thumb|Emomali Rahmon i Donald Rumsfeld (2001) thumb|Emomali Rahmon i Hamid Karzaj (2007) thumb|Emomali Rahmon z amerykańską sekretarz stanu Hillary Clinton w Duszanbe (2011) thumb|Emomali Rahmon na szczycie przywódców państw członkowskich Szanghajskiej Organizacji Współpracy (2015) thumb|Emomali Rahmon i John Kerry w Pałacu Prezydenckim w Duszanbe (2015) thumb|Emomali Rahmon z premierem Indii Narendrą Modim (2016) Emomali Rahmon (tadż. Эмомалӣ Раҳмон, do 2007 Emomali Szarifowicz RahmonowNazwisko często zapisywano w transkrypcji z pisowni rosyjskiej (Рахмонов): Rachmonow., Эмомалӣ Шарифович Раҳмонов; ur. 5 października 1952 w Dangarze) – tadżycki polityk, w latach 1992–1994 przewodniczący Rady Najwyższej Tadżykistanu (tymczasowa głowa państwa), od 1994 prezydent Tadżykistanu sprawujący władzę autorytarną.
Kariera polityczna Studiował na wydziale ekonomicznym Tadżyckiego Uniwersytetu Państwowego, gdzie otrzymał dyplom w 1982 roku. W 1990 roku został wybrany do Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Tadżyckiej SRR. W listopadzie 1992 roku, objął stanowisko przewodniczącego Rady Najwyższej Tadżykistanu.
Prezydent Tadżykistanu 6 listopada 1994 Rahmonow został wybrany prezydentem, natomiast zaprzysiężony 16 listopada tego samego roku. We wczesnym okresie władzy walczył z islamistycznymi, zbrojnymi ruchami opozycyjnymi wspieranymi przez zagranicznych dżihadystów, w tym; Al-KaidęInside Al Qaeda: global network of terror, by Rohan Gunaratna, s. 169., Islamską Republikę Afganistanu, talibówLena Jonson Tajikistan in the New Central Asia: Geopolitics, Great Power Rivalry and s. 96. 2006. 978-1845112936., a także uzbeckich islamistów. Opozycja na czele z Islamską Partią Tadżykistanu domagała się utworzenia w Tadżykistanie państwa islamskiego, a następnie jego przemianę w kalifat rozciągnięty na całą Azję Środkowąhttps://web.archive.org/web/20180715094412/http://www.understandingwar.org/tajikistan-and-afghanistan „hile the IMU still seeks to topple the Uzbek government, it now also wants to establish an Islamic Caliphate that spans Central Asia.”.. Wojna zakończyła się zwycięstwem sił rządowych i podpisaniem porozumienia pokojowego w 1997 roku.
Dzięki zmianom w konstytucji, w wyborach z 6 listopada 1999 mógł zostać wybrany ponownie na siedmioletnią kadencję na stanowisku. Według źródeł oficjalnych głosowało wówczas na niego w wyborach powszechnych 97% wyborców, choć zagraniczni obserwatorzy zgłaszali liczne zastrzeżenia i podawali przykłady łamania prawa wyborczego. W 2003 roku Rahmonow wygrał referendum, dzięki któremu mógł pozostać u władzy na następne kadencje po upływie mandatu. Opozycja jednak zarzucała mu, iż referendum zostało sfałszowane. 6 listopada 2006 po raz kolejny został wybrany na stanowisko prezydenta, uzyskując ponad 76% głosów. Również te wybory były krytykowane przez międzynarodowych obserwatorów jako niespełniające demokratycznych wymogów.
W kwietniu 2007 roku Rahmonow zmienił – ITAR-TASS . swoje nazwisko na „Rahmon”Transkrypcja z pisowni rosyjskiej (Рахмон): Rachmon.. Prezydent odrzucił rosyjską końcówkę -ow i otczestwo, namawiając pozostałych Tadżyków do pójścia w jego ślady. Początkowo oficjalna prezydencka strona internetowa zapisywała nazwisko w formie Эмомалии Раҳмон (Emomalii Rahmon)Guzoriszi mufassal az dżarajoni safari rasmii Prezidenti Dżumhurii Todżikiston ba Amoroti Muttahidai Arab ..
6 listopada 2013 Rahmon po raz kolejny wygrał wybory prezydenckie. Z wynikiem 83,92% głosów zapewnił sobie następną, 7-letnią kadencję na stanowisku. OBWE stwierdziła, iż „Nie było widocznej kampanii wyborczej innych kandydatów”. Frekwencja wyborcza wyniosła 86,6%.
Kryzys wewnętrzny w 2015 i następstwa Podczas swojej czwartej kadencji Rahmon zaczął zaostrzać swoją politykę antyterrorystyczną w obawie przed islamskim ekstremizmem związanym z działalnością Państwa Islamskiego. W maju 2015 roku prezydent skierował do parlamentu wniosek o likwidację możliwości nadawania arabskich imion nowo narodzonym TadżykomTadżykistan zakaże muzułmańskich imion?, rp.pl, 2015-05-07.. Wkrótce później w kraju rozpoczęła się kampania na rzecz zakazu noszenia bród, charakterystycznych dla tadżyckich muzułmanówUzbekistan i Tadżykistan walczą z brodami, wyborcza.pl, 2015-08-10..
Na początku września 2015 roku wojska rządowe zdławiły w stolicy kraju – Duszanbe, antyrządową rewoltę inspirowaną według prezydenta przez lokalny odłam Państwa IslamskiegoBieda, walka z religią i opozycją. Prorosyjski prezydent może rozpętać nową wojnę, tvn24.pl, 2015-09-08.. Do rozruchów doszło po tym, jak 28 sierpnia 2015 rząd zdelegalizował Islamską Partię Odrodzenia Tadżykistanu i zabronił jej jakiejkolwiek aktywności publicznejTajikistan’s Islamic opposition party faces ban amid crackdown, Yahoo!, 2015-08-28.. W strzelaninach mogło zginąć nawet 30 osób, tydzień później wojsko poinformowało o rozbiciu grupy bojowników, którzy mieli być odpowiedzialni za ataki. Na czele rebelii stał były wiceminister obrony i weteran wojny domowej z lat 1992–1997, generał Abdu Chalim Nazarzodah„Wśród zabitych jest generał Nazarzodah”. Obława na wiceministra zakończona, tvn24.pl, 2015-09-16..
W procesie unormowania sytuacji w Tadżykistanie pomoc zaoferował rząd RosjiRussia’s Putin to offer help to crisis-hit Tajikistan on visit next week: Kremlin, Reuters, 2015-09-11., zaniepokojenie sytuacją wyraził także prezydent Kazachstanu Nursułtan NazarbajewNazarbaev, Putin ‘Concerned’ With Situation In Tajikistan, rferl.org, 2015-10-15..
W listopadzie 2015 roku Zgromadzenie Reprezentantów Tadżykistanu nadało Rahmonowi oficjalny tytuł „przywódcy narodu” oraz twórcy pokoju i jedności narodowej TadżykistanuTajik president and his family to get life-long legal immunity, theguardian.com, 2015-12-11.. Miesiąc później wystąpiono z wnioskiem o nadanie prezydentowi i całej jego rodzinie dożywotniego immunitetuTajikistan: Leader of the Nation Law Cements Autocratic Path, eurasianet.org, 2015-12-11.. W lutym 2016 roku władze podjęły decyzję o rozpisaniu na dzień 22 maja 2016 referendum ogólnokrajowego mającego zawierać trzy pytania: o zniesieniu limitu kadencji prezydenckich, o obniżeniu wieku wymaganego do objęcia urzędu prezydenta z 35 do 30 lat oraz o zakazie istnienia organizacji politycznych o podłożu religijnymTajiks to vote in ‘president-for-life’ referendum, Reuters, 2016-02-10.. Głosowanie zostało przeprowadzone zgodnie z planem, zmiany w konstytucji poparło ponad 90% wyborcówTajikistan Votes in Favor of Allowing its President to Remain in Power for Life, wsj.com, 2016-05-23..
Tadżykistan znalazł się na 158. miejscu z 167 krajów objętych badaniem wskaźnika demokracji przez Economist Intelligence Unit w 2015 roku – ex aequo z UzbekistanemDemocracy Index 2015 Democracy in an age of anxiety, yabiladi.com.. Nasilające się prześladowania wobec podejrzanych o islamski ekstremizm oraz powszechne represje wobec przeciwników rządu Ludowo-Demokratycznej Partii Tadżykistanu naraziły władze kraju na krytykę międzynarodowąUzbekistan i Tadżykistan gorsze od więzienia Bagram i Guantanamo, wyborcza.pl, 2016-02-19.Tadżykistan: wyroki dla 195 oskarżonych o zamach stanu, deon.pl, 2016-08-04.. Napięta sytuacja polityczna w Tadżykistanie przyczyniła się do nasilenia migracji mieszkańców tego kraju do państw Unii EuropejskiejZamiast Syryjczyków przyjeżdżają do nas uchodźcy z Tadżykistanu, Gazeta Prawna, 2016-07-12..
Życie prywatne mały|Emomali Rahmon z żoną Azizmo Asadullayevą i rodziną w 2011 Rahmon przeżył kilka wymierzonych w siebie zamachów, m.in. w kwietniu 1997 roku oraz w listopadzie 2001 roku.
Jest żonaty, ma dziewięcioro dzieci (w tym siedem córek).
Odznaczenia Bohater Tadżykistanu (1999) Order Księcia Jarosława Mądrego I klasy (Ukraina, 2008) Order „Za zasługi” I klasy (Ukraina, 2011)Указ Президента України № 1124/2011 від 15 грудня 2011 року «Про нагородження Е.Рахмона орденом „За заслуги“». Komandor Krzyża Wielkiego Orderu Trzech Gwiazd (Łotwa, 2009) Order Złotego Orła (Kazachstan, 2023) Order „Przyjaźń” I klasy (Kazachstan, 2002)Указ Президента Республики Казахстан от 4 октября 2002 года № 959 «О награждении орденом „Достык” I степени Рахмонова Э. Ш.». Order „Szlachetność” (Kazachstan, 2018) Medal „10 lat Astany” (Kazachstan) Order Pakistanu (Pakistan) Order Heydəra Əliyeva (Azerbejdżan, 2012) Order Republiki Serbii II klasy (Serbia, 2013) Order Mubaraka Wielkiego (Kuwejt, 2013) Order Bitaraplyk (Turkmenistan, 2012) Order Aleksandra Newskiego (Rosja, 2017)
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona prezydenta
Kategoria:Bohaterowie Tadżykistanu Kategoria:Prezydenci Tadżykistanu Kategoria:Odznaczeni kuwejckimi odznaczeniami Kategoria:Odznaczeni Orderem Heydəra Əliyeva Kategoria:Odznaczeni Orderem Księcia Jarosława Mądrego Kategoria:Odznaczeni Orderem „Za zasługi” (Ukraina) Kategoria:Odznaczeni Orderem Trzech Gwiazd Kategoria:Odznaczeni Orderem Złotego Orła Kategoria:Odznaczeni Orderem „Przyjaźń” (Kazachstan) Kategoria:Odznaczeni Orderem „Szlachetność” Kategoria:Odznaczeni Orderem Republiki Serbii Kategoria:Odznaczeni Medalem „10 lat Astany” Kategoria:Urodzeni w 1952