Kalipso ( Kalypsṓ, ) – w mitologii greckiej nimfa żyjąca na Ogygii (), wyspie identyfikowanej z różnymi rzeczywistymi wyspami na Morzu Śródziemnym i Oceanie Atlantyckim. Więziła na niej przez 7 lat Odyseusza, którego uwolniła dopiero gdy Hermes jej to nakazał. Uchodziła za córkę tytana Atlasa.

Pochodzenie imienia „Kalipso” Dokładna etymologia imienia Kalipso nie jest znana. Słowo „” (kalyptein) = chować, kryć, z którego wywodzi się też „apokalipsa” = objawienie, sugeruje, że Kalipso była na początku utożsamiana z boginią śmierci bądź ciemności.

Postać z Odysei Kalipso jest najbardziej znana jako postać z Odysei Homera, w której przetrzymuje bohatera wojny trojańskiej – Odyseusza. Trzyma go przez siedem lat jako zakładnika na Ogygii, chcąc go uczynić swoim nieśmiertelnym mężem. Odyseusz ma odmienne plany – pragnie wrócić do swojej ukochanej żony Penelopy. Atena, która mu sprzyja, prosi Zeusa o uwolnienie Odysa z wyspy. Ten przystaje na prośbę i wysyła Hermesa, by kazał Kalipso uwolnić Odysa.

Według Teogonii Hezjoda, Kalipso urodziła Odyseuszowi dwójkę dzieci: Nauzytoosa i Nauzynoosa.

Współczesne nawiązania peerelowskie lody Calypso. Postacie o imieniu Kalipso, nawiązujące do postaci mitologicznej, pojawiają się m.in. w serii książek Percy Jackson i bogowie olimpijscy, Olimpijscy herosi oraz w filmach: Piraci z Karaibów: Skrzynia umarlaka i Piraci z Karaibów: Na krańcu świata. Imieniem tej greckiej nimfy został też nazwany jeden z księżyców Saturna. Postać Calypso pojawia się również w anglojęzycznym musicalu Epic autorstwa Jorge Rivera-Herrans'a, głosu postaci podkłada Barbara Wangui. Postać Calypso jest również przypominana w serialu komediowym Nasza bandera znaczy śmierć, za którego reżyserię odpowiadają Taika Waititi oraz David Jenkins. W filmie Odyseja Christophera Nolana rolę Kalipso odgrywa Charlize Theron.

Przypisy

Bibliografia Słownik kultury antycznej pod red. Lidii Winniczuk. Wiedza Powszechna, Warszawa, 1986.

Kategoria:Nimfy w mitologii greckiej Kategoria:Mityczne postacie upamiętnione nazwami księżyców Kategoria:Postacie z Odysei