Gmina Kowalczuki (lit. Kalvelių seniūnija) – gmina w rejonie wileńskim okręgu wileńskiego na Litwie. Ośrodek gminy to osiedle Kowalczuki (1 592 mieszkańców). Na terytorium gminy jest położone także miasteczko Szumsk (919 mieszkańców) i 35 innych miejscowości, największe z nich to Kiena (385 mieszkańców) i Pakiena (296 mieszkańców).
Powierzchnia gminy to 11 894 ha, z tego 7.350 ha stanowią użytki rolne, 3.770 ha – lasy, 774 ha – zbiorniki wodne oraz grunty o innym przeznaczeniu. Gmina graniczy z gminami Ławaryszki, Miedniki, Mickuny i Rukojnie oraz z terytorium Republiki Białorusi. W okresie międzywojennym większość terenu gminy należała do polskiej gminy Szumsk. Gminę zamieszkuje 4409 osób.
Skład etniczny (2011) Polacy – 75,7% Białorusini – 8,1% Litwini – 8,0% Rosjanie – 5,9%
Infrastruktura 2 urzędy pocztowe, 2 szkoły średnie, 3 szkoły podstawowe, przedszkole, 2 biblioteki, 2 Domy Kultury, ambulatorium, punkt medyczny, szpital, posterunek straży pożarnej, stacja kolejowa, urząd celny, 3 kościoły, cmentarz, 9 sklepów, kawiarnia, zespół pałacowy z początku XX w. w Szumsku i park, rezerwat geomorfologiczny w Kosinie. W 2006 roku odsłonięto w Kowalczukach pierwszy na Wileńszczyźnie pomnik papieża Jana Pawła II.
Przedsiębiorczość lokalna Rolnictwo i leśnictwo, hodowla ryb, usługi urzędu celnego, usługi świadczone dla mieszkańców.
Historia W okresie przedrozbiorowym na terenie tym funkcjonowało niewielkie starostwo niegrodowe (królewszczyzna) KołoboryszkiStarostwo kołoborysjkie w Wlk. Ks. Litewskim. Odnotowani Starostowie kołoboryjscy to: Jan Downarowicz (do 1767) Stefan Plewako (1767-1783) Kazimierz Plewako (1783-1795)
Miejscowości W skład gminy Kowalczuki wchodzi 1 miasteczko, 30 wsi, 3 kolonie (chutory) i 3 osady kolejowe. Miejscowości w gminie Kowalczuki: Barwaniszki Błahowieszczyzna (wieś) Błahowieszczyzna (przyst. kol.) Borowe Dunajówka Działuny Giejbule Jazowo Kałabaryszki Kiemiany Kiena (wieś) Kiena (st. kol.) Kosina Kosina Mała Kosina Wielka Kowalczuki Leoniszki Miedniki Wielkie Narwojsze Niemieżka Podhaj Polanki Połubeczki (wieś) Połubeczki (kolonia) Saduniszki Sierociszki Skwarcówka Stawniszki Suntoki Szulgi Szumsk (miasteczko) Szumsk (przyst. kol.) Szylingi Windziuny Zaczepka Zwierzyniec Żepańce
Dawne miejscowości: Sudniki
Przypisy
Kategoria:Kowalczuki (gmina)