Cerkiew św. Kosmy i Damiana w Cegiełce () – klasycystyczna cerkiew greckokatolicka wzniesiona w 1816 roku we wsi Cegiełka. Obecnie jest cerkwią filialną należącą do parafii Petrová leżącej na terenie archieparchii preszowskiej. Do 2008 roku była główną świątynią parafii Cigeľka. Znajduje się po zachodniej stronie głównej drogi i otoczona jest cmentarzem.

Historia Obecna, murowana cerkiew stoi w miejscu wcześniejszej świątyni. Aby móc cały czas odprawiać nabożeństwa wokół drewnianej cerkwi wzniesiono nowe mury, przykryto je dachem i dopiero wtedy rozebrano znajdującą się w środku stary budynek. Nową świątynię poświęcił 17 listopada 1816 roku dziekan bardejowski Ján Zavacký. W 1890 roku proboszczem w Cegiełce został Štefan Gojdičbył nim aż do swojej śmierci w 1929 roku ojciec dwuletniego wówczas Piotra Gojdiča późniejszego biskupa, męczennika i błogosławionego. W 1900 roku cerkiew przeszła gruntowny remont. W 1911 roku w cerkwi swoją pierwszą Boską Liturgię odprawił Piotr Gojdičinformacja z tablicy pamiątkowej umieszczonej przy wejściu do cerkwi, który po otrzymaniu 27 sierpnia święceń kapłańskich został oddelegowany do pełnienia posługi w swojej rodzinnej parafii, którą sprawował do 1912 roku. 7 marca 1963 roku świątynia została uznana za zabytek, a w 1964 przeszła kolejny remont.

Opis Murowana cerkiew św. Kosmy i Damiana w Cegiełce jest przykładem tzw. cerkwi józefińskiej wybudowanej wg jednego z projektów typowych Landspfarrkirche dostosowanego do potrzeb grekokatolików. Świątynia jest orientowana, jednonawowa i trójdzielna. Jedyne wejście prowadzi do znajdującego się od zachodu babińca na planie kwadratu, nad którym wzniesiona jest wieża z lizenami w narożnikach. Nawa ma plan prostokąta a w jej ścianach bocznych znajdują się po dwa okna. Prezbiterium jest nieznacznie węższe od nawy i zakończone półkoliście. Doświetlone jest przez dwa okna, po jednym z prawej i lewej strony oraz niewielkie wole oko umieszczone w ścianie na osi świątyni. Nawa i prezbiterium przykryta jest dwuspadowym dachem, zaś wieża dachem namiotowym. Zarówno na dachu wieży, prezbiterium oraz pośrodku nawy umieszczono hełmy w kształcie bani z latarnią zwieńczoną makowicą oraz kutym żelaznym krzyżem.

Wewnątrz nawa i prezbiterium przykryte są płaskim stropem. Oddzielone są od siebie czterorzędowym ikonostasem.

Zobacz też Cerkiew Świętych Kosmy i Damiana w Blechnarce

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Cigeľka Cigel'ka Kategoria:Zabytki Słowacji