thumb|240px|John Frankenheimer, ok. 1995 John Michael Frankenheimer (ur. 19 lutego 1930 w Nowym Jorku, zm. 6 lipca 2002 w Los Angeles) – amerykański reżyser, producent filmowy i scenarzysta.
Życiorys
Urodził się w nowojorskiej dzielnicy Queens jako najstarszy z trójki dzieci Helen Mary (z domu Sheedy) i Waltera Martina Frankenheimera, maklera giełdowego. Jego matka była irlandzką katoliczką, a ojciec niemieckim Żydem. Wychowywany był w wierze katolickiej. Dorastał w Nowym Jorku, gdzie od najmłodszych lat fascynował się filmem i co weekend chętnie chodził do kina. W 1947 ukończył Akademię Wojskową La Salle w Oakdale na Long Island w stanie Nowy Jork, a w 1951 uzyskał maturę z języka angielskiego w Williams College w Williamstown w stanie Massachusetts, gdzie jako kapitan drużyny tenisowej rozważał karierę zawodową w tenisie.
W latach 1951–1953 służył w jednostce filmowej sił powietrznych USA, w randze porucznika w wojnie koreańskiej, reżyserując filmy dla armii. Po opuszczeniu jednostki filmowej USA Siły Powietrzne, Frankenheimer zapewnił sobie stanowisko asystenta reżysera w stacji CBS w Nowym Jorku. Jego pierwszą pracą reżysera telewizyjnego był odcinek serialu You Are There – pt. Spisek przeciwko królowi Salomonowi (1954) z Walterem Cronkite w roli narratora. W 1954 przeniósł się do Kalifornii i kontynuował współpracę z CBS, reżyserując odcinki Climax! (1955–1956) i Playhouse 90 (1956–1960). Frankenheimer zadebiutował jako reżyser w filmie fabularnym Obcy chłopiec (The Young Stranger, 1956) z udziałem Kim Hunter. Jego dramat Wszystkie mu ulegają (All Fall Down, 1962) na podstawie sztuki Williama Inge’a z Eva Marie Saint i Warrenem Beatty na Festiwalu Filmowym w Cannes nominowany był do Złotej Palmy. Był dwukrotnie nominowany do Złotego Globu dla najlepszego reżysera – dreszczowca Przeżyliśmy wojnę (The Manchurian Candidate, 1962) i dramatu politycznego Siedem dni w maju (Seven Days in May, 1964). W 1997 został uhonorowany Nagrodą Saturna za całokształt twórczości.
Filmografia 1957: The Young Stranger 1961: Młodzi dzicy (The Young Savages) 1962: Wszystkie mu ulegają (All Fall Down) 1962: Ptasznik z Alcatraz (Birdman of Alcatraz) 1962: Przeżyliśmy wojnę (The Manchurian Candidate) 1964: Siedem dni w maju (Seven Days in May) 1965: Pociąg (The Train) 1966: Twarze na sprzedaż (Seconds) 1966: Grand Prix 1968: Żyd Jakow (The Fixer) 1969: Cyrk straceńców (The Gypsy Moths) 1970: Na krawędzi (I Walk the Line) 1971: Jeźdźcy (The Horsemen) 1973: Przyjdzie na pewno (The Iceman Cometh) 1974: 99 and 44/100% Dead 1975: Francuski łącznik II (French Connection II) 1977: Czarna niedziela (Black Sunday) 1979: Przepowiednia (Prophecy) 1982: Wyzwanie (The Challenge) 1985: Pakt Holcrofta (The Holcroft Covenant) 1986: 52 Pick-up 1989: Kula w łeb (Dead Bang) 1990: Czwarta wojna (The Fourth War) 1991: Rok pod znakiem karabinu (Year of the Gun) 1994: Bunt (Against the Wall, HBO) 1994: Sezon w piekle (The Burning Season, HBO) 1996: Andersonville (TNT) 1996: Wyspa doktora Moreau (The Island of Dr. Moreau) 1997: George Wallace (TNT) 1998: Ronin 2000: Uwikłany (Reindeer Games)
Nagrody Nagroda Emmy 1998: George Wallace 1996: Andersonvile 1995: Sezon w piekle 1994: Bunt
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykanie pochodzenia irlandzkiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia niemieckiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia żydowskiego Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Amerykańscy producenci telewizyjni Kategoria:Amerykańscy reżyserzy filmowi Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2002 Kategoria:Laureaci nagrody Primetime Emmy