mały|Widok z wieży ratusza na miasto lokacyjne Zabytki w Kaliszu – na dzień 31 grudnia 2017 w Kaliszu znajdowało się blisko sto obiektów i zespołów obiektów wpisanych do rejestru zabytków nieruchomych.
W czasach Królestwa Polskiego w Kaliszu działali m.in. Sylwester Szpilowski i Franciszek Reinstein, według projektów których wzniesiono szereg monumentalnych budowli o surowych formach klasycystycznych.
Architektura sakralna Zespoły klasztorne mały|Katedra św. Mikołaja Biskupa mały|Zespół klasztorny oo. franciszkanów dawny zespół klasztorny kanoników laterańskich, ul. Kanonicka 5: katedra św. Mikołaja Biskupa z 1257, gotycka, z neogotycką wieżą z 1883 klasztor (obecnie dom parafialny) z 1448, gotycki franciszkański zespół klasztorny, ul. Sukiennicza 7: kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika z 1283, gotycki z barokowym szczytem klasztor z połowy XIV w., obecnie barokowy pobernardyński zespół klasztorny (obecnie jezuici), ul. Stawiszyńska 2: kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny z 1607, renesansowy, z rokokową polichromią klasztor z 1622, barokowy dzwonnica z 1765, barokowa poreformacki zespół klasztorny (obecnie nazaretanki), ul. Śródmiejska 43: kościół św. Józefa i św. Piotra z Alkantary z 1673, barokowy klasztor z 1673, barokowy kaplica św. Jana Nepomucena z 1736, barokowa
Kościoły mały|Bazylika kolegiacka Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny bazylika kolegiacka Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z 1353, barokowa z cudownym obrazem św. Rodziny, pl. św. Józefa 7 dzwonnica z 1820 dom parafialny z 1818, klasycystyczny, pl. Jana Pawła II 3 pojezuicki kościół św. Wojciecha i św. Stanisława Biskupa z 1597, bazylikowy, barokowy, ul. Kolegialna 2 kościół św. Michała Archanioła z 1887, neogotycki, ul. Dobrzecka 186 plebania z 1875, ul. Dobrzecka 193 kościół św. Gotarda z 1910, neogotycki, ul. Częstochowska 51 kościół św. Wojciecha z 1798, drewniany, z barokowym ołtarzem, ul. Bolesława Pobożnego 103
Pozostałe cerkiew prawosławna Świętych Apostołów Piotra i Pawła z 1930, neoromańska, ul. Niecała 1 kaplica św. Barbary z połowy XIX w., ul. Szczypiornicka 70
Cmentarze mały|Nowy cmentarz żydowski zespół cmentarzy przy Rogatce: cmentarz ewangelicko-augsburski (Góra Luterska) z 1689, ul. Harcerska 2 cmentarz grecko-prawosławny (Grecka Góra) z 1786, ul. Górnośląska 8 Cmentarz Miejski z 1807, ul. Górnośląska 1 nowy cmentarz żydowski z 1896, ul. Podmiejska 23 Ukraiński Cmentarz Wojskowy z 1914, ul. Ukraińska
Budynki użyteczności publicznej mały|Ratusz Ratusz z 1924, neoklasycystyczny, Główny Rynek 20 pałac Komisji Wojewódzkiej Kaliskiej z 1584 i 1824, klasycystyczny, pl. św. Józefa 5 gmach kolegium jezuickiego (obecnie biura urzędów administracji publicznej) z XVII w., ul. Kolegialna 4 Pałac Trybunalski z 1824, klasycystyczny, al. Wolności 13 gmach Kaliskiego Towarzystwa Wzajemnego Kredytu (obecnie Sąd Okręgowy i Rejonowy) z 1913, al. Wolności 11 gmach Banku Pekao z 1912, ul. Śródmiejska 29 gmach Narodowego Banku Polskiego z 1922, pl. Bogusławskiego 2 Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego z 1936, noeklasycystyczny, pl. Bogusławskiego 1 budynek Kasy Gubernialnej (obecnie Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej) z 1909, ul. Kościuszki 12 gmach I Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Asnyka z 1819, klasycystyczny, ul. Grodzka 1 gmach III Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika z 1902, ul. Kościuszki 10 rogatka wrocławska z 1828, klasycystyczna, ul. Śródmiejska 36
Architektura przemysłowa mały|Dawna Fabryka Fortepianów i Pianin Arnolda Fibigera fabryka sukna Beniamina Repphana (obecnie budynki mieszkalne) z 1825, pl. Kilińskiego 13, ul. Warszawska 1-9 Fabryka Fortepianów i Pianin Arnolda Fibigera (obecnie biurowiec Calisia One) z 1898, ul. Chopina 9 wieża ciśnień z 1935, ul. Górnośląska 66a
Architektura wojskowa budynek Korpusu Kadetów (obecnie Centrum Kultury i Sztuki) z 1825, ul. Łazienna 6 budynek administracji wojskowej Korpusu Kadetów (obecnie Miejska Biblioteka Publiczna im. Adama Asnyka) z 1798, ul. Łazienna 6 komenda garnizonu (obecnie NZOZ „Rogatka Kaliska”) z 1842, ul. Śródmiejska 34 koszary wojskowe (obecnie gmach główny Akademii Kaliskiej) z 1. połowy XIX w., ul. Nowy Świat 4 koszary Godebskiego z 1. połowy XIX w., klasycystyczne, ul. Babina 16 koszary wojskowe (obecnie Kampus Mundurowy WSKiP) z 1815, ul. Wrocławska 193-195
Fortyfikacje mały|Fragment murów miejskich z basztą „Dorotka” fragmenty murów miejskich z XIV w. baszta „Dorotka”, pl. Jana Pawła II Przedmoście Kalisz z 1939: schron bojowy nr 10, ul. Gościnna schron bojowy nr 11, ul. Gościnna
Budynki mieszkalne Wille mały|Villa Calisia willa Fibigerów z 2. połowy XIX w., ul. Chopina 9a willa z 2. połowy XIX w., ul. Fabryczna 1b willa Ludwika Müllera z 1912, ul. Kościuszki 8 willa (obecnie biblioteka) z 1925, ul. Legionów 66 willa z 1936, ul. Niecała 5 willa (obecnie przedszkole) z 1930, ul. Warszawska 8 willa (obecnie kuria diecezji kaliskiej) z 1911, ul. Widok 80-82 Villa Calisia z 1905, al. Wolności 4
Kamienice mały|Dawny Hotel Wiedeński mały|Kamienica przy Głównym Rynku 4 mały|Kamienica przy placu św. Józefa 1 mały|Dom Pod Aniołami kamienica z 1. połowy XIX w., ul. Babina 1 kamienica z oficyną z 1820, ul. Babina 2 kamienica z 1820, ul. Babina 9 kamienica (dawny Hotel Wiedeński) z 1847, ul. Garbarska 1, ul. Kanonicka 6 kamienica z 1925, Główny Rynek 3 kamienica z 1824, Główny Rynek 4 kamienica z oficynami z 2. połowy XIX w., ul. Grodzka 11 kamienica z 1920, pl. św. Józefa 1 kamienica z 1934, pl. św. Józefa 10 kamienica z połowy XIX w., ul. Kadecka 1 kamienica z 1924, ul. Kanonicka 1 kamienica z 1920, ul. Kanonicka 4 kamienica z początku XX w., pl. Kilińskiego 2 pałac Puchalskich z 1831, pl. Kilińskiego 4 kamienica Szrajera z 1905, ul. Kościuszki 9 kamienica z połowy XIX w., ul. Łazienna 13 Dom Pod Aniołami z 1836, ul. Mostowa 4 kamienica z 1921, ul. Niecała 8 kamienica z 1860, Nowy Rynek 5 kamienica z 1. połowy XIX w., ul. Nowy Świat 8 kamienica z 1. połowy XIX w., ul. Nowy Świat 10 kamienica z połowy XIX w., ul. Nowy Świat 12 kamienica z 1901, ul. Podgórze 8 kamienica z 1931, ul. Pułaskiego 16 kamienica z oficyną z 1925, ul. Pułaskiego 18 kamienica z oficyną z 1911, ul. Pułaskiego 24 kamienica z 1918, ul. św. Stanisława 1-3 kamienica z 1824, ul. św. Stanisława 6 kamienica (dawny Hotel Polonia) z 1937, ul. św. Stanisława 9 kamienica z 2. połowy XIX w., ul. Stawiszyńska 33 kamienica z 1927, ul. Śródmiejska 4 kamienica z oficynami z 1926, ul. Śródmiejska 13 kamienica z oficyną z 1925, ul. Śródmiejska 14 kamienica z oficyną z 1920, ul. Śródmiejska 33 kamienica z połowy XIX w., ul. Wodna 1 kamienica z połowy XIX w., ul. Wodna 3 kamienica z połowy XIX w., al. Wolności 9a kamienica z oficyną z 1920, al. Wolności 16 kamienica z oficyną z 1918, al. Wolności 19 kamienica z oficyną z 1902, al. Wolności 21 kamienica z oficynami z 1920, ul. Zamkowa 9 kamienica z oficynami z 1860, ul. Zamkowa 13 kamienica z 1925, ul. Zamkowa 14 kamienica z 1. połowy XIX w., ul. Zamkowa 21
Zespoły dworskie mały|Dwór na Majkowie zespół dworski na Majkowie, ul. Tuwima 10: dwór z końca XVIII w. park z początku XIX w. zespół dworski w Sulisławicach, ul. Romańska 146: dwór z 2. połowy XVIII w. park z 1805
Pozostałe gmach więzienia z 1844, ul. Łódzka 2 przytułek dla starców (obecnie Hotel Calisia) z 1855, ul. Nowy Świat 3 dworek z 1. połowy XIX w., ul. Stawiszyńska 16 chałupa z 1888, ul. Częstochowska 125
Inne zabytki mały|Park Miejski układ urbanistyczny miasta lokacyjnego Park Miejski, najstarszy publiczny park miejski w Polsce, założony w 1798 park w Szczypiornie z połowy XIX w. aleja Wolności, wytyczona w 1800 most Kamienny, najstarszy istniejący most w Kaliszu, wzniesiony w latach 1824–1825
Przypisy
Bibliografia
Kalisz