Portunoidea – nadrodzina skorupiaków dziesięcionogich z infrarzędu krabów.
Opis Kraby te mają płaski lub słabo wysklepiony karapaks o kształcie poprzecznie owalnym, prostokątnym, sześciokątnym lub zbliżonym do takowego. W obrysie jest on zwykle szerszy niż dłuższy, a najszerszy na wysokości ostatnich kolców przednio-bocznych. Frontalna krawędź karapaksu może być całobrzega lub kolczasta, a krawędzie przednio-boczne mogą mieć od zera do dziewięciu kolców. Niektóre gatunki mają na endopoditach pierwszej parzy szczękonóży płaty zwane z ang. portunid lobe. Parę odnóży wyposażoną w szczypce cechuje zwykle tęga budowa. Czasem pereiopody ostatniej pary mają owalne daktylopodity. Odwłok cechuje się zwykle niekompletnymi szwami między sternitami 4 i 5, 5 i 6, 6 i 7 oraz 7 i 8. U samca albo wszystkie segmenty odwłoka są ruchomo połączone albo te od 3. do 5. są scalone. Samca charakteryzuje również silnie zakrzywiona pierwsza para gonopodiów z haczykowatą nasadą. Wymienione cechy odnoszą się do Portunoidea zdefiniowanych w pracy Karasawy i Schweitzer z 2006.
Systematyka W systematyce dziesięcionogów De Grave'a i innych z 2009 do nadrodziny tej zaliczono 11 rodzin: Carcinidae MacLeay, 1838 Catoptridae Borradaile, 1902 Geryonidae Colosi, 1923 Macropipidae Stephenson & Campbell, 1960 Pirimelidae Alcock, 1899 Portunidae Rafinesque, 1815 Thiidae Dana, 1852 †Carcineretidae Beurlen, 1930 †Lithophylacidae Van Straelen, 1936 †Longusorbiidae Karasawa, Schweitzer & Feldmann, 2008 †Psammocarcinidae Beurlen, 1930
Według bazy World Register of Marine Species należy tu 8 rodzin współczesnych:
Brusiniidae Števčić, 1991 Carcinidae MacLeay, 1838 Geryonidae Colosi, 1923 Ovalipidae Spiridonov, Neretina & Schepetov, 2014 Pirimelidae Alcock, 1899 Polybiidae Ortmann, 1893 Portunidae Rafinesque, 1815 Thiidae Dana, 1852
W 2009 Schubart i Reuschel proponowali inną, opartą na analizach molekularnych klasyfikację w której do Portunoidea zaliczali 6 rodzin współczesnych:
Carcinidae MacLeay, 1838 Geryonidae Colosi, 1923 Pirimelidae Alcock, 1899 Polybiidae Ortmann, 1893 Portunidae Rafinesque, 1815 Thiidae Dana, 1852
Karasawa i Schweitzer w 2006 zaliczali tu 4 rodziny:
†Carcineretidae Beurlen, 1930 Geryonidae Colosi, 1923 Mathildellidae Karasawa and Kato, 2003 Portunidae Rafinesque, 1815
Przypisy
Kategoria:Kraby