Brominy – część wsi Stefanówka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Tarczyn. Nazwa miejscowości Brominy prawdopodobnie wiąże się z nazwą pobliskiej dawnej okolicy szlacheckiej BrzuminoS. Hofman, D. Zając, Nazwy miejscowe powiatu piaseczyńskiego. Informator krajoznawczy, Starostwo Powiatowe w Piasecznie, Piaseczno 2017..
W latach 1975–1998 Brominy administracyjnie należały do województwa warszawskiego.
Historia Miejscowość ukształtowała się w I połowie XIX wieku w wyniku procesów parcelacyjnych i dzierżawnych Dóbr Narodowych Tarczyn. Na przełomie XIX i XX wieku Brominy stały się jednym z miejsc, w których rozwijało się nowoczesne rolnictwo i sadownictwo w regionie grójecko-tarczyńskim. W okresie PRL w Brominach funkcjonowała jedna z największych ferm hodowli lisów w Polsce.
W 1824 roku kolonii nadano formalny status. Mapa kolonii Brominy, utworzona w 1824 roku na mocy urządzenia Ekonomii Rządowej Tarczyn, została przerysowana przez geometrę rządowego Józefa Bojeńskiego na podstawie wcześniejszego pomiaru dokonanego w 1820 roku przez geometrę Szeffera. Precyzyjnie odwzorowuje ona podział gruntów oraz układ przestrzenny nowo powstałej kolonii i wyznacza przebieg granic z sąsiednimi miejscowościami: od północy biegnie granica od wsi rządowej Komorniki, od zachodu opisy wskazują na sąsiedztwo Kopanej i Rembertowa, od południa obszar zamyka granica od wsi szlacheckiej Wyleżyna, natomiast od wschodu kolonia graniczy z gruntami wsi GąskiJ. Bojarski, MAPPA kolonii Brominy utworzonéy w roku 1824 urządzeniem Ekonomii Rządowéy Tarczyn z Mappy Pomiaru przez Jeometrę Szeffera w r. 1820 zdziałanego przerysowana roku 1824 (1/402/0/-/339-12), Archiwum Główne Akt Dawnych.. mały|mapa kolonii Brominy 1824 Początek jej formalnego funkcjonowania wyznacza wydane w Warszawie 21 lipca 1825 roku obwieszczenie Wydziału Skarbowego (Sekcji Ekonomicznej) Komisji Województwa Mazowieckiego. Dokument ten, podpisany przez zastępcę prezesa, radcę stanu Kożuchowskiego, oraz sekretarza generalnego Filipeckiego, ogłaszał przeznaczenie osady do wieczystego wydzierżawienia w drodze publicznej licytacji (lub z wolnej ręki, w przypadku braku pretendentów). Zgodnie z obwieszczeniem łączny obszar osady wynosił 257 morgów magdeburskich i 162 pręty kwadratowe (ok. 144 ha), z czego większość stanowiły grunty orne (209 morgów i 20 prętów). Na pozostałą część składały się łąki (16 morgów i 67 prętów), pastwiska (29 morgów i 100 prętów) oraz nieużytki (2 morgi i 155 prętów). Wywoławczy kanon roczny ustalono na kwotę 425 złotych polskich i 10 groszy (wyłączając kontyngens w wysokości 75 złp 26 gr oraz ofiarę wynoszącą 31 złp 26 gr), zwolniono przy tym przyszłych osadników z opłaty wkupnego i zagwarantowano nadanie ziemi na prawie kolonialnymDziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego, nr 492 (1 sierpnia), Biblioteka Narodowa, 1825. .
Pierwsze ogłoszenie wydano w Warszawie 30 lipca 1825 roku, wyznaczając termin licytacji na 12 sierpnia w Biurze Sekcji Ekonomicznej przy ulicy Przejazd pod numerem 645 w WarszawieGazeta Korrespondenta Warszawskiego i Zagranicznego, nr 121 (30 lipca), Biblioteka Narodowa, 1825. . Gdy ta prawdopodobnie nie przyniosła rozstrzygnięcia, Komisja Województwa Mazowieckiego opublikowała 16 września 1825 roku kolejne obwieszczenie dotyczące wieczystej dzierżawy (lub z wolnej ręki w przypadku braku pretendentów). Drugą licytację wyznaczono na 10 października 1825 rokuDziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego, nr 501 (3 października), Biblioteka Jagiellońska, 1825.. 18 października 1825 roku wydano następne obwieszczenie, przesuwając termin przetargu na 7 listopada 1825 rokuDziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego, nr 504 (24 października), Biblioteka Narodowa, 1825..
W 1826 roku Trybunał Cywilny I Instancji Województwa Mazowieckiego, wykonując przepisy dotyczące organizacji Towarzystwa Kredytowego Ziemiańskiego – pionierskiej instytucji powołanej przez Sejm w 1825 roku w celu wsparcia rolnictwa poprzez długoterminowe pożyczki pod zastaw nieruchomości – ogłosił na łamach Dziennika Urzędowego z 20 marca wyznaczenie terminu na uregulowanie hipotek dóbr państwowych. Aby państwo, działające przez Komisję Rządową Przychodów i Skarbu, mogło włączyć swoje majątki do tego systemu kredytowego, konieczne było wcześniejsze, precyzyjne ustalenie ich stanu prawnego w księgach wieczystych. W związku z tym sąd wyznaczył ostateczny, nieprzekraczalny termin zawity (prekluzyjny) na 15 czerwca 1826 roku. Do tego dnia wszyscy wierzyciele oraz osoby roszczące sobie jakiekolwiek prawa do objętych regulacją kompleksów majątkowych zobowiązani byli zgłosić swoje roszczenia w sądzie pod rygorem ich utraty, co miało zagwarantować tzw. czystość hipoteki pod przyszły zastaw. Wśród regulowanych wówczas Dóbr Narodowych znalazły się m.in. dobra tarczyńskie, obejmujące miasto Tarczyn, folwarki i wsie: Komorniki, Młyny Górny i Dolny, Duki, Grzędy, Przypki, Kotorydz, Rudę, Bystrzanów, Wolę Przypkowską oraz grunty BrominyDziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego, nr 524 (13 marca), Biblioteka Narodowa, 1826..
Do zmiany statusu osady doszło w 1829 roku, kiedy to skarbowe władze Królestwa Polskiego zdecydowały o wystawieniu majątku na sprzedaż. W obwieszczeniu z 3 września 1829 roku referendarz stanu Kożuchowski ogłosił publiczną licytację na sprzedaż Gruntów Rządowych Brominy, wyznaczając jej termin na 5 listopada 1829 roku w Sali Sesjonalnej Domu Rządowego przy ulicy Przejazd pod numerem 646 w Warszawie. Powierzchnię sprzedawanego kompleksu określono według nowej miary na 5 włók nowopolskich, 27 morgów i 185 prętów kwadratowych (ok. 144 ha). Cenę wywoławczą ustalono na kwotę 5117 złotych polskich i 10 groszy (płatną w srebrze lub listach zastawnych), nakładając na nowego właściciela coroczny kanon na rzecz Skarbu w wysokości 255 złp 26 gr, podatek ofiary wynoszący 56 złp 25 gr oraz wymóg wpłaty wadium w wysokości 511 złp 22 grDziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego, nr 706 (7 września), Biblioteka Jagiellońska, 1829..
Transakcja z 1829 roku zakończyła się jednak niepowodzeniem. Jak wynika z kolejnego obwieszczenia z 3 sierpnia 1830 roku, dotychczasowy nabywca nie wywiązał się ze swoich zobowiązań. W efekcie Komisja Województwa Mazowieckiego ogłosiła powtórną licytację na resico (ryzyko i koszt) niesłownego kupca. Termin ponownej sprzedaży wyznaczono na 18 listopada 1830 roku w Sali Sesjonalnej Domu Rządowego przy ulicy Przejazd pod numerem 646 w Warszawie, utrzymując dotychczasowe warunki finansowe: cenę wywoławczą 5117 złp 10 gr, roczny kanon w wysokości 255 złp 26 gr, podatek ofiary wynoszący 56 złp 25 gr oraz wadium w wysokości 511 złp 22 grDziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego, nr 756 (23 sierpnia), Biblioteka Narodowa, 1830..
Do kluczowej zmiany strukturalnej doszło w połowie XIX wieku. Jak wynika z obwieszczenia Rządu Gubernialnego Warszawskiego z 21 sierpnia 1845 roku, podpisanego przez gubernatora cywilnego J. Łaszczyńskiego, osada Brominy została ponownie przeznaczona na wieczyste wydzierżawienie. Przetarg wyznaczono na 25 września 1845 roku, a cała procedura opierała się na zupełnie nowych zasadach gospodarowania majątkiem państwowym. Przede wszystkim doszło do znacznej redukcji obszaru osady – przedmiotem licytacji był teren liczący już tylko 117 morgów nowopolskich i 183 pręty (ok. 65,5 ha). Oznacza to, że w latach 1830–1845 z pierwotnego kompleksu wydzielono i odłączono ponad połowę gruntów (ponad 78 ha). Wynikało to także z wprowadzonej w Królestwie Polskim reformy walutowej: wszelkie należności określano już w rublach srebrem, ustalając roczny kanon na 52 Rs. 7 kop., a wywoławczą cenę wkupnego na 208 Rs. 28 kop. Ponadto, aby ułatwić nowemu gospodarzowi rozpoczęcie gospodarowania bez obciążeń oraz ponowne zagospodarowanie ziemi, przyznano mu aż sześć lat wolnych od opłat, licząc od 1 czerwca 1848 rokuDziennik Urzędowy Gubernii Warszawskiej, nr 35 + dod (18 (30) Sierpnia), Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie, 1845..
W kolejnej dekadzie status prawno-gospodarczy gruntów Brominy uległ dalszej konsolidacji w ramach większego kompleksu dóbr. Z wykazu opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Gubernii Warszawskiéj z 1855 roku wynika, że grunty Brominy zostały oficjalnie ujęte jako attynencja (przynależność) wchodząca w skład rozległego majątku Tarczyn z przyległościami (obejmującego m.in. miasto Tarczyn, folwarki Komorniki i Duki oraz wsie Grzędy, Przypki czy Bystrzanów). Cały ten kompleks dóbr, położony w powiecie warszawskim i okręgu błońskim, został zgłoszony do systemu kredytowego Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego w Guberni Warszawskiej, uzyskując m.in. wcześniej udzieloną pożyczkę w wysokości 22 500 Rs. oraz dodatkową pożyczkę w kwocie 10 815 RsDziennik Urzędowy Gubernii Warszawskiej, nr 40 + dod (24 września (6 października)), Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie, 1855..
W drugiej połowie XIX wieku osada przeszła w ręce prywatne, stając się domem Józefa Kollatorowicza – emerytowanego urzędnika Rządu Gubernialnego Warszawskiego. Przynależność zawodowa Kollatorowicza do instytucji zarządzającej majątkami państwowymi może tłumaczyć prawdopodobny mechanizm nabycia przez niego tych gruntów. Józef Kollatorowicz zmarł w wieku 57 lat, 19 marca 1870 roku. Pogrzeb odbył się 22 marca – zwłoki wyprowadzono z dworu w Brominach (oddalonych wówczas o dwie wiorsty od Tarczyna) i złożono na cmentarzu w sąsiednim Rembertowie. Zmarły pozostawił wdowę, Matyldę z domu Czermach, oraz sześcioro nieletnich dzieci: Wojciecha, Marię, Feliksę, Katarzynę, Joachimę i BronisławęKurier Warszawski, nr 62 (9 (20) marca), Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie, 1870.. Spadkobiercy uwikłani byli w wieloletnie spory majątkowe (m.in. proces z 1 czerwca 1870 r. w sprawie warszawskiej kamienicy nr 1618L)Dziennik Warszawski, nr 255 (26 listopada (6 grudnia), Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie, 1871.. Ostatecznie konflikt o dział majątku po zmarłym Józefie zainicjował kilka lat później jego już wtedy pełnoletni syn, Wojciech Kollatorowicz. Na mocy wyroku Trybunału Cywilnego w Warszawie z 4 marca 1875 roku zarządzona została przymusowa sprzedaż Kolonii Brominy w drodze licytacji publicznej. W dokumentacji sądowej sporządzono wówczas szczegółowy opis posiadłości położonej w gminie Komorniki. Całkowity obszar majątku wynosił 117 morgów i 183 pręty kwadratowe (ok. 65,5 ha). Część siedliskowa (11 morgów) obejmowała drewniany dom mieszkalny (dwór), stodołę, dom dla czeladzi, chlewy, oborę, szopy, studnię, okólnik oraz ogród. Wartość majątku oszacowano taksą biegłych na 4087 rubli srebrem i 40 kopiejekKurier Warszawski, nr 109 (28 maja (9 czerwca)), Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie, 1875.. Procedura sądowa rozpoczęta w 1875 roku znalazła swój finał rok później. Na mocy kolejnego orzeczenia Trybunału Cywilnego w Warszawie z dnia 22 maja 1876 roku dobra Brominy zostały ostatecznie przysądzone na własność Ignacemu Brzostkowi.
Cztery lata później majątek – określany już w prasie jako w pełni zorganizowany folwark Brominy – został ponownie wystawiony na sprzedaż. W ogłoszeniu opublikowanym w „Kurjerze Warszawskim” z 26 maja 1880 roku oferowano folwark składający się z 4 włók gruntu (ok. 67 ha), zabudowań w dobrym stanie, zasiewów oraz pełnego inwentarza żywego i martwego, wyceniając go na kwotę 7500 rubli srebremKurier Warszawski, nr 111 (10 (22) maja), Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie, 1880..
Oferta szybko znalazła nabywcę. Aktem notarialnym sporządzonym 5 czerwc 1880 roku przed notariuszem warszawskim Lutyńskim Ignacy Brzostek oficjalnie sprzedał folwark Brominy nowemu właścicielowi – Ludwikowi Kossobudzkiemu.