kadetów Kawalerii w Mährisch Weißkirchen (obecnie Hranice na Morawach).
25 września 1915 poślubił w Krakowie Marię Janinę z Kossaków, córkę malarza Wojciecha Kossaka. Małżeństwo nie było jednak udane i niebawem rozpadło się (kościelne unieważnienie małżeństwa nastąpiło 12 marca 1919).
16 sierpnia 1919 w katedrze wawelskiej zawarł związek małżeński z Heleną Jordan h. Trąby (Brzezina). Z tego związku urodził się syn Jerzy (1920–1994), który ożenił się z Elisabeth von Janota Bzowski, niemiecką malarką, graficzką i autorką znaczków pocztowych.
8 listopada 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego w stopniu rotmistrza. Początkowo był dowódcą oddziału przybocznego przy szefie Sztabu Generalnego gen. Tadeuszu Rozwadowskim, a następnie dowódcą Szkoły Podoficerów Jazdy w Starej Wsi i instruktorem w Centralnej Szkole Jazdy w Grudziądzu.
Po zakończeniu wojen odegrał szczególną rolę w dziejach 8 pułku ułanów, którym dowodził od 23 sierpnia 1922 do 10 stycznia 1923 i ponownie od 1 lipca 1923 do marca 1928. Dowództwo to uzyskał dzięki poparciu generalnego inspektora kawalerii, gen. Tadeusza Rozwadowskiego. 6 listopada 1923, dowodzony przez niego oddział został użyty do zdławienia protestów robotników, a on sam został ciężko ranny. Wedle opinii kronikarza pułku, Kornela Krzeczunowicza, ustalił takie zasady szkolenia, które przetrwały pięcioletni okres jego dowodzenia, a pułkowi przyniosły niezbędną wewnętrzną spoistość. Następnie został przydzielony na stanowisko rejonowego inspektora koni w Lublinie. W listopadzie 1928 został zwolniony z zajmowanego stanowiska i oddany do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr II. Z dniem 28 lutego 1929 został przeniesiony w stan spoczynku.
W 1938 był inspektorem hodowli koni w Związku Hodowców Koni przy Małopolskim Towarzystwie Rolniczym i Krakowskiej Izbie Rolniczej oraz kierownikiem stada Hebdów.
Po rozpoczęciu okupacji niemieckiej został dowódcą w Armii Krajowej w Małopolsce. W końcu września 1944 został aresztowany wraz z żoną przez Gestapo w Krakowie i wywieziony do hitlerowskiego obozu koncentracyjnego KL Gross Rosen.
Zmarł w kwietniu lub w maju 1945 w niemieckim obozie Groß-Rosen bądź Litomierzyce.
Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 16 lutego 1924M.P. z 1924 r. nr 60, poz. 168 „za ofiarną służbę w wypełnianiu żołnierskiego obowiązku”., 15 czerwca 1939 „za zasługi na polu podniesienia hodowli koni”.) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Krzyż Komandorski Orderu Korony Rumunii (Rumunia) Brązowy Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej (Austro-Węgry) Krzyż Wojskowy Karola (Austro-Węgry) Krzyż Jubileuszowy Wojskowy (Austro-Węgry) Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913 (Austro-Węgry)
Przypisy
Bibliografia
Łącznik Rodzinny. Organ Związku Rodowego Janotów Bzowskich herbu Nowina, zeszyt 2, Warszawa, kwiecień 1938. Kornel Krzeczunowicz, Ułani księcia Józefa. Historia 8 Pułku Ułanów ks. Józefa Poniatowskiego 1784–1945, Londyn 1960, s. 225. Oficerowie – Polacy w byłej C i K Armii Austriackiej, oprac. Andrzej W. Hlawaty, „Przegląd Kawalerii i Broni Pancernej” 1964, nr 33, s. 20.
Kategoria:Bzowscy herbu Ostoja Kategoria:Dowódcy 8 Pułku Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Oficerowie Armii Krajowej Kategoria:Podpułkownicy kawalerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Jubileuszowym Wojskowym Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Pamiątkowym Mobilizacji 1912–1913 Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojskowym Karola Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zasługi Wojskowej Signum Laudis Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Rumunii Kategoria:Polskie ofiary niemieckich obozów koncentracyjnych Kategoria:Urodzeni w 1885 Kategoria:Więźniowie KL Gross-Rosen Kategoria:Zmarli w 1945