Mesogastropoda (syn. Taenioglossa) – historycznie wyróżniany rząd ślimaków należących do podgromady przodoskrzelnych. Takson ten został wprowadzony w klasycznej systematyce mięczaków przez Johannesa Thielego na początku XX wieku i przez dziesięciolecia obejmował około 30 000 opisanych gatunków.
We współczesnych systemach klasyfikacyjnych Mesogastropoda nie jest uznawany, gdyż wykazano, że nie stanowi grupy monofiletycznej. Większość rodzin zaliczanych dawniej do tego rzędu została obecnie włączona do kladu Caenogastropoda, uznawanego za naturalną jednostkę filogenetyczną.
Charakterystyka Przedstawiciele dawnego rzędu Mesogastropoda cechowali się obecnością jednego skrzela typu pektinibranchialnego oraz jednej nerki, a serce zbudowane było z jednego przedsionka i jednej komory. Układ nerwowy wykazywał koncentrację i skrócenie zwojów nożnych.
Większość gatunków była rozdzielnopłciowa; typowo występował dobrze rozwinięty, niewciągany narząd kopulacyjny. Otwór gębowy znajdował się na końcu krótszego lub dłuższego ryjka. Tarka (radula) miała budowę taenioglossalną, składającą się z licznych poprzecznych rzędów zębów, z których każdy zawierał zazwyczaj siedem elementów.
Muszla wykazywała znaczne zróżnicowanie morfologiczne, lecz na ogół pozbawiona była warstwy perłowej; w niektórych liniach ewolucyjnych mogła ulegać redukcji lub całkowitemu zanikowi. U większości przedstawicieli występowało wieczko (operculum) o budowie rogowej lub wapiennej.
Występowanie i zapis kopalny Ślimaki zaliczane dawniej do Mesogastropoda występowały głównie w środowiskach morskich, lecz liczne taksony zasiedlały również wody słodkie, a nieliczne przystosowały się do życia na lądzie. Największą różnorodność osiągały w strefach tropikalnych i subtropikalnych.
Najstarsze formy przypisywane tej grupie znane są z zapisu kopalnego z późnego paleozoiku, a w mezozoiku nastąpiła ich znaczna radiacja, która dała początek większości współczesnych caenogastropodów.
Systematyka Rząd Mesogastropoda był powszechnie stosowany w tradycyjnych systemach klasyfikacyjnych XX wieku, jednak późniejsze badania morfologiczne i molekularne wykazały jego parafiletyczny charakter. W konsekwencji został on porzucony w nowoczesnych ujęciach systematycznych, a wchodzące w jego skład taksony rozmieszczono w obrębie kladu Caenogastropoda lub pozostawiono jako jednostki o nieustalonej pozycji filogenetycznej.
Przypisy
Kategoria:Ślimaki Kategoria:Taksony nieścisłe i przestarzałe – zwierzęta