thumb|600px|Europa w XVII wieku.
Wydarzenia historyczne z lat 1600. (dekady) thumb|300px|Szekspirowski Globe Theatre 1601–1661 – wojna holendersko-portugalska o Brazylię 1602–1603 – Caravaggio namalował Złożenie do grobu 1603 – szogun Ieyasu Tokugawa przejął władzę w Japonii, rozpoczynając okres Edo 1604 – silne wstrząsy sejsmiczne na pograniczu Peru i Chile (24 grudnia) 1605 – bitwa pod Kircholmem, Jan Karol Chodkiewicz odzyskał Inflanty (27 września) 1605 – ukazała się pierwsza część powieści Cervantesa Don Kichot 1606 – William Szekspir napisał tragedię Makbet 1606–1609 – rokosz Zebrzydowskiego podważył politykę Zygmunta III 1607 – opera Claudio Monteverdiego L’Orfeo zapoczątkowała barok w muzyce 1607 – Anglicy założyli swoją pierwszą stałą osadę w Ameryce nazwaną Jamestown (Wirginia) 1608 – Francuzi założyli Quebec, rozpoczynając kolonizację Kanady 1610 – Galileusz odkrył księżyce Jowisza (7 stycznia) 1610 – bitwa pod Kłuszynem wygrana przez Żółkiewskiego (28 sierpnia) pozwoliła polskiemu królewiczowi zostać carem 1610 – na terenie dzisiejszego Paragwaju powstały redukcje jezuickie 1610–1617 – regencja Marii Medycejskiej we Francji
Wydarzenia historyczne z lat 10. thumb|300px|Zdjęcie z krzyża 1611 – wybuch powstania, które wypędziło polską załogę Kremla (19 marca) 1611 – wielkie trzęsienie ziemi u wybrzeży Japonii (2 grudnia) 1611–1614 – Peter Paul Rubens namalował tryptyk Zdjęcie z krzyża 1616 – Lope de Vega napisał dramat Fuente ovejuna (Owcze źródło) 1616 – Frans Hals namalował Bankiet bractwa św. Jerzego 1618–1648 – wojna trzydziestoletnia spowodowała śmierć 20–30% Niemców 1618 – rozejm w Dywilinie, na mocy którego Rzeczpospolita odzyskała Smoleńsk (11 grudnia) 1619 – Johannes Kepler opublikował dzieło Harmonices Mundi zawierające prawa ruchu planet 1619 – Holendrzy rozpoczęli budowę Batawii (obecna Dżakarta) 1620 – bitwa pod Cecorą, w której Turcy pokonali Polaków 1620 – Francis Bacon wydał rozprawę Novum Organon reformującą naukę
Wydarzenia historyczne z lat 20. 1621 – bitwa pod Chocimiem zakończona zwycięstwem sił polsko-kozackich nad tureckimi (2 września-9 października) 1622 – w Watykanie powstała Kongregacja Rozkrzewiania Wiary (6 stycznia) 1622 – rozejm w Mitawie podzielił Inflanty między Polskę a Szwecję (10 sierpnia) 1624–1642 Richelieu sprawował rządy w Paryżu 1625 – Hugo Grocjusz opublikował traktat De iure belli ac pacis (O prawie wojny oraz pokoju) 1628 – Nicolas Poussin namalował swoje pierwsze arcydzieło Śmierć Germanika 1628 – William Harvey dokonał przełomu w biologii opisując krwiobieg 1629 – król Anglii Karol I Stuart rozwiązał parlament i rozpoczął dyktatorskie rządy (10 marca) 1629 – rozejm w Altmarku usankcjonował wpływy szwedzkie na polskim wybrzeżu (26 września)
Wydarzenia historyczne z lat 30. thumb|300px|Bitwa pod Lützen 1631 – ukazała się po raz pierwszy francuska La Gazette 1633 – rozpoczął się proces Galileusza, oskarżonego przez rzymską inkwizycję o herezję (12 kwietnia) 1635 – rozejm w Sztumskiej Wsi przywrócił Polsce porty pruskie i pełnię dochodów z handlu gdańskiego (12 września) 1635 – Antoon van Dyck namalował najsłynniejsze portrety Karola I Stuarta 1636 – założono Uniwersytet Harvarda (8 września) 1636 – Pedro Calderón de la Barca napisał dramat historyczny El principe constante (Książę Niezłomny) 1636 – Pierre Corneille ogłosił tragedię Cid 1637 – umarł ostatni książę pomorski, rozpoczęły się walki o kraj 1640 – po wybuchu powstania na terenach Hiszpanii po interwencji francuskiej Portugalia uniezależniła się od Hiszpanii 1640 – ukazał się traktat teologiczny Augustinus, kamień węgielny jansenizmu
Wydarzenia historyczne z lat 40. thumb|150px|Meditationes 1641 – Kartezjusz opublikował Meditationes de prima philosophia 1642 – wybuchła angielska wojna domowa 1642 – Rembrandt namalował Wymarsz strzelców znany też jako Straż nocna 1642–1644 – Abel Tasman opłynął Australię (13 grudnia) 1642–1650 – Francesco Borromini zbudował Sant’Ivo alla Sapienza 1643 – Evangelista Torricelli skonstruował barometr 1644 – Mandżurowie przejęli władzę w Pekinie jako dynastia Qing 1647 – trzęsienie ziemi zniszczyło Santiago de Chile (13 maja) 1648 – rozpoczęło się powstanie Chmielnickiego 1648–1653 – Fronda przeciwko rządom Anny Austriaczki i Mazarina we Francji 1649 – Jeremi Wiśniowiecki broni Zbaraża (lipiec-sierpień)
Wydarzenia historyczne z lat 50. thumb|300px|Plac św. Piotra 1651 – bitwa pod Beresteczkiem zakończona zwycięstwem wojsk polskich nad kozacko-tatarskimi (28 czerwca-10 lipca) 1651 – Thomas Hobbes opublikował traktat polityczny Leviathan 1653 – Nowy Amsterdam (późniejszy Nowy Jork) otrzymał prawa miejskie (2 maja) 1654 – kozacko-rosyjska ugoda perejasławska, w wyniku której Moskale najechali Rzeczpospolitą 1655–1660 – potop szwedzki spowodował śmierć 20–30% Polaków 1655–1670 – Giovanni Lorenzo Bernini zbudował Cathedra Petri i Plac św. Piotra 1655 – Augustyn Kordecki obronił Jasną Górę (27 grudnia) 1656 – Stefan Czarniecki wyzwolił Warszawę (30 czerwca) 1656 – Diego Velázquez namalował Las Meninas (Panny dworskie) 1657 – Jan Ámos Komenský wydrukował dzieło Didactica magna 1657 – w pożarze Tokio zginęło około 100 tysięcy osób 1657 – zamordowano Andrzeja Bobolę (16 maja) 1657 – traktaty welawsko-bydgoskie, na mocy których Wielki Elektor uniezależnił się od Polski (19 września) 1657 – Christiaan Huygens skonstruował pierwszy zegar wahadłowy 1658 – traktat z Roskilde przyznał Skanię Szwecji (26 lutego) 1658 – wygnano z Polski braci polskich 1659 – pokój pirenejski powiększył Francję kosztem Hiszpanii (7 listopada) 1660 – w Anglii powstało Royal Society (28 listopada)
Wydarzenia historyczne z lat. 60. thumb|300px|Pałac wersalski 1661 – Ludwik XIV rozpoczął budowę Wersalu 1661 – król Anglii dostał Bombaj w posagu od portugalskiej żony 1662 – Pierre de Fermat sformułował zasady optyki 1664 – Bashō Matsuo opublikował pierwsze haiku 1665 – powstało pierwsze czasopismo naukowe Journal des savants (5 stycznia) 1665 – Jan Vermeer namalował Dziewczynę z perłą 1665 – Molière wystawił Don Juana 1665 – Baruch Spinoza napisał swój główny traktat Ethica ordine geometrico demonstrata 1665 – Jerzy Lubomirski wzniecił rokosz zakończony abdykacją króla 1666 – Colbert założył Académie des sciences 1666 – pożar Londynu (2 września), Christopher Wren rozpoczął odbudowę 1667 – rozejm andruszowski przyznał Kijów Rosji (30 stycznia) 1667 – Robert Hooke odkrył komórki roślinne 1667 – John Milton opublikował poemat epicki Paradise lost (Raj utracony) 1668 – Jean de La Fontaine ogłosił pierwszą księgę Fables (Bajek) 1670 – wydrukowano pośmiertnie Pensées (Myśli) Blaise Pascala 1670–1671 – powstanie kozacko-chłopskie w Rosji
Wydarzenia historyczne z lat 70. thumb|150px|Jezuici adorujący Serce Jezusa 1672–1679 – wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską 1672 – traktatem w Buczaczu oddano Kamieniec Podolski Turcji (16 października) 1673 – Sobieski pokonał Turków pod Chocimiem (11 listopada) 1673 – Małgorzata Maria Alacoque przeżyła pierwsze objawienie serca Jezusowego (27 grudnia) 1673–1679 – Jan Heweliusz opublikował dwutomowe dzieło Machina coelestis 1675 – założono Królewskie Obserwatorium Astronomiczne w Greenwich pod Londynem (10 sierpnia) 1675 – narodził się ruch religijny zwanym kwietyzmem 1676 – Ole Rømer jako pierwszy oszacował prędkość światła (21 listopada) 1676 – Antoni van Leeuwenhoek jako pierwszy zaobserwował bakterie 1678 – pierwsza kobieta otrzymała stopień naukowy doktora (25 czerwca) 1678 – Bartolomé Esteban Murillo namalował swoją najsłynniejszą Immaculatę
Wydarzenia historyczne z lat 80. thumb|150px|Matematyczne zasady filozofii przyrody 1681 – powstał pierwszy kocioł parowy 1682 – Edmond Halley odkrył periodyczność komety (15 września) 1683 – bitwa pod Wiedniem (12 września) 1685 – edykt z Fontainebleau (18 października) 1687 – Isaac Newton wydał Philosophiae naturalis principia mathematica 1687 – trzęsienie ziemi w Limie (20 października) 1687 – wybuch wulkanu Pico de Orizaba (26 grudnia) 1688 – chwalebna rewolucja w Anglii 1689 – John Locke ogłosił Epistola de tolerantia 1689–1697 – wojna Francji z Ligą Augsburską
Wydarzenia historyczne z lat. 90 thumb|300px|Bitwa pod Zentą 1692 – w Salem (Massachusetts) rozpoczęło się polowanie na czarownice (1 marca) 1693 – trzęsienie ziemi na Sycylii (11 stycznia) 1694 – powstał Bank of England (27 lipca) 1696 – Gottfried Wilhelm Leibniz napisał Essai de théodicée 1697 – Charles Perrault opublikował Bajki Babci Gąski 1698 – spłonął londyński pałac Whitehall (4 stycznia) 1699 – pokój w Karłowicach odebrał Turcji Węgry i Podole (26 stycznia) 1700 – wybuchła wielka wojna północna 1700 – po Pacyfiku rozeszło się tsunami (26 stycznia)
Wybrane wydarzenia XVII wieku
Władcy Anglii w XVII wieku # Imię Urodzony Zmarł Czas rządów Rodzice 48 Elżbieta I Tudor 73x73px 7 września 1533Greenwich 24 marca 1603Richmond 1558-1603 Henryk VIII Tudor (1491-1547), król AngliiAnna Boleyn (1501-1536), c. Tomasza Boleyna, 1 hrabiego Wiltshire 49 Jakub I Stuart 67x67px 19 czerwca 1566Edynburg 27 marca 1625Theobalds House 1603-1625 Henryk Stuart (1545-1567), lord DarnleyMaria I Stuart (1542-1587), c. Jakuba V Stuarta, króla Szkocji 50 Karol I 59x59px 19 listopada 1600Dunfermline 30 stycznia 1649Londyn 1625-1649 Jakub I Stuart (1566-1625), król Anglii i SzkocjiAnna (1574-1619), c. Fryderyka II, króla Danii i Norwegii 51 Oliver Cromwelllord protektor 60x60px 25 kwietnia 1599Huntington 3 września 1658Whitehall 1649-1658 Robert Cromwell (ok. 1560-1617)Elżbieta Stewart (1564-1654) 52 Ryszard Cromwelllord protektor 61x61px 4 października 1626 12 lipca 1712 1658-1659 Oliver Cromwell (1599-1658), lord protektorElżbieta Bourchier (1598-1665), c. sir Jamesa Bourchiera 53 Karol II Stuart 63x63px 29 maja 1630St. James’s Palace 6 lutego 1685Whitehall 1660-1685 Karol I Stuart (1600-1649), król Anglii i SzkocjiHenrietta Maria de Bourbon (1609-1669), c. Henryka IV Wielkiego, króla Francji 54 Jakub II Stuart 62x62px 14 października 1633St. James’s Palace 16 września 1701Saint-Germain-en-Laye 1685-1688 Karol I Stuart (1600-1649), król Anglii i SzkocjiHenrietta Maria de Bourbon (1609-1669), c. Henryka IV 55 Maria II Stuart 59x59px 30 kwietnia 1662Londyn 28 grudnia 1694 1689-1694 Jakub II Stuart (1633-1701), król Anglii i SzkocjiAnna Hyde (1637-1671), c. Edwarda Hyde’a, 1 hrabiego Clarendon 56 Wilhelm III Orański 61x61px 14 listopada 1650Haga 8 marca 1702Londyn 1689-1702 Wilhelm II Orański (1626-1650), standhouder NiderlandówMaria Stuart (1631-1660), c. Karola I
Władcy Francji w XVII wieku # Imię Urodzony Zmarł Czas rządów Rodzice 45 Henryk IV Wielki 50px 13 grudnia 1553Pau 14 maja 1610Paryż 1589-1610 Antoni de Bourbon (1518-1562), król NawarryJoanna III d’Albert (1528-1572), królowa Nawarry, c. Henryka II, króla Nawarry 46 Ludwik XIII 50px 27 września 1601Fontainebleau 14 maja 1643Saint-Germain-en-Laye 1610-1643 Henryk IV Wielki (1553-1610), król FrancjiMaria Medycejska (1573-1642), c. Franciszka I, wielkiego księcia Toskanii 47 Ludwik XIV 50px 5 września 1638Saint-Germain-en-Laye 1 września 1715Wersal 1643-1715 Ludwik XIII (1601-1643), król FrancjiAnna Austriaczka (1601-1666), c. Filipa III Habsburga, króla Hiszpanii
Władcy Hiszpanii w XVII wieku # Imię Urodzony Zmarł Czas rządów Rodzice 3 Filip III 65x65px 14 kwietnia 1578Madryt 31 marca 1621Madryt 1598-1621 Filip II Habsburg (1527-1598), król HiszpaniiAnna Habsburg (1549–1580), c. Maksymiliana II, cesarza rzymskiego 4 Filip IV 65x65px 8 kwietnia 1605Valladolid 17 września 1665Madryt 1621-1665 Filip III Habsburg (1578-1621), król HiszpaniiMałgorzata Habsburg (1584–1611), c. Karola II, księcia Styrii 5 Karol II 60x60px 6 listopada 1661Madryt 1 listopada 1700Madryt 1665-1700 Filip IV Habsburg (1605-1665), król HiszpaniiMaria Anna Habsburg (1634-1696), c. Ferdynanda III, cesarza rzymskiego
Władcy Polski w XVII wieku