N,N-Dietylo-m-toluamid, DEET (), dietylotoluamid – organiczny związek chemiczny z grupy amidów, metylowa pochodna benzamidu. Stosowany jako insekcytyd odstraszający owady (m.in.: komarowate, meszkowate, bąkowate i muchy tse-tse) oraz niektóre pajęczaki (np. kleszcze).
Ochrona przed owadami Czas ochrony po naniesieniu DEET na skórę lub ubranie zależy od stężenia związku w preparacie. Według badań wyższe niż 50% stężenia DEET nie wydłużają istotnie czasu ochrony przeciw komarom.
DEET nie powinien być stosowany u noworodków do 2 miesiąca życia. Repelentem o podobnej skuteczności co DEET jest ikarydyna (2-(2-hydroksyetylo)piperydyno-1-karboksylan sec-butylu).
Historia N,N-Dietylo-m-toluamid został opracowany przez chemików armii USA, po doświadczeniu zdobytym w walkach w wilgotnych lasach zwrotnikowych podczas II wojny światowej. Pierwsze wojskowe zastosowanie miało miejsce w 1946 roku, a cywilne – w 1957 roku. Pierwotnie DEET testowano jako środek owadobójczy w rolnictwie, w następstwie czego rząd USA zastosował go w warunkach wojennych, szczególnie w Wietnamie i okolicznych regionach.
Mechanizm działania Odstrasza owady, bez zabijania ich. Badania z lat 1997–2008 wskazują, że prezentuje silnie nieprzyjemny dla nich zapach zlokalizowany na powierzchni, którą nim pokryto, jednakowo dla samic, jak samców. Nie ingeruje w postrzeganie przez nie dwutlenku węgla, jak przypuszczano wcześniej.
Przypisy
Linki zewnętrzne DEET General Fact Sheet – National Pesticide Information Center (informacje ogólne dot. DEET-u na stronie Narodowego Centrum Informacji o Pestycydach, USA) West Nile Virus Resource Guide – National Pesticide Information Center (informacje prewencyjne i ogólne dot. Gorączki Zachodniego Nilu na stronie Narodowego Centrum Informacji o Pestycydach, USA) (informacje prewencyjne i ogólne dot. środków odstraszania owadów, Służba Zdrowia Stanu Nowy Jork, USA)
(from a RAND Corporation report on Gulf War illnesses) (report centrum badawczego RAND w USA nt. literatury naukowej poświęconej DEET w zestawieniu z dolegliwościami i chorobami, na które cierpią kombatanci I wojny w Zatoce Perskiej)
Kategoria:Benzamidy Kategoria:Insektycydy