Województwo mazowieckie – jednostka podziału administracyjnego Polski, znajdująca się w środkowo-wschodniej Polsce. Jest największym województwem pod względem powierzchni i ludności. Obejmuje obszar o powierzchni 35 558,58 km². Według danych z 31 grudnia 2025 r. miało 5 505 857 mieszkańców. Siedzibą władz województwa jest Warszawa.
Historia
Historycznie województwo mazowieckie istniało w latach 1526–1795 i 1816–1837.mały|lewo|Województwa z lat 1975–1998 z granicą obecnego województwa mazowieckiegoObecne województwo mazowieckie zostało utworzone 1 stycznia 1999 roku z województw poprzedniego podziału administracyjnego: warszawskiego (w całości) ostrołęckiego (oprócz gminy Rozogi) radomskiego (oprócz gmin Drzewica i Gowarczów)mały|Krainy historyczne woj. mazowieckiego i Polski na tle współczesnych granic administracyjnych ciechanowskiego (oprócz gmin powiatu działdowskiego) siedleckiego (oprócz gmin powiatu łukowskiego i gminy Kłoczew) płockiego (oprócz gmin powiatów kutnowskiego i łęczyckiego oraz gminy Kiernozia) skierniewickiego (gminy powiatów żyrardowskiego i sochaczewskiego bez gmin Iłów i Brochów oraz 3 gminy powiatu grodziskiego: Baranów, Jaktorów i Żabia Wola) bialskopodlaskiego (tylko gminy powiatu łosickiego) łomżyńskiego (tylko gminy: Andrzejewo, Boguty-Pianki, Nur, Szulborze Wielkie i Zaręby Kościelne).
Geografia mały|Mapa fizyczna woj. mazowieckiego
Powierzchnia Według danych z 1 stycznia 2026 r. powierzchnia województwa wynosiła 35 558,58 km², co stanowi 11,4% powierzchni Polski. Mazowieckie jest największym województwem w Polsce.
Według danych z 31 grudnia 2012 r. w województwie mazowieckim lasy obejmowały powierzchnię 815,0 tys. ha, co stanowiło 22,9% jego powierzchni. 26,9 tys. ha lasów znajdowało się w obrębie parków narodowych.
Położenie administracyjne Województwo jest położone w środkowo-wschodniej Polsce i graniczy z województwami: kujawsko-pomorskim na długości 187,4 km na północnym zachodzie lubelskim na długości 362,6 km na południowym wschodzie łódzkim na długości 314,4 km na południowym zachodzie podlaskim na długości 345,7 km na północnym wschodzie świętokrzyskim na długości 200,3 km na południu warmińsko-mazurskim na długości 210,9 km na północy
Położenie matematycznogeograficzne i rozciągłość Współrzędne geograficzne skrajnych punktów: północny: 53°28′55″ szer. geogr. pn – pn. narożnik działki ewidencyjnej nr 970 (powiat ostrołęcki), południowy: 51°00′47″ szer. geogr. pd – pd.-zach. narożnik działki ewidencyjnej nr 309 (powiat lipski), zachodni: 19°15′33″ dł. geogr. wsch. – zach. narożnik działki ewidencyjnej nr 44/1 (powiat gostyniński), wschodni: 23°07′42″ dł. geogr. wsch – nurt Bugu we wsch. narożniku działki ewidencyjnej nr 1017 (powiat łosicki).
W wymiarze północ-południe województwo rozciąga się na długości 274 km, co w mierze kątowej daje 2°28′08″. W wymiarze wschód-zachód rozciągłość województwa wynosi 265 km, to jest 3°52′09″.
Położenie fizycznogeograficzne
Województwo położone jest w większości na obszarze Niżu Środkowoeuropejskiego, tylko jego niewielkie wschodnie fragmenty leżą na terenie Niziny Wschodniobałtycko-Białoruskiej, a południowe na terenie Wyżyn Polskich. Obszar województwa zawiera się w 11 makroregionach fizycznogeograficznych i 34 mezoregionach.
Ukształtowanie powierzchni Niziny mazowieckie składają się z rozległych wysoczyzn, które oddzielone są dolinami dużych rzek. Pośrodku terytorium znajduje się kotlinowe obniżenie, Nizina Środkowomazowiecka, z Kotliną Warszawską w centrum. Spływają ku niej większe rzeki: Narew z Wkrą, Bugiem, Pilica, Bzura, Liwiec, Świder, a wody odprowadza na zachód Wisła. Najwyższym punktem jest wierzchołek Altany – 408 m n.p.m., na południowym skraju województwa, na krańcu Wyżyny Kieleckiej.
Położenie historycznogeograficzne i etnograficzne Mimo że województwo mazowieckie jest często określane jako Mazowsze, nie jest nim w całości. Wschodnia część województwa to region podlaski (w znacznie mniejszym stopniu niż geograficznie), natomiast południowa część to ziemia sandomierska będąca częścią Małopolski. Różnice historyczno-kulturowe widoczne są w wielu aspektach, m.in. w architekturze wiejskiej, sposobie zwijania snopów siana czy strojach ludowych. Natomiast część historycznego Mazowsza (większość byłego województwa łomżyńskiego z miastami: Łomża, Zambrów, Grajewo, Kolno i Wysokie Mazowieckie) leży poza obecnym terytorium województwa mazowieckiego.
Demografia mały|Gęstość zaludnienia w województwie mazowieckim terenów wiejskich w osobach na km² (w przekroju gminnym, stan 1 stycznia 2007 roku)http://web.archive.org/web/20131020091713/http://stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/powierzchnia_ludnosc_teryt_2007.zip
Według danych z 31 grudnia 2025 r. województwo mazowieckie miało 5 505 857 mieszkańców, co stanowiło 14,7% ludności Polski. Mazowieckie jest województwem o największej liczbie ludności w Polsce.
Dane z 31 grudnia 2025 r.: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 5 505 857 100 2 869 397 52,12 2 636 460 47,88powierzchnia 35 558,58 km²gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 154,8 80,7 74,1
Ze względu na płeć wśród ludności żyjącej na Mazowszu przeważają kobiety. W 2025 r. ich odsetek w ogóle ludności kształtował się na poziomie 52,12%, przy średniej krajowej wynoszącej 51,71%. Co prawda chłopców rodzi się zazwyczaj nieco więcej niż dziewczynek, ale różnica ta maleje przy przechodzeniu do kolejnych grup wiekowych. W starszych grupach wiekowych (55–59 lat) kobiety zaczynają wyraźnie przeważać liczbowo, co wiąże się z krótszym przeciętnym czasem życia mężczyzn.
Piramida wieku mieszkańców woj. mazowieckiego w 2014 roku. bezramki|upright=2.4|centruj
Podział administracyjny
Województwo mazowieckie składa się z 37 powiatów i 5 miast na prawach powiatu. Powiaty dzielą się na 314 gmin – 35 miejskich, 76 miejsko-wiejskich i 203 wiejskie. mały|left mały|Województwo mazowieckie – miasta w granicach administracyjnych 300px
+ Powiaty – porównanie Herb Flaga Powiat Liczba ludności(30 czerwca 2014) Powierz-chnia[km²] Wydatki budżetu 2013[mln zł] Dochody budżetu 2013[mln zł] Zadłużenie samorządu względem dochodów 2013[%] Przeciętna stopa bezrobocia(30 czerwca 2014)Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 września 2014 r. ws. przeciętnej stopy bezrobocia w kraju oraz na obszarze powiatów (). 24px|link=Herb powiatu białobrzeskiego border|50px|link=Flaga powiatu białobrzeskiego białobrzeski 639,1028,2228,5711,5% 13,1% 24px|link=Herb powiatu ciechanowskiego border|50px|link=Flaga powiatu ciechanowskiego ciechanowski 1059,8092,0093,0928,9% 16,6% 24px|link=Herb powiatu garwolińskiego border|50px|link=Flaga powiatu garwolińskiego garwoliński 1284,83106,03100,5625,6%14,7% 24px|link=Herb powiatu gostynińskiego border|50px|link=Flaga powiatu gostynińskiego gostyniński 614,8148,9050,071,5%21,3% 24px|link=Herb powiatu grodziskiego (mazowieckiego) border|50px|link=Flaga powiatu grodziskiego (mazowieckiego) grodziski 367,0471,2276,9518,3%7,2% 24px|link=Herb powiatu grójeckiego border|50px|link=Flaga powiatu grójeckiego grójecki 1267,7383,8485,2348,4%7,2% 24px|link=Herb powiatu kozienickiego border|50px|link=Flaga powiatu kozienickiego kozienicki 916,1058,0055,4619,8%16,7% 24px|link=Herb powiatu legionowskiego border|50px|link=Flaga powiatu legionowskiego legionowski 390,7686,9785,931,9%15,1% 24px|link=Herb powiatu lipskiego border|50px|link=Flaga powiatu lipskiego lipski 740,2246,2245,668,5%14,2% łosicki 772,4535,1137,0618,8%10,0% 24px|link=Herb powiatu makowskiego border|50px|Flaga powiatu makowskiego makowski 1064,6747,2648,0121,8%23,7% 24px|link=Herb powiatu mińskiego border|50px|link=Flaga powiatu mińskiego miński 1163,72123,77117,5514,3%11,7% 24px|link=Herb powiatu mławskiego border|50px|Flaga powiatu mławskiego mławski 1181,8266,6665,3717,6%15,3% 24px|link=Herb powiatu nowodworskiego (mazowieckiego) border|50px|link=Flaga powiatu nowodworskiego (mazowieckiego) nowodworski 694,7950,7250,1432,7%12,4% 24px|link=Herb powiatu ostrołęckiego border|50px|link=Flaga powiatu ostrołęckiego ostrołęcki 2098,3877,2368,7445,4%16,9% 24px|link=Herb powiatu ostrowskiego (mazowieckiego) border|50px|link=Flaga powiatu ostrowskiego (mazowieckiego) ostrowski 1217,7956,9758,1916,4%15,8% 24px|link=Herb powiatu otwockiego border|50px|link=Flaga powiatu otwockiego otwocki 615,92129,42114,2656,4%8,8% 24px|link=Herb powiatu piaseczyńskiego border|50px|link=Flaga powiatu piaseczyńskiego piaseczyński 621,00169,18176,8040,4%8,0% 24px|link=Herb powiatu płockiego border|50px|link=Flaga powiatu płockiego płocki 1796,6393,8593,0321,5%20,4% 24px|link=Herb powiatu płońskiego border|50px|link=Flaga powiatu płońskiego płoński 1379,7979,1178,409,4%17,2% 24px|link=Herb powiatu pruszkowskiego border|50px|link=Flaga powiatu pruszkowskiego pruszkowski 246,30117,91129,8520,5%8,1% 24px|link=Herb powiatu przasnyskiego border|50px|link=Flaga powiatu przasnyskiego przasnyski 1218,5861,2564,328,9%15,9% 24px|link=Herb powiatu przysuskiego border|50px|link=Flaga powiatu przysuskiego przysuski 801,1968,8566,8517,0%25,3% 24px|link=Herb powiatu pułtuskiego border|50px|link=Flaga powiatu pułtuskiego pułtuski 827,4278,3763,4051,4%22,3% 24px|link=Herb powiatu radomskiego border|50px|link=Flaga powiatu radomskiego radomski 1529,78119,24124,3610,8%28,6% 24px|link=Herb powiatu siedleckiego border|50px|link=Flaga powiatu siedleckiego siedlecki 1603,4847,3645,337,9%11,4% 24px|link=Herb powiatu sierpeckiego border|50px|link=Flaga powiatu sierpeckiego sierpecki 852,0451,8751,9538,7%22,5% 24px|link=Herb powiatu sochaczewskiego border|50px|link=Flaga powiatu sochaczewskiego sochaczewski 734,8071,7773,8614,7%11,0% sokołowski 1131,1756,8356,5038,0%10,7% 24px|link=Herb powiatu szydłowieckiego border|50px|link=Flaga powiatu szydłowieckiego szydłowiecki 451,8135,3135,0117,6%35,8% 24px|link=Herb powiatu warszawskiego zachodniego border|50px|link=Flaga powiatu warszawskiego zachodniego warszawski zachodni 533,79112,26115,2120,6%6,2% 24px|link=Herb powiatu węgrowskiego border|50px|link=Flaga powiatu węgrowskiego węgrowski 1220,7657,8560,6836,0%14,7% 24px|link=Herb powiatu wołomińskiego border|50px|link=Flaga powiatu wołomińskiego wołomiński 953,56158,61156,2231,0%16,7% 24px|link=Herb powiatu wyszkowskiego border|50px|link=Flaga powiatu wyszkowskiego wyszkowski 876,4381,8281,9310,6%12,2% 24px|link=Herb powiatu zwoleńskiego border|50px|link=Flaga powiatu zwoleńskiego zwoleński 573,3041,2640,0113,4%19,4% 24px|link=Herb powiatu żuromińskiego border|50px|link=Flaga powiatu żuromińskiego żuromiński 806,6036,8938,4216,6%21,4% 24px|link=Herb powiatu żyrardowskiego border|50px|link=Flaga powiatu żyrardowskiego żyrardowski 532,5454,5255,0555,6%16,1%
+ Miasta na prawach powiatu – porównanie Herb Flaga Miasto na prawach powiatu Liczba ludności(30 czerwca 2014) Powierz-chnia[km²] Wydatki budżetu 2013[mln zł] Dochody budżetu 2013[mln zł] Zadłużenie samorządu względem dochodów 2013[%] Przeciętna stopa bezrobocia(30 czerwca 2014) 24px|link=Herb Ostrołęki border|50px|link=Flaga Ostrołęki Ostrołęka 28,63268,22242,5333,7%14,9% 24px|link=Herb Płocka border|50px|link=Flaga Płocka Płock 88,04731,89685,0856,8%12,0% 24px|link=Herb Radomia border|50px|link=Flaga Radomia Radom 111,801007,37986,3540,2%21,6% 24px|link=Herb Siedlec border|50px|link=Flaga Siedlec Siedlce 31,86362,22350,1076,9%10,6% 24px|link=Herb Warszawy border|50px|link=Flaga Warszawy Warszawa 517,2412 147,9812 222,7048,5%4,6%
Urbanizacja W województwie mazowieckim jest 111 miast, w tym 5 miast na prawach powiatu.