Osamu Tezuka

– japoński mangaka, reżyser, producent anime, doktor medycyny.

Z racji swoich osiągnięć nazywany „bogiem mangi”, porównywany z Waltem Disneyem.

Życiorys Urodził się 3 listopada 1928 w Toyonace w prefekturze Osaka jako najstarszy z trojga rodzeństwa. W 1933 roku, po przeprowadzce do Takarazuki w prefekturze Hyōgo, po raz pierwszy zetknął się z tamtejszym teatrem. Spotkanie to miało istotny wpływ na późniejszą twórczość artysty.

Pierwsze komiksy Tezuka zaczął tworzyć już w szkole podstawowej. W 1939 roku poprzez dodanie do swojego imienia , stworzył pseudonim, pod którym tworzył do końca życia. Amatorską twórczość plastyczną kontynuował w szkole średniej. W 1945 roku został przyjęty na Wydział Medycyny Uniwersytetu Osakijskiego i od tego też czasu zaczął być znany jako mangaka.

Zadebiutował w wieku 18 lat krótkim komiksem Ma-chan no nikki (Pamiętnik Ma-chan), wydanym w 1946 roku w czasopiśmie dla dzieci Shōkokumin Shinbun. Na lata 1946–1947 przypadał również krótki epizod teatralny Tezuki – z grupą studentów Wydziału Medycyny Uniwersytetu Osakijskiego założył koło teatralne Gakuyūza i brał udział w przedstawieniach jako aktor. Na początku 1947 wespół z Shichimą Sakaiem opublikował mangę Shin takarajima (pol. Nowa Wyspa Skarbów). Shin takarajima okazała się niezwykle popularna i wydana została w niespotykanym jak na owe czasy nakładzie 400 000 egzemplarzy. mały|Osamu Tezuka w 1953 W 1951 roku ukończył studia medyczne, a rok później uzyskał dyplom lekarski. Nigdy jednak nie prowadził praktyki zawodowej, koncentrując się na twórczości artystycznej. W tym samym roku przeprowadził się do Tokio. Rosnąca popularność i sukcesy wydawnicze (Janguru taitei, Tetsuwan Atom, Czopi i księżniczka) sprawiły, że już w 1954 roku trafił na listę najlepiej opłacanych rysowników w Japonii. W 1959 roku ożenił się z Etsuko Okadą, a w 1961 – obronił doktorat z medycyny na Uniwersytecie Medycznym w Narze i otworzył własne studio filmowe pod nazwą . Wkrótce pojawiły się pierwsze filmy animowane tego studia – Aru machikado no monogatari w 1962 roku i Tetsuwan Atom w 1963 roku. Mushi Production istniało do 1972 –, kiedy to zakończyło działalność na skutek problemów finansowych. Cztery lata później założył nowe studio – Tezuka Productions, a w 1977 roku kolejne, istniejące do dziś, Mushi Production.

Lata 80. XX wieku to coraz większe uznanie zarówno w Japonii, jak i na świecie, ale też problemy zdrowotne. Zmarł na raka 9 lutego 1989 w wieku 60 lat. Jego grób znajduje się w Tokio, na cmentarzu przy świątyni .

Nagrody i wyróżnienia W 1989 roku został pośmiertnie uhonorowany 3. klasy, przyznawanym za wybitny wkład w rozwój Japonii. Rok później podczas Krakowskiego Festiwalu Filmowego, wspólnie z innymi animatorami z USA, Japonii, Jugosławii, Czechosłowacji i ZSRR, otrzymał dyplom honorowy za Animated Self-portraits. Trzykrotnie (1964, 1967 i 1988) zdobywał Nagrodę im. Ōfuji Noburō (za , i Mori no densetsu) w konkursie Mainichi Eiga Concours. Otrzymał Nagrodę Asahi za 1987 rok. W 1996, również podczas Mainichi Eiga Concours, Black Jack zdobył główną nagrodę w kategorii Najlepszy Film Animowany. W 1984 roku otrzymał nagrodę główną na Festiwalu Filmów Animowanych w Zagrzebiu za Jumping.

Dziedzictwo thumb|Muzeum Osamu Tezuki w Takarazuce W 1994 roku w Takarazuce otwarte zostało Muzeum Mangi Osamu Tezuki. Ustanowione zostały również dwie nagrody jego imienia; w 1971 wydawnictwa Shūeisha oraz w 1997 roku tygodnika Asahi Shimbun. W założonym przez niego Mushi Production pierwsze kroki stawiali m.in. Katsuhiro Ōtomo i Rintarō. W 1997 roku japońska poczta wydała okolicznościowy znaczek, przedstawiający Osamu Tezukę wraz z postaciami ze stworzonych przez niego filmów animowanych. Twórczość Tezuki pod wieloma względami miała charakter pionierski, kształtując japoński komiks i film animowany w okresie jego największego rozwoju. Tezuka był twórcą pierwszego serialu animowanego (Tetsuwan Atom, znanego szerzej jako Astro Boy), pierwszego filmu animowanego w kolorze (Janguru taitei), jako pierwszy stworzył również mangowe adaptacje znanych utworów europejskich (Faust, Pinokio). Szacuje się, że Tezuka stworzył ponad siedemset mang i około stu filmów animowanych. W listopadzie 2008 Tezuka Productions, dla uczczenia 80. urodzin Tezuki, rozpoczęło darmowe publikowanie w internecie mang i anime z jego dorobku.

Publikacje w Polsce W 2004 roku nakładem wydawnictwa Arashi ukazała się manga Metropolis. W latach 2001–2002, na łamach wydawanego przez Waneko magazynu Mangamix (numery 1-6), opublikowane zostało sześć rozdziałów mangi . Na przełomie lat 2015 i 2016 wydawnictwo J.P.Fantastica wydało w dwóch tomach mangę Pieśń Apolla. Wydawnictwo Waneko wydało w latach 2016–2017 mangę w dwóch tomach. W ramach obchodów 20 lecia w 2019 roku Waneko wydało mangę Ayako, wydawnictwo to zapowiedziało także wydanie mangi pt. MW w 2020 roku. Na początku 2020 roku wydawnictwo J.P.Fantastica zapowiedziało wydanie mangi „Norman” w dwóch tomach. Wydawnictwo Kotori wydało mangę Fūsuke w 2020 roku.

Mangi inspirowane twórczością Osamu Tezuki Wydawnictwo Hanami wydało mangę Pluto opartą na motywach serii Tetsuwan Atom Tezuki. Od 2019 roku Waneko wydaje remake mangi Dororo pod tytułem .

Anime Anime została wydana w Polsce pod wieloma różnymi tytułami na VHS. Na kasetach wydane zostały także tytuły jak oraz . W latach 1996–1997 stacje Polsat i Polsat 2 wyemitowała anime Kimba, biały lew, będący adaptacją mangi . W 2001 roku Warner Bros. Video wydało w Polsce pełnometrażowy film animowany Metropolis, będący luźną adaptacją mangi Tezuki.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Muzeum Tezuki w Takarazuka (The Tezuka Osamu Manga Museum)

Kategoria:Japońscy reżyserzy filmowi Kategoria:Projektanci postaci do anime Kategoria:Reżyserzy anime Kategoria:Scenarzyści anime Kategoria:Twórcy mang Kategoria:Laureaci Nagrody Asahi Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Skarbu Kategoria:Urodzeni w 1928 Kategoria:Zmarli w 1989 Kategoria:Ludzie urodzeni w Toyonace