Umarłem, aby żyć – polski film wojenny z 1984 roku w reżyserii Stanisława Jędryki.
Obraz nawiązujący do wspomnień Stanisława Miedzy-Tomaszewskiego i oparty na jego losach wojennych. Działając podczas II wojny światowej w konspiracji, w 1941 został schwytany przez Gestapo i rozpoznany jako ważny jej działacz ze znajomością szyfrów umożliwiających Niemcom rozpracowanie konspiracji w granicach III Rzeszy.
Film miał dwie cykliczne kontynuacje: Po własnym pogrzebie (1989) i Urodzony po raz trzeci (1989).
Treść W postać głównego bohatera wcielił się Andrzej Grabarczyk w roli Leopolda Wójcika, aresztowanego i osadzonego na Pawiaku. W obawie, że może nie wytrzymać tortur podczas przesłuchań przez Gestapo, domaga się on dostarczenia mu trucizny. Konspiratorzy kontaktują się w tej sprawie z profesorem Pytlem. Ten jednak stanowczo sprzeciwia się przekazaniu trucizny i zgłasza pomysł wydobycia Wójcika poprzez umyślne zakażenie go tyfusem, w ten sposób wymuszając konieczność przeniesienia więźnia do szpitala. Major Wróbel wprawdzie planuje tam akcję zbrojną, lecz prof. Pytel świadomy, że grozi to odwetem ze strony Niemców, przeciwstawia się temu zamiarowi. W zamian proponuje fortel z wykonaniem fikcyjnej operacji wyrostka robaczkowego, która oficjalnie ma zakończyć się niepowodzeniem – śmiercią pacjenta.
Zarażony Wójcik z rozpoznaniem tyfusu trafia do szpitala pod strażą i symuluje atak ślepej kiszki. Profesor Pytel zarządza operację w stanie podwyższonego ryzyka ze względu na operowanie pacjenta z chorobą zakaźną. W czasie rzekomej operacji Wójcik zostaje podmieniony na ciało jego sobowtóra. On sam odzyskuje wolność, podczas gdy Niemcy pozostają w przekonaniu, że ich więzień zmarł na stole operacyjnym.
Obsada (kolejność alfabetyczna) Jacek Borkowski – Heymann, adiutant Mosera Janusz Bukowski – Wróbel, major AK Anna Ciepielewska – Maria Wójcikowa, matka Leopolda Joanna Duchnowska – dziewczyna w kawiarni Zygmunt Fok – dozorca Alfred Freudenheim – tajniak w kawiarni Iwona Głębicka – pielęgniarka asystująca przy „operacji” Maciej Góraj – Krzysztof, lekarz w szpitalu na Solcu Andrzej Grabarczyk – Leopold Wójcik Ryszarda Hanin – służąca chorego na tyfus profesora Zygmunt Hübner – profesor Tadeusz Pytel Joanna Jędryka – siostra Salomea Michał Juszczakiewicz – ranny aresztowany przez gestapo w szpitalu Roman Kosierkiewicz – woźnica wożący „Wróbla” do szpitali Jerzy Kramarczyk – „reperujący” windę Eugeniusz Kujawski – obergruppenführer Hans Moser Ewa Kuryło – pielęgniarka asystująca przy „operacji” Marek Lewandowski – niemiecki specjalista od szyfrów Halina Łabonarska – lekarka na Pawiaku Piotr Machalica – „Kmicic”, współwięzień Wójcika na Pawiaku Mirosława Marcheluk – Maria Bruzdowa, matka zmarłego w szpitalu na Solcu Krzysztofa Anna Milewska – żona profesora Pytla Stanisław Niwiński – chirurg ze szpitala Dzieciątka Jezus Marek Nowakowski – kierowca karetki przewożący zwłoki Bronisław Pawlik – Zygmunt Bruzda, ojciec zmarłego w szpitalu na Solcu Krzysztofa Beata Poźniak – pielęgniarka pomagająca doktorowi Leśniakowi Zbigniew Sawan – chory na tyfus profesor, przyjaciel Pytla Andrzej Szenajch – „reperujący” windę Karol Strasburger – gestapowiec w szpitalu Henryk Talar – hauptsturmführer Knothe, komendant z Pawiaka Aleksander Trąbczyński – szpicel śledzący Wójcika Marek Walczewski – lekarz na Pawiaku Wojciech Wysocki – doktor Leśniak Jerzy Zass – Prahl, strażnik więzienny na Pawiaku Jolanta Zykun – pielęgniarka Stanisław Miedza-Tomaszewski – oryginalny bohater wydarzeń (pojawia się na początku i w końcówce filmu)
Informacje dodatkowe Film został zrealizowany w ciągu 24 dni zdjęciowych. Plenery filmowe były w Warszawie, zdjęcia zrealizowano w celach Pawiaka, a sceny szpitalne w szpitalu na Lindleya i w Szpitalu Praskim. Stanisław Miedza-Tomaszewski oprócz epizodycznej roli narracyjnej, pełnił także rolę konsultanta. Z roku 1970 pochodzi spektakl teatru telewizji pod tym samym tytułem, w reżyserii Edwardy Paszkowskiej, w obsadzie: Edmund Fetting jako profesor, Janusz Bukowski jako Wójcik oraz Jan Englert w roli doktora Leśniaka www.teatrtelewizji.tvp.pl.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Polskie filmy o II wojnie światowej Kategoria:Polskie filmy z 1984 roku Kategoria:Filmy w reżyserii Stanisława Jędryki Kategoria:Filmy Studia Filmowego Oko Kategoria:Polskie filmy telewizyjne Kategoria:Filmy kręcone w Warszawie