Doksologia (, – „chwała” + – „słowo”), w kościołach wschodnich o tradycji słowiańskiej także: sławosłowie () – pojęcie oznaczające formuły liturgiczne, które głoszą chwałę Boga, Jego wielkość i moc, ujawniającą się w tym, czego dokonał i czego nadal dokonuje dla człowieka, potwierdzane przez zgromadzenie wiernych aklamacją amen.

Doksologia jako stała figura retoryczna prozy wczesnochrześcijańskiej pojawiła się po raz pierwszy w traktacie św. Bazylego Wielkiego O Duchu Świętym, wydanym w 375 roku. Miała ona wówczas funkcję apologetyczną, broniącą ortodoksyjnej nauki o Trójcy Świętej przed arianami.

Wyróżnia się doksologię wielką (wielkie sławosłowie) (Chwała na wysokości Bogu…) oraz małą (Chwała Ojcu i Synowi…), która np. kończy każdy psalm w liturgii godzin.

Najważniejszą doksologią w liturgii Kościoła zachodniego jest końcowa doksologia Kanonu Rzymskiego (Przez Chrystusa, z Chrystusem…)J.-D. Chalufour OSB, Przewodnik po Mszy świętej. Objaśnienie części stałych Mszy według mszału wydanego w 1962 przez bł. Jana XXIII, stanowiącego nadzwyczajną formę rytu rzymskiego z dodaniem komentowanych tekstów mszału z 1969 (w formie zwyczajnej rytu rzymskiego), mszałów: lyońskiego i dominikańskiego oraz liturgii świętego Jana Chryzostoma, Dębogóra 2012, s. 168-169.. W Mszy sprzed reform Pawła VI odmawiana jest w większej części po cichu:

Celebrans: [po cichu:] Per ipsum et cum ipso et in ipso est tibi Deo Patri omnipotenti in unitate Spiritus Sancti omnis honor et gloria [głośno:] per omnia sæcula sæculorum.

Wierni: Amen.

W liturgii posoborowej doksologia ta została włączona także do pozostałych modlitw eucharystycznych. Odmawiana jest przez kapłana w całości na głos i, podobnie jak w liturgii tradycyjnej, zakończona aklamacją wiernych Amen. W polskim tłumaczeniu łaciński zaimek wskazujący Ipse dotyczący Chrystusa zastąpiono słowem Chrystus:

Kapłan:Przez Chrystusa, z Chrystusem i w Chrystusie Tobie Boże Ojcze Wszechmogący w Jedności Ducha Świętego wszelka cześć i chwała przez wszystkie wieki wieków Wierni: Amen.

W nabożeństwach protestanckich jedną z doksologii jest zakończenie Modlitwy Pańskiej: Albowiem Twoje jest Królestwo i moc, i chwała na wieki wieków. Amen.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Liturgia chrześcijańska