Jan van der Heyden (ur. 5 marca 1637 w Gorinchem, poch. 28 marca 1712 w Amsterdamie) – holenderski malarz, rysownik, grafik i wynalazca.

Życiorys Jego ojciec był mennonitą, zajmował się handlem zbożem. Jako dziecko, Jan w 1646 przeniósł się wraz z rodziną do Amsterdamu. Początkowo uczył się rysunku, być może u swojego najstarszego brata, Gorisa van der Heydena, wytwórcy i sprzedawcy luster. Następnie uczył się odwróconej techniki malowania na szkle u artysty z Gorinchem. Jednak malarstwo nie było jego głównym zajęciem i źródłem dochodu.

Swój dobrobyt zawdzięczał głównie pracy jako wynalazca, inżynier i urzędnik miejski. Zaprojektował i wdrożył kompleksowy projekt oświetlenia ulicznego dla Amsterdamu, który funkcjonował od 1669 do 1840 i stał się wzorem dla wielu innych miast w Holandii i za granicą; był też odpowiedzialny za iluminację w dniach uroczystości. W 1672 wraz ze swoim bratem Nicolaesem van der Heydenem wynalazł wóz strażacki wyposażony w węże napędzane pompą perystaltyczną, co podniosło skuteczność gaszenia pożarów. W 1690, wraz ze swoim synem Janem van der Heydenem (młodszym), opublikował Brandspuiten-boek („Księgę wozów strażackich”), lustrowaną jego własnymi rycinami.

W latach 60. XVII w. podróżował do Emmerich, Wesel i innych niemieckich miast. Znane są jego widoki Kolonii, Bonn, Düsseldorfu, Elten, Xanten, Akwizgranu i Kleve, a także Veere, Brukseli i Delftu, który odwiedził w 1675.

Twórczość Był jednym z pierwszych holenderskich malarzy specjalizujących się w wedutach. W jego kompozycjach dominowały motywy architektoniczne, choć tworzył także wiejskie uliczki oraz około czterdziestu pejzaży, z których co najmniej dwa to prace malowane na szkle. W niektórych pejzażach sztafaż wykonywali Adriaen van de Velde, Willem van de Velde i Johannes Lingelbach.

Głównymi tematami w twórczości van der Heydena był Amsterdam i region w pobliżu granicy holendersko-niemieckiej, który odwiedzał w celach biznesowych i rekreacyjnych. Z wsią Maarssen związany jest cykl 14 obrazów, niektóre prawdopodobnie wykonane dla Joan Huydecoper II, burmistrza Amsterdamu, właściciela nieruchomości wokół tej wsi. W 1674 zlecił van der Heydenowi wykonanie obrazów przedstawiających jego dom i posiadłość w Goudstein.

W późniejszym okresie twórczości malował głównie martwe natury.

Dzieła Widok Oude Zijde; Haga Kanał i ratusz w Amsterdamie; Paryż Stary ratusz w Brukseli; Drezno Port w Haarlemie; Berlin Kościół w Veere; 1660–1712, Mauritshuis, Haga Widok Dam, Amsterdam Huis ten Bosch widziany od tyłu; 1668–1670; MET, Nowy Jork Książki, strzały i klatka na ptaki; 1664 Martwa natura z pancernikiem

Galeria

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Holenderscy malarze barokowi Kategoria:Holenderscy wynalazcy Kategoria:Holenderscy inżynierowie Kategoria:Pożarnictwo Kategoria:Artyści związani z Amsterdamem Kategoria:Urodzeni w 1637 Kategoria:Zmarli w 1712