U-11 – zbudowany w 1935 roku przybrzeżny niemiecki okręt podwodny typu IIB z okresu międzywojennego i II wojny światowej, o wyporności podwodnej 328 ton.

Zwodowany 27 sierpnia 1935 roku i przyjęty w skład Kriegsmarine miesiąc później okręt, nie przeprowadził żadnego patrolu bojowego i nie zatopił żadnej jednostki pływającej, pełnił natomiast funkcje szkoleniowo-treningowe. Od maja 1941 roku pełnił rolę laboratorium eksperymentalno-testowego, na którym m.in. po raz pierwszy testowano powłokę anechoiczną „Alberich”. Wycofany ze służby 5 stycznia 1945 roku, po czym został zatopiony przez własną załogę.

Geneza Okręt został zaprojektowany w tajnym biurze projektowym Ingenieurskantoor voor Scheepsbouw (IvS) w Holandii, gdzie nosił oznaczenie projektowe MVBIIB w wersji 1110BEberhard Rőssler: The U-Boat, s. 95, 97-100.. Wśród przewidywanych zadań okrętów tego typu było przede wszystkim zabezpieczenie Bałtyku oraz żywotnych dla Niemiec linii żeglugowych między Niemcami i Szwecją, którymi transportowana była do Rzeszy ruda żelazaPeter Padfield: War Beneath the Sea, s. 41..

Kontrakt na budowę okrętu ze stocznią Germaniawerft został zawarty 2 lutego 1935 rokuEberhard Rőssler: The U-Boat, s. 102-103.. Stępka pod jednostkę została położona 6 maja 1935 roku, po czym 27 sierpnia okręt został zwodowany w Kilonii. 21 września 1935 roku U-11 został przyjęty do służby w Kriegsmarine pod dowództwem kapitänleutnanta Hansa-Rudolfa Rösinga, rozpoczynając swoje działania w składzie jednostki szkolnej Unterseebootsschulflottille (US-FL) w NeustadtKenneth Wynn: U-Boat Operations, s. 8.R. Busch, H-J. Roll: German U-Boat Commanders, s. 213..

Konstrukcja jednostki

U-11 był przybrzeżnym jednokadłubowym okrętem podwodnym typu IIB w wersji 1110B – przy długości 42,7 metra, szerokości 4,08 metra i zanurzeniu 3,9 metra, wypierał 279 ton na powierzchni, w zanurzeniu zaś 329 tonEberhard Rőssler: The U-Boat, s. 334.E. Möller, W. Brack: The Encyclopedia of U-Boats, s. 66.. Napęd zapewniały dwa 6-cylindrowe czterosuwowe silniki Diesla Motorenwerke Mannheim MWM RS127S o łącznej mocy 700 KM przy 1000 obrotów na minutęE. Möller, W. Brack: The Encyclopedia of U-Boats, s. 159. oraz dwa silniki elektryczne SSW PG W322/26 o łącznej mocy 300 kW. Układ napędowy zapewniał mu możliwość osiągnięcia prędkości 13 węzłów na powierzchni oraz 7 węzłów w zanurzeniu. Okręt miał stosunkowo niewielki zasięg 3100 mil morskich przy prędkości 8 węzłów na powierzchni oraz 35–45 mil w zanurzeniu, przy prędkości podwodnej 4 węzłów. Znaczącą zaletą okrętu był bardzo krótki czas zanurzania awaryjnego, nieprzekraczający 25 sekundChris Bishop: The Ilustrated Encyclopedia, s. 475.. Architektura i konstrukcja tych okrętów zapewniała im głębokość zanurzenia testowego wynoszącą 100 metrówUlrich Gabler: Submarine design, s. 38.. Stery głębokości umieszczone były na śródokręciu, zaś stery kierunku za dwoma śrubamiUlrich Gabler: Submarine design, s. 162-163..

Okręt wyposażony był w trzy wyrzutnie torpedowe kalibru 53,3 cm na dziobie, z dwiema torpedami G7a lub G7e w zapasieEberhard Rőssler: The U-Boat, s. 97-100.. U-11 nie miał na wyposażeniu klasycznego działa okrętowego – jego uzbrojenie uzupełniało jedynie jedno działko przeciwlotnicze kalibru 2 cm, od roku 1942 zastąpione przez podwójne działko tego samego kalibru. Zamiennie z torpedami okręt mógł przenosić do 18. wystrzeliwanych z wyrzutni torpedowych min.

Służba okrętu Po przyjęciu okrętu w skład Kriegsmarine, U-11 został przydzielony do szkolnej flotylli US-FL w Neustadt, jako okręt szkolny. 23 sierpnia 1939 roku powierzono mu zadania treningowe i w przeciwieństwie do innych okrętów tej jednostki, w pierwszych miesiącach wojny nie uzyskał statusu operacyjnego. Do maja 1941 roku U-11 służył jako okręt szkolny 1. i 21. Flotylli U-Bootów, kiedy został przeznaczony dla celów eksperymentalnych – najpierw w Nachrichtenmittelerprobungskommando (NEK), a następnie w 5. Flotylli U-Bootów w Kilonii.

W ramach tego rodzaju działalności, na U-11 przeprowadzono pierwsze testy powłoki anechoicznej „Alberich” – warstwy paneli perforowanego kauczuku syntetycznego o grubości około 4 mm, przytwierdzanej do zewnętrznej powierzchni kadłuba celem rozpraszania wiązki akustycznej sonaru „Asdic”Stan Zimmerman: Submarine Technology, s. 103-104.. W marcu 1943 roku U-11 przeszedł do 22. Szkolnej Flotylli U-Bootów w Gdyni – ponownie celem pełnienia funkcji szkoleniowej. Pełnił ją do 5 stycznia 1945 roku, kiedy został wycofany ze służby, a 3 maja 1945 roku wysadzony w powietrze w Kilonii. Wrak okrętu został pocięty na złom w 1947 rokuu-boat.net: U-11, [online].

+ Dowódcy U-11 w trakcie służby okrętuR. Busch, H-J. Roll: German U-Boat Commanders, s. 283.. Dowódcy okrętuKptlt. Hans Rudolf Rösing 21 września 1935 1 października 1937Kptlt. Viktor Schütze 13 sierpnia 1938 4 września 1939Kptlt. Georg Peters 5 września 1939 22 marca 1943Oblt. Gottfried Stolzenburg 23 marca 1943 13 lipca 1944Oblt. Günter Dobenecker 14 lipca 1944 14 grudnia 1944

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Niemieckie okręty podwodne samozatopione w ramach operacji Regenbogen Kategoria:Niemieckie okręty podwodne typu II zatopione podczas II wojny światowej Kategoria:Okręty podwodne typu IIB Kategoria:Okręty szkolne Kategoria:Okręty zbudowane we Friedrich Krupp Germaniawerft Kategoria:Statki i okręty zatopione na Morzu Bałtyckim