Tyrolski Pułk Strzelców Cesarskich – pułk piechoty cesarskiej i królewskiej Armii.
Historia pułku W 1813 roku został utworzony Korpus Strzelców Fennera (). Szefem korpusu był FML . Trzy lata później korpus został przekształcony w Tyrolski Pułk Strzelców Cesarza Franciszka (). Sztab pułku mieścił się w Innsbrucku.
Istnienie specjalnej tyrolskiej formacji pieszej było wyrazem bardzo poważnych odrębności systemu obronnego tej części Monarchii habburskiej, co wynikało zarówno z geograficznej specyfiki tego obszaru, jak też z zasług Tyrolczyków względem dynastii. Do 1893 roku była to jedyna formacja, w której Tyrolczycy odbywali służbę wojskową. Ustalony w 1857 roku etat przewidywał 4358 żołnierzy na stopie pokojowej i 6966 po mobilizacji. Od 1866 roku pułk miał siedem batalionów; od 1880 roku – dziesięć.
W 1889 roku w skład pułku wchodził: sztab pułku w Innsbrucku, 1. Batalion w Innsbrucku, 2. Batalion w Pergine, 3. Batalion w Trydencie (), 4. Batalion w Riva, 5. Batalion w Bolzano (), 6. Batalion w Bregencja (), 7. Batalion w Cavalese, 8. Batalion w Bressanone (), 9. Batalion w Avtovac, 10. Batalion w Rovereto, Kadra Batalionu Zapasowego w Innsbrucku. Bataliony 1., 5., 6. i 8. wchodziły w skład 15 Brygady Piechoty w Innsbrucku, a bataliony 2., 3., 4., 7. i 10. wchodziły w skład 16 Brygady Piechoty w Trydencie. Obie brygady należały do 8 Dywizji Piechoty. Natomiast 9. batalion był detaszowany na terytorium 15 Korpusu i podporządkowany komendantowi 3 Brygady Górskiej w Nevesinje należącej do 18 Dywizji Piechoty.
Zadziwiający ten rozrost pułku wynikał z wprowadzenia w Tyrolu i Vorarlbergu powszechnego obowiązku służby wojskowej, przy zachowaniu wszakże dawnego przywileju odbywania służby tylko w tyrolskim pułku strzelców cesarskich. Od początku lat 90. władze wojskowe przystąpiły do reorganizacji tej monstrualnej jednostki. +Organizacja i podporządkowanie pułku w 1895Organizacja i podporządkowanie po reorganizacji przeprowadzonej 20 kwietnia 1895Komenda pułkuInnsbruckKomenda pułkuInnsbruck1 Tyrolski Pułk Strzelców Cesarskich1 BatalionBregencja15 Brygada Piechoty w Innsbrucku1 BatalionBregencja2 BatalionInnsbruck2 BatalionInnsbruck3 Batalion3 Batalion4 Batalion4 BatalionKadra Batalionu Zapasowego Nr 1Kadra Batalionu ZapasowegoZastępca komendanta pułkuWiedeńKomenda pułkuWiedeń2 Tyrolski Pułk Strzelców Cesarskich5 Batalion49 Brygada Piechoty w Wiedniu1 Batalion6 Batalion2 Batalion7 BatalionBressanone15 Brygada Piechoty3 BatalionBressanone8 BatalionWiedeń49 Brygada Piechoty4 BatalionWiedeńKadra Batalionu Zapasowego Nr 2BressanoneKadra Batalionu ZapasowegoBressanoneZastępca komendanta pułkuTrydentKomenda pułkuTrydent3 Tyrolski Pułk Strzelców Cesarskich9 BatalionRovereto16 Brygada Piechoty w Trydencie3 BatalionRovereto10 BatalionRiva2 BatalionRiva11 BatalionTrydent1 BatalionTrydent12 Batalion4 BatalionKadra Batalionu Zapasowego Nr 3Kadra Batalionu ZapasowegoZastępca komendanta pułkuLinzKomenda pułkuLinz4 Tyrolski Pułk Strzelców Cesarskich13 BatalionHall5 Brygada Piechoty w Linzu1 BatalionHall14 BatalionLinz2 BatalionLinz15 Batalion3 Batalion16 Batalion4 BatalionKadra Batalionu Zapasowego Nr 4HallKadra Batalionu ZapasowegoHall Szefowie pułku
Szefami pułku byli kolejni cesarze austriaccy: Franciszek II (1816 – †2 III 1835), Ferdynand I (1835 – 1848), Franciszek Józef I (1848 – †21 XI 1916). Funkcje drugiego szefa pułku wykonywali: FML Franz Philipp Fenner von Fenneberg (1816 †19 X 1824), FML Philipp Pflüger von Lindenfels (1824 – †1837), FML (1837 – †24 XI 1843), FZM (1843 – †21 XI 1861), FML Johann von Castiglione (1861 – †7 XI 1871).
Komendanci pułku płk Karl Schneider von Arno (1816 – 1820 → komendant 3 Czeskiego Batalionu Strzelców) płk Daniel Baroni von Cavalcabo (1820 – ) płk Hans von Urich ( – 1895 → komendant 64 Brygady Piechoty)
Przypisy
Bibliografia
Johann C. Allmayer-Beck, Erich Lessing: Die K.u.k. Armee. 1848–1918. Verlag Bertelsmann, München 1974, .
Linki zewnętrzne http://berg.heim.at/almwiesen/410100/5120.htm https://www.mlorenz.at Kwatera Tyrolskich Strzelców Cesarskich na cmentarzu w Kamieniu
Kategoria:Bregencja Kategoria:Cesarska i królewska Armia w Bressanone (Brixen) Kategoria:Cesarska i Królewska Armia w Innsbrucku Kategoria:Cesarska i królewska Armia w Linzu Kategoria:Cesarska i królewska Armia w Rovereto Kategoria:Cesarska i Królewska Armia w Trydencie (Trient) Kategoria:Cesarska i Królewska Armia w Wiedniu Kategoria:Pułki piechoty Cesarstwa Austriackiego ! Kategoria:Austro-węgierskie jednostki piechoty utworzone w 1816 Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1895