Teodor Skumin Tyszkiewicz herbu Leliwa (ur. 1533, zm. przed 6 maja 1618 rokuKarol Żojdź, Stronnictwo Zygmunta III Wazy w Wielkim Księstwie Litewskim w latach 1603-1621, Warszawa 2018, s. 322.) – szlachcic pochodzenia ruskiego, pełniący urzędy; wojewody nowogródzkiego od 1590 r., podskarbiego wielkiego litewskiego w latach 1586-1590, podskarbiego nadwornego litewskiego od 1576 r. Posłował do Moskwy w 1578 r.Historia dyplomacji polskiej, pod redakcją Zbigniewa Wójcika, Warszawa 1982, T. II., starosta ekonomii grodzieńskiejAlaksiej Šałanda, Sąd grodzki grodzieński za czasów Wazów (1587–1668): stan badań i źródła, w: Rocznik Lituanistyczny Vol. 3, 2017, s. 51., był starostą niegrodowym Jurborka, Olity i NowowoliMonumentum virtuti meritissimae perillustris et magnifici Herois d. Theodori Tiskiewicz Skumin ( Penegiryk ku czci Teodora Skumina Tyszkiewicza), Strona Litewskiej Akademii Nauk, [dostęp. 11.08.2013]..
Teodor Skumin Tyszkiewicz prawdopodobnie urodził się w Czarnobylu, gdzie jego ojciec pełnił rolę starosty. Był synem Jana Skumina Tyszkiewicza i mężem Katarzyny Lackiej, córki pisarza polnego litewskiego Teodora Lackiego i Izabelli Bonarelli de RovereK. Niesiecki, Herbarz polski..., T. 6, s. 2-5.. Teodor miał jedynego syna Janusza Skumina Tyszkiewicza, który w 1640 roku został wojewodą wileńskim. Teodor miał jedną wnuczkę Katarzynę Eugenię Tyszkiewicz, na której skończyła się ta linia Tyszkiewiczów (Skuminów).
W 1589 roku był sygnatariuszem ratyfikacji traktatu bytomsko-będzińskiego na sejmie pacyfikacyjnymCodex diplomaticus Regni Poloniae et Magni Ducatus Lituaniae, wydał Maciej Dogiel, t. I, Wilno 1758, s. 238..
Był on obok Konstantego Wasyla Ostrogskiego najbardziej wpływową postacią wyznania prawosławnego w Rzeczypospolitej. Brał on udział w procesie powstawania unii brzeskiej. Przyjaźnił się z metropolitą kijowskim Michałem Rahozą i konsultował się z nim w tej sprawie. Ostatecznie, mimo swojego wcześniejszego niezdecydowania, poparł postanowienia unii brzeskiej i przystąpił do kościoła greckokatolickiego, zostając jego największym protektoremT. Kempa, Poparcie magnaterii litewskiej i ruskiej dla unii brzeskiej w pierwszych latach po jej wprowadzeniu, „Rocznik Bialskopodlaski”, T. V, 1997, s. 18-20..
Teodor Skumin Tyszkiewicz zmarł w wieku 85 latJ. Zakrzewski, Pamiętniki Samuela Maskiewicza. Początek swój biorą od roku 1594 w lata po sobie idące, Wilno 1838, s. 103.. Jego uroczysty pogrzeb odbył się 24 lipca 1618 roku w Wilnie. Jego ciało zostało złożone w kaplicy Najświętszej Panny, wileńskiej cerkwi pod wezwaniem Świętej Trójcy. W owej kaplicy grobowej, nazywanej często kaplicą Tyszkiewiczów, oprócz Teodora pochowani zostali; jego żona Katarzyna oraz syn Janusz razem z żoną Barbarą z NaruszewiczówJ. Kłos, Wilno. Przewodnik krajoznawczy, Wilno 1923, s. 180..
Był wyznawcą prawosławia, w 1603 roku przystąpił do unii brzeskiejHenryk Lulewicz, Skład wyznaniowy senatorów świeckich Wielkiego Księstwa Litewskiego za panowania Wazów, w: Przegląd Historyczny, 1977, tom 68, Numer 3, s. 430..
Przypisy
Linki zewnętrzne Tyszkiewicz Teodor
Kategoria:Ekonomowie grodzieńscy Kategoria:Ludzie urodzeni w Czarnobylu Kategoria:Pochowani w cerkwi św. Trójcy w Wilnie Kategoria:Posłowie I Rzeczypospolitej w Carstwie Rosyjskim Kategoria:Podskarbiowie wielcy litewscy Kategoria:Podskarbiowie nadworni litewscy Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Stefana Batorego Kategoria:Senatorowie za panowania Zygmunta III Wazy Kategoria:Starostowie jurborscy Kategoria:Starostowie oliccy Kategoria:Sygnatariusze traktatu bytomsko-będzińskiego 1589 Kategoria:Szlachta prawosławna w Polsce konwertowana na grekokatolicyzm Teodor Skumin Tyszkiewicz Kategoria:Wojewodowie nowogródzcy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Zmarli w 1618