Słonecznica wąskolistna, słonecznica czterodzielna, lepnica wąskolistna (Heliosperma pusillum (Waldst. & Kit.) Rchb.) – gatunek rośliny z rodziny goździkowatych. Występuje w górach południowej i środkowej Europy – na północy sięgając po Tatry, na zachodzie po Góry Kantabryjskie, na południu po Sycylię, na wschodzie po Karpaty. Jest jedynym rodzimym przedstawicielem rodzaju słonecznica w Polsce, znanym tylko z Tatr.
Morfologia thumb|left|180px|Kwiat Pokrój Roślina z licznymi cienkimi i płożącymi się pędami płonnymi oraz podnoszącymi się, również cienkimi łodygami kwiatowymi, tworząca luźne darnie. Wysokość do 20 (30) cm. Pędy są nagie lub niemal nagie, w górnej części nieco lepkie.
Liście Ulistnienie nakrzyżległe, blaszki są niemal równowąskie (tylko dolne nieco łopatkowato rozszerzone na końcach), 1-nerwowe, orzęsione u nasady, o szerokości ok. 1 mm do 2,5 mm i o długości do 2,5 cm. Od kształtu liści pochodzi polska nazwa gatunkowa tej rośliny.
Kwiaty Nieliczne, zebrane w wierzchotkę. Są białe lub różowe, 5-krotne z przykoronkiem. Kielich dzwonkowaty, płatki korony drobne, 4-ząbkowe (czasami tylko wycięte) z nagim paznokciem. Wewnątrz korony 1 słupek z 3 znamionami i 10 pręcików.
Owoce Jajowate torebki otwierające się 6 ząbkami na szczycie z licznymi, drobnymi nasionami. Nasiona te na powierzchni posiadają promienistą skulpturę i stąd pochodzi nazwa rodzaju (helios po grecku znaczy słońce).
Biologia i ekologia Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Siedlisko: nad potokami, w źródliskach, na wilgotnych skałach i żwirowiskach. Występuje zarówno na podłożu wapiennym, jak i granitowym. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Ass. Cratoneuretum falcati.
Taksonomia Gatunek w wielu publikacjach określany jest nazwą Silene quadridentata lub Heliosperma quadridentatum (w zależności od ujęcia systematycznego), jednak typifikacja tej nazwy wykazała, że odnosiła się ona pierwotnie do rosnącej w Alpach słonecznicy alpejskiej H. alpestre. Już w 1939 nazwa ta w efekcie została uznana za nomen ambiguum (nazwę wątpliwą). W 2009 nazwa ta została ostatecznie odrzucona. Mimo to użyta została jeszcze np. w 2020 w liście flory polskiej.
W obrębie gatunku wyróżniane są 4 podgatunki i jedna odmiana: Heliosperma pusillum subsp. albanicum (K.Malý) Niketić & Stevan. Heliosperma pusillum var. candavicum (H.Neumayer) Niketić & Stevan. Heliosperma pusillum subsp. chromodontum (Boiss. & Reut.) Niketić & Stevan. Heliosperma pusillum subsp. monachorum (Vis. & Pančić) Niketić & Stevan. Heliosperma pusillum subsp. pusillum
Przypisy (maszynopis, bez ilustracji)
Kategoria:Goździkowate Kategoria:Flora Tatr