Zakład Św. Józefa dla Osieroconych Chłopców w Krakowie – organizacja charytatywna założona w roku 1848 przez Piotra Michałowskiego. Zakład działał przez ponad 100 lat, do 1950 roku.
Powstanie Zakładu W wyniku nieurodzaju w 1845 roku i wydarzeń 1846 w Krakowie pojawiły się bandy włóczących chłopców zwanych pauprami. Piotr Michałowski - prezes Rady Administracyjnej okręgu krakowskiego, aby im pomóc założył stowarzyszenie, które miało zająć się nimi i zapewnić im przyszłość. Na czele Stowarzyszenia stanęła Julia Potocka (Główna Opiekunka) i pułkownik Franciszek Salezy Gawroński (Główny Opiekun), sekretarzem był Feliks GutwińskiKraków dnia 9 stycznia Czas 1849 nr 7 z 10 stycznia s. 2. Należeli do niego również ks. Kijasiewicz i Jakubowski - rektor oo. Pijarów oraz Walery Wielogłowski. Fundusz stanowiła pensja Michałowskiego - 10 000 złp oraz inne dary. Pozwoliło to na urządzenie Zakładu dla 40 osieroconych lub nie mających wsparcia rodziców chłopcówKraków 2 stycznia Czas 1849 nr 2 z 3 stycznia s. 2. Zakład nosił nazwę Zakład Opiekuńczy dla zaniedbanych chłopców.
Zadaniem Zakładu było wychowywanie osieroconych i bezdomnych chłopców, kształcenie ich w zakresie ogrodnictwa i sadownictwa. Siedziba Zakładu znajdowała się początkowo w wynajętym mieszkaniu przy ulicy Brackiej, następnie w majątku Piotra Michałowskiego w Krzysztoforzycach, a od roku 1857 we własnym budynku przy ulicy Pędzichów. W roku 1858 Zakład został ostatecznie przeniesiony do własnej siedziby przy ulicy Karmelickiej 66. Budynek według projektu B. Mullera po 1885 roku rozbudowano i przebudowano. W 1909 roku Fundacja kupiła majątek w podkrakowskich Prusach i działała tam filia Zakładu. Po przejęciu opieki nad zakładem w 1917 roku przez biskupa krakowskiego zmieniono nazwę na Zakład św. Józefa Fundacji Piotra Michałowskiego. W 1921 roku wszystkich wychowanków przeniesiono do Prus. W budynku przy ulicy Karmelickiej pozostały biura fundacji, sklep i mieszkania dla 20 wychowanków.
Po śmierci Piotra Michałowskiego fundację wspierała jego żona Julia.
Dyrektorami zakładu byli m.in. Józef Kurzycki i Antoni SoświńskiJózefa Czecha Kalendarz Krakowski na Rok Pański 1909.. Od 1925 roku do sierpnia 1940 roku zakład prowadzili księża michaelici, potem do 1942 sercanie, następnie salezjanie. W 1942 roku Niemcy przekształcili go w Dom Poprawy. W październiku 1945 roku abp Adam Sapieha przekazał zakład w zarząd Caritasowi. W latach 1945–1948 w Prusach działały szkoły: średnia ogólnonarodowa i ogrodnicza, a w latach 1948–1949 średnia zawodowa z wydziałem ogrodniczym i krawieckim oraz sierociniec. W lipcu 1950 roku zakład zlikwidowano.
Przypisy
Kategoria:Instytucje charytatywne Zakład Kategoria:Dzielnica I Stare Miasto