Józef Szczepan Koźmian (ur. 1773, zm. 29 stycznia 1831) – biskup kujawsko-kaliski i senator Królestwa Polskiego w 1823 rokuSebastian Ziółek, Sejm Królestwa Polskiego w okresie powstania listopadowego 1830–1831, Warszawa 2007, s. 332., działacz oświatowy, społeczny i polityczny, poseł, członek Komisji Rządowej Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
Życiorys Urodził się w 1773 r. w Gałęzowie, koło Bychawy. Był synem Andrzeja Alojzego Koźmiana herbu Nałęcz, sędziego ziemskiego (1746–1796) i Anny z Kiełczewskich Koźmian (1750–1782), chorążanki lubelskiej. Miał czworo rodzeństwa: Teklę (1766–zm. po 1852) po mężu podkomorzynę Bobrownicką, Wincentego (1770–1851), Kajetana (1771–1856) i Jana (1780–1818).
W roku szkolnym 1780–1781 uczęszczał do Lubelskiej Szkoły Wojewódzkiej, a przez następne dwa lata do austriackiej szkoły w Zamościu, a następnie do seminarium duchownego w Warszawie. Studiował na uniwersytetach w Warszawie i Wilnie. Przed przyjęciem święceń kapłańskich uzyskał w 1795 r. probostwo w Markuszowie.
Mieszkając w pobliżu Puław utrzymywał kontakty z działaczami obozu postępowego księcia Adama Czartoryskiego.
Po otrzymaniu święceń kapłańskich, otrzymał w roku 1795 kanonię lubelską. Po włączeniu Lubelszczyzny do Księstwa Warszawskiego powierzono mu w 1809 r. stanowisko komisarza-nadzorcy dotychczasowych urzędników austriackich.
Wkrótce wszedł w skład Rządu Centralnego dla Galicji Zachodniej. Opracował dla Izby Edukacyjnej Księstwa Warszawskiego sprawozdanie o stanie szkolnictwa w byłej Galicji. W 1811 r. został posłem na Sejm oraz sędzią pokoju przy sejmiku lubartowskim. Został również proboszczem i infułatem w Zamościu. Gdy w 1814 zmarł ks. Onufry Skotnicki administrowanie probostwem w Szczebrzeszynie przekazano ks. Józefowi Szczepanowi Koźmianowi, który przywrócił do właściwego stanu gospodarczego wsie stanowiące uposażenie probostwa (Sułów i Sułówek). Po kongresie wiedeńskim, w 1815 r. został członkiem Komisji Rządowej Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. W 1818 r. mianowano go biskupem pomocniczym diecezji lubelskiej.
Uniwersytet Krakowski nadał mu stopień doktora teologii. W 1819 został uhonorowany godnością Doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Sakrę biskupią przyjął w 1829 r. Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Lublinie przyjęło go na członka przybranego. W 1822 r. został biskupem kalisko-kujawskim, a w rok później senatorem Królestwa Polskiego. W 1827 r. odznaczony został Orderem św. Stanisława I klasy. W 1828 roku był członkiem sądu sejmowego, mającego osądzić osoby oskarżone o zdradę stanuTadeusz Bieczyński, Sąd sejmowy 1827–1829 na przestępców stanu. Urzędowe akta, Poznań 1873, s. IX, 50..
Po wybuchu Powstania Listopadowego w 1830 r. wydał odezwę do duchowieństwa, zachęcającą je do poparcia zrywu narodowego.
Przypisy
Bibliografia
bp Józef Szczepan Koźmian
Kategoria:Biskupi katoliccy Królestwa Kongresowego Kategoria:Członkowie Rządu Centralnego Wojskowego Tymczasowego Obojga Galicji Kategoria:Członkowie Sądu Sejmowego Królestwa Kongresowego (1827–1829) Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego Józef Szczepan Koźmian Kategoria:Senatorowie duchowni Królestwa Polskiego (powstanie listopadowe) Kategoria:Biskupi włocławscy Kategoria:Biskupi lubelscy Kategoria:Biskupi kujawsko-kaliscy Kategoria:Polscy teolodzy Kategoria:Pochowani w bazylice katedralnej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Włocławku Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława I klasy (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Sędziowie pokoju Księstwa Warszawskiego Kategoria:Urodzeni w 1773 Kategoria:Zmarli w 1831 Kategoria:Ludzie związani z Markuszowem