thumb|250px|Ogród Ruin, w głębi pałac biskupi thumb|250px|Pałac biskupi zbudowany częściowo na fundamentach katedry Katedra Panny Marii w Białogrodzie Królewskim (węg. koronazó bazilika) – katedra koronacyjna królów Węgier w Székesfehérvár, największa nekropolia królewska na Węgrzech. Do 1527 r. była miejscem przechowywania węgierskich klejnotów koronnych. Romańska bazylika wybudowana za panowania Świętego Stefana.
Historia Romańską ośmioprzęsłową bazylikę wybudowano w latach 1018–1038. Do budowy użyto wielu marmurowych detali pochodzenia rzymskiego m.in. z Gorsium. Świątynia była wielokrotnie przebudowywana. Turcy po zajęciu miasta w 1543 r. sprofanowali groby królewskie, a katedrę przekształcono na magazyn prochu i amunicji. W 1601 r. doszło w nim do eksplozji, która całkowicie zniszczyła bazylikę. Ruiny przetrwały do XVIII w., kiedy je wykorzystano do budowy pobliskiego barokowego pałacu biskupiego. W 1848 r. w ruinach odkryto grobowiec Beli III i jego pierwszej żony Agnieszki de Châtillon. Szczątki władcy przeniesiono do kościoła Macieja w Budzie, natomiast marmurowy sarkofag został wystawiony w kościele dolnym nowej katedry w Székesfehérvár. W latach 30. XX w. kontynuowano badania archeologiczne, odnajdując szczątki władców, które jednak były tak przemieszane, że nikogo nie zdołano zidentyfikować. W 2000 r. królewskie szczątki pochowano w specjalnie przygotowanym ossuarium. Znaleziony sarkofag z XI w. uznawany za sarkofag Świętego Stefana został wystawiony w specjalnym mauzoleum projektu Gézy Luxa. Od lat 70. badania są kontynuowane.
Pozostałości świątyni zostały wyeksponowane jako "Ogród Ruin" (węg. Középkori Romkert)
Planowana jest częściowa rekonstrukcja bazyliki.
W bazylice koronowano 37 królów węgierskich, pochowano 15.
Koronowani
Pochowani Stefan I Święty 1038 Koloman Uczony 1116 jego żona Felicja Sycylijska 1102 Bela II Ślepy 1141 jego żona Helena Serbska 1146 Gejza II 1162 Władysław II 1163 Stefan IV 1165 Władysław III 1205 Karol Robert 1342 jego żona Maria bytomska 1315 Ludwik I Wielki 1382 jego żony: Małgorzata Luksemburska 1349 Elżbieta Bośniaczka 1387 Albrecht II Habsburg 1439 jego żona Elżbieta Luksemburska 1442 Maciej Korwin 1490 Władysław II Jagiellończyk 1516 jego żona Anna de Foix-Candale 1506 Ludwik II Jagiellończyk 1526 Jan Zapolya 1540
W bazylice zostali pochowani także król Bela III zm. 1196 i jego żona Agnieszka z Châtillon zm. 1184.
W 1848 r. ich szczątki zostały przewiezione do kościoła Macieja w Budzie.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Székesfehérvár Kategoria:Miejsca spoczynku władców Polski Kategoria:Religia w Székesfehérvárze