Ród Dohnów (Doninowie, niem. zu Dohna) – jeden najważniejszych arystokratycznych rodów w Prusach Wschodnich. Dohnowie posiadali liczne dobra w Prusach Górnych. Dzielili się na dwie linie: starszą z siedzibami w Ławkach (Dohna-Lauck) i Markowie (Dohna-Reichertswalde) oraz młodszą z siedzibami w Słobitach (Dohna-Schlobitten), Gładyszach (Dohna-Schlodien) i Karwinach (Dohna-Karwinden).
Historia thumb|Pałac w Gładyszach, II połowa XIX wieku, mal. Alexander Duncker Ród wywodzi się z miejscowości Dohna (cz. Donín) w Górnej Saksonii na pograniczu z Czechami. Jego początki sięgają XII wieku. Posiadał linie w Saksonii, Łużycach, Czechach, Dolnym Śląsku, Wielkopolsce i w Prusach.
Założycielem linii pruskiej rodu był przybyły ze Śląska rycerz Stanisław Donin (Stanislaus von Dohna, zm. 1504/05), który jako dowódca polowy wojsk zacieżnych wziął udział po stronie krzyżackiej w bitwie pod Chojnicami w 1454 roku. Po przegranej wojnie trzynastoletniej komtur pasłęcki, późniejszy wielki mistrz zakonu, Henryk Reuss von Plauen, nie mogąc wypłacić mu żołdu, w ramach rekompensaty nadał Stanisławowi ziemie w Prusach Górnych – wsie Ławki (Lauck) i Markowo (Reicherstwalde).
Pod koniec XV w. Stanisław powiększył jeszcze swój majątek o dobra w Wilczętach (Deutschendorf, Villa Teutonica) i w Karwinach (Karwinden 1469 r.). thumb|Zamek Dohnów w Karwinach w 1860 r, mal Alexander Duncker
W 1525 r. syn Stanisława, Piotr (Peter zu Dohna, 1482–1553), otrzymał od Zakonu wieś Słobity (Schlobbiten) z 20 łanami ziemi, które z czasem stały się główną siedzibą rodu. Piotr ożenił się z córką wojewody pomorskiego Katarzyną Czemówną (Zehmen) i miał z nią 8 synów i córkę.
Po sekularyzacji zakonu i utworzeniu Prus Książęcych w 1525 roku Piotr Dohna otrzymał stanowisko starosty w Morągu w okręgu górnopruskim i razem z okolicznymi dobrami otrzymał od księcia Albrechta w zastaw na siedemdziesiąt lat zamek w MorąguAlexander Fuerst zu Dohna-Schlobitten, Erinerungen eines alten Ostpreussen. Ein Siedler Buch, Goldmannverlag 1989, . Przyczyniło się to do wzrostu znaczenia rodziny.
W 1527 r. Dohnowie otrzymali Stare Siedlisko z 80 łanami i Młynarską Wolę z 110 łanami. Tak więc już w XVI w. posiadłości rodziny wynosiły około 330 łanów (ponad 5500 ha).
Jego syn Achacy (Achatius zu Dohna) zbudował pierwszy dwór w Słobitach, natomiast pierwszy pałac tamże zbudował syn Achacego – Abraham. Po bezdzietnej śmierci Abrahama nastąpił pierwszy podział linii pruskiej na starszą linię z siedzibą w Słobitach, którą odziedziczył najstarszy brat Abrahama o imieniu Christoph i młodszą linię z siedzibą w Ławkach, którą odziedziczył młodszy brat Abrahama – Fabian.
Na przestrzeni wieków ród powiększył swoje posiadanie o majętności w Bielicy, Gładyszach, Kamieńcu, Markowie, Karwinach, Karwitach, Kątach i Sasinach a także w Morągu i Prakwicach, stając już w XVI wieku największym posiadaczem w Prusach Górnych.
Dohnowie od XVI wieku odgrywali ważną rolę polityczną w Prusach i Polsce. Stanowili jeden z najważniejszych junkierskich rodów wschodniopruskich. Na początku XX wieku niektórzy Dohnowie uzyskali tytuł książęcy.
Ważniejsi członkowie rodu
Ryszard Wilhelm von Dohna (ur. 1843, zm. 1919), XI potomek Stanislausa, na polowaniach w Prakwicach gościł Karola Fryderyka Hohenzollerna (członka cesarskiej rodziny), a także cesarza Wilhelma II. Richard Dohna pełnił na cesarskim dworze funkcję Łowczego Dworu i Prowadzącego Sforę Królewskich Polowań. 1 stycznia 1900 r. Richard Wilhelm von Dohna został podniesiony przez cesarza do godności dziedzicznego księcia. Adelheid von Dohna († 1267) – pierwsza opatka klasztoru St. Marienthal; Adelheid von Dohna († 15. Juni 1342/52), z domu von Schönburg-Glauchau, żona von Otto (Heide); Ludwig Wilhelm zu Dohna-Lauck (1805–1895); Alexander Graf zu Dohna-Schlodien (1876–1944), polityk; Heinrich Graf zu Dohna-Schlobitten (1882–1944), ziemianin, skazany na śmierć za spiskowanie przeciw Hitlerowi; Nikolaus Graf zu Dohna-Schlodien (1879–1956), oficer marynarki; Adelheid zu Dohna-Poninska (1804–1878), architekt; Richard zu Dohna-Schlobitten (Richard Wilhelm Ludwig Fürst zu Dohna-Schlobitten; 1843–1916), polityk pruski; Alexander zu Dohna (1899–1997).
Pruska linia rodowa Dohnów Stanislaus von Dohna (1433–1504) Peter de Dohna (*1483) Achatius de Dohna (1533–1619) Fabien II de Dohna (1577–1631) Achatius II de Dohna (1581–1647) Frédéric de Dohna (1619–1688) Fabien III de Dohna (1617–1668) Christophe de Dohna (1583–1637) Frédéric de Dohna (1621–1688) Alexander zu Dohna-Schlobitten (1661–1728) Alexandre Émile zu Dohna-Schlobitten (1704–1745) Frédéric Alexander zu Dohna-Schlobitten, burgrabia i hrabia zu Dohna-Schlobitten (1741–1810) Frédéric Ferdinand Alexander zu Dohna-Schlobitten, burgrabia i hrabia zu Dohna-Schlobitten (1771–1831) Ludwig zu Dohna-Schlobitten (1776–1814) Charles Frédéric Émile zu Dohna-Schlobitten (1784–1859) Christophe I. de Dohna-Schlodien (1665–1733) Christophe II zu Dohna-Schlodien (1702–1762) Christophe Delphicus zu Dohna (1628–1668) Fabien Ier de Dohna (1550–1622) Zobacz też Cmentarz rodziny zu Dohna Pałac w Słobitach Pałac w Gładyszach Muzeum Prus Górnych w Morągu Przypisy
Linki zewnętrzne Znani przedstawiciele rodu