thumb|Prezentacja polskiego wydania książki M. Artigasa Umysł Wszechświata w gmachu BUW 4 grudnia 2017 z udziałem (od lewej) Łukasz Hardta, Piotra Roszaka i Grzegorza Karwasza
Mariano Artigas Mayayo (ur. 15 grudnia 1938 w Saragossie, zm. 23 grudnia 2006 w Pampelunie) – hiszpański duchowny katolicki, teolog, fizyk, filozof i pisarz.
Życiorys Po studiach fizyki w Barcelonie udał się do Rzymu, w 1963 r. uzyskał doktorat z filozofii na Uniwersytecie Laterańskim, a 9 sierpnia 1964 r. otrzymał święcenia kapłańskie. W 1969 uzyskał po raz drugi doktorat z filozofii i w 1978 r. z fizyki na Uniwersytecie w Barcelonie, gdzie pracował w duszpasterstwie akademickim i wykładał w latach 1968–1972. Wykładał epistemologię, filozofię przyrody i filozofię nauki. Od 1987 r. był profesorem na Uniwersytecie Nawarry w Pampelunie, w latach 1988–1998 dziekanem Wydziału Filozofii Kościelnej. Gościnnie wykładał na Uniwersytecie św. Krzyża w Rzymie, Uniwersytecie w Piura i innych uczelniach w Ameryce Łacińskiej i w Europie. W Polsce przebywał na konferencji teologicznej w Krakowie i w Tarnowie w 1996 r. 23 września 2008 r. Wydział Teologii UMK w Toruniu zorganizował sympozjum poświęcone osobie ks. Mariano Artigasa.
Był konsultorem Papieskiej Rady do spraw Dialogu z Niewierzącymi (następnie połączonej z Papieską Radą do spraw Kultury), członkiem Europejskiego Stowarzyszenia Nauki i Teologii (en: European Association for the Study of Science and Theology) z siedzibą na Uniwersytecie w Cambridge i Académie Internationale de Philosophie des Sciences, Papieskiej Akademii św. Tomasza z Akwinu. W 2002 r. został współtwórcą CRYF - Grupy Badawczej Wiedza, Rozum i Wiara (hiszp.: Grupo de Investigación sobre Ciencia, Razón y Fe), zajmującej się interdyscyplinarnymi badaniami zagadnień z pogranicza nauki, filozofii i teologii.
Od 1956 członek Prałatury Personalnej Opus Dei.
Prace Napisał ponad 20 książek naukowych i religijnych oraz wiele artykułów w czasopismach specjalistycznych i liczne recenzje prac innych autorów. W książce Galileo y el Vaticano, wydanej pośmiertnie w 2008 r. wykorzystał szereg dotąd nieznanych materiałów archiwalnych dotyczących tzw. sprawy Galileusza. Przedmiotem jego badań była również m.in. teoria ewolucji i filozofia Karla Poppera. Niektóre dzieła, wydane w języku hiszpańskim, były też tłumaczone na język angielski. Polskie tłumaczenia jeszcze nie ukazały się.
Tytuły ważnych prac: La búsqueda sin término (1979) Introducción a la filosofía (1984) Ciencia, razón y fe (1984) El hombre a la luz de la ciencia (1992) Umysł Wszechświata (tłum. Piotr Roszak), Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2017, 548 s., (oryg. La mente del Universo (1998)) The Ethical Nature of Karl Popper´s Theory of Knowledge (1999) Galileo in Rome, The Rise and Fall of a Troublesome Genius (2003) Negotiating Darwin, The Vatican confronts evolution, 1877-1902(2005) Knowing Things for Sure, Science and Truth (2006) Galileo Observed: Science and the Politics of Belief - z William R. Shea (2006) Oracles of Science: Celebrity Scientists versus God and Religion - z Karl Giberson (2006)
Linki zewnętrzne
Nota biograficzna - unav.edu
Kategoria:Absolwenci Papieskiego Uniwersytetu Laterańskiego Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Barcelońskiego Kategoria:Hiszpańscy członkowie Opus Dei Kategoria:Hiszpańscy duchowni katoliccy Kategoria:Hiszpańscy filozofowie XXI wieku Kategoria:Hiszpańscy fizycy Kategoria:Ludzie urodzeni w Saragossie Kategoria:Urodzeni w 1938 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Papieskiego Uniwersytetu Świętego Krzyża w Rzymie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Nawarry w Pampelunie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Piura Kategoria:Zmarli w 2006