Midnight Express lub Nocny Ekspres – oparty na faktach amerykańsko-brytyjski film kryminalny z roku 1978, powstały na podstawie książki Billy’ego Hayesa i Williama Hoffera pod tym samym tytułem. Midnight Express oznacza w slangu ucieczkę.
Fabuła Billy Hayes jest amerykańskim studentem, który spędza wakacje w Turcji. Zostaje zatrzymany na lotnisku, ponieważ znaleziono przy nim dwa kilogramy haszyszu. Zostaje skazany na cztery lata pozbawienia wolności. Przed końcem wyroku ponownie staje przed sądem i zostaje skazany na kolejnych trzydzieści lat. Pobyt w więzieniu staje się piekłem: z jednej strony brutalni strażnicy, z drugiej zwyrodniali współwięźniowie. Tylko dzięki wsparciu Maksa, Billy nie ulega presji prześladowców. W końcu decyduje się na ucieczkę...
Książka a film Pomiędzy fabułą filmu a faktami zawartymi w autobiografii Hayesa istnieją różnice – najważniejsze poniżej: Billy Hayes w Turcji był sam, a w filmie ze swoją dziewczyną Billy Hayes nie doświadczył żadnej przemocy seksualnej ze strony tureckich strażników oraz miał dobrowolne kontakty seksualne z współwięźniami, natomiast w filmie ostatecznie odrzuca propozycję współwięźnia, a dowódca strażników próbuje go gwałcić; „Tex” był tureckim policjantem, który początkowo tłumaczył rozmowy Hayesa z innymi policjantami, a potem zawiózł go na komisariat (gdy samochód stanął na czerwonym świetle, Hayes próbował uciec, ale „Tex” go zatrzymał grożąc pistoletem), podczas gdy w filmie udaje amerykańskiego dyplomatę, a później zatrzymuje Billy’ego po dłuższym pościgu; w 1972 r. Billy spędził siedemnaście dni w więziennym szpitalu psychiatrycznym i nigdy nie odgryzł języka współwięźniowi, a w filmie spędził 7 miesięcy przed ucieczką, a wcześniej po bójce odgryzł język współwięźniowi współpracującemu z władzami więzienia (za ten czyn został umieszczony w szpitalu); Billy Hayes został przeniesiony (po łapówce od rodziców) do więzienia o łagodniejszym rygorze na wyspie, z którego uciekł, później przepłynął jezioro motorówką, a potem pieszo i autobusem dotarł do granicy greckiej, którą przekroczył; w filmie po zabiciu próbującego go zgwałcić dowódcy straży przebiera się za strażnika i w ten sposób opuszcza więzienie; dowódca straży Hamidou został w 1973 r. zastrzelony przez niedawno zwolnionego więźnia, który dostrzegł go podczas picia herbaty w kawiarni na zewnątrz więzienia i strzelił osiem razy; w filmie został zabity przypadkowo przez Hayesa (uderza tyłem głowy w wieszak), gdy próbował go zgwałcić.
Obsada Brad Davis – Billy Hayes Irene Miracle – Susan Bo Hopkins – Tex Paolo Bonacelli – Rifki Paul L. Smith – Hamidou Randy Quaid – Jimmy Booth Norbert Weisser – Erich John Hurt – Max Mike Kellin – Pan Hayes Franco Diogene – Yesil Michael Ensign – Stanley Daniels
Nagrody i nominacje Oscary za rok 1978 Najlepszy scenariusz adaptowany - Oliver Stone Najlepsza muzyka - Giorgio Moroder Najlepszy film - Alan Marshall, David Puttnam (nominacja) Najlepsza reżyseria - Alan Parker (nominacja) Najlepszy montaż - Gerry Hambling (nominacja) Najlepszy aktor drugoplanowy – John Hurt (nominacja) Złote Globy 1978 Najlepszy dramat Najlepszy scenariusz - Oliver Stone Najlepsza muzyka - Giorgio Moroder Najlepszy aktor drugoplanowy – John Hurt Odkrycie roku – aktor Brad Davis Odkrycie roku - aktorka Irene Miracle Najlepsza reżyseria - Alan Parker (nominacja) Najlepszy aktor dramatyczny – Brad Davis (nominacja)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Recenzja z "Filmu" nr 29/78
Kategoria:Adaptacje filmowe powstałe w koprodukcji Kategoria:Amerykańskie dramaty biograficzne Kategoria:Amerykańskie dramaty kryminalne Kategoria:Amerykańskie filmy z 1978 roku Kategoria:Brytyjskie dramaty biograficzne Kategoria:Brytyjskie dramaty kryminalne Kategoria:Brytyjskie filmy z 1978 roku Kategoria:Filmy kręcone na Malcie Kategoria:Filmy nagrodzone Złotym Globem dla najlepszego filmu dramatycznego Kategoria:Filmy o tematyce więziennej Kategoria:Filmy oparte na faktach Kategoria:Filmy w reżyserii Alana Parkera Kategoria:Filmy wytwórni Columbia Pictures Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w Turcji Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszy scenariusz adaptowany Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszą muzykę